--- title: "Birlik nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Birlik Diğer yazımlar: Birlikler **Kısaca:** Birlik, 17 kanunda 45 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.127 · mahalli idareler: Mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacıyla kendi aralarında kurdukları tüzel yapıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-127) - DMK ek m.15: Belediyelerin ve il özel idarelerinin kurdukları birliklerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-madde-15) - 3568 s. K. m.36 · birlik Yönetim Kurulunun görevleri: Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler odalarının üst kuruluşu olan, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-36) ## Kanuna göre anlamı - **1618 s. K. m.1/1-b** (Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu): Seyahat Acentaları Birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-1#f1-b - **4572 s. K. m.2/1-d** (Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun): Tarım satış kooperatifleri birliklerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4572-sayili-tarim-satis-kooperatif-ve-birlikleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-d - **5174 s. K. m.3/1-d** (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu): Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-3#f1-d - **5200 s. K. m.2/1-c** (Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu): Tarım üreticilerinin, ürün veya ürün grubu bazında ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları, tüzel kişiliği haiz tarımsal üretici birliklerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-c - **5355 s. K. m.3/1-c** (Mahalli İdare Birlikleri Kanunu): Mahallî idare birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5355-sayili-mahalli-idare-birlikleri-kanunu/madde-3#f1-c - **5362 s. K. m.3/1-ı** (Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu): Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, aralarındaki dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini sağlamak ve o ilin esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il merkezlerinde kuracakları esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-3#f1-ii - **5553 s. K. m.3/1-d** (Tohumculuk Kanunu): Türkiye Tohumcular Birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-3#f1-d - **5569 s. K. m.2/1-b** (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Mali Sektöre Olan Borçlarının Yeniden Yapılandırılması Hakkında Kanun): Türkiye Bankalar Birliği ve/veya Türkiye Katılım Bankaları Birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5569-sayili-kucuk-ve-orta-buyuklukteki-isletmelerin-mali-sektore-olan-borclarinin-yeniden/madde-2#f1-b - **5910 s. K. m.2/1-b** (Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun): İhracatçıları örgütlendirmek suretiyle ihracatı artırmak ve dış ticaretin ülke menfaatine uygun olarak gelişmesini sağlamak üzere, özel bütçeye sahip ve tüzel kişiliği haiz olarak kurulan ihracatçı birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5910-sayili-turkiye-ihracatcilar-meclisi-ile-ihracatci-birliklerinin-kurulus-ve-gorevleri/madde-2#f1-b - **6172 s. K. m.2/1-c** (Sulama Birlikleri Kanunu): Sulama birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-c - **6305 s. K. m.2/1-b** (Afet Sigortaları Kanunu): Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6305-sayili-afet-sigortalari-kanunu/madde-2#f1-b - **6326 s. K. m.2/1-b** (Turist Rehberliği Meslek Kanunu): Turist rehberleri odaları birliklerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6326-sayili-turist-rehberligi-meslek-kanunu/madde-2#f1-b - **6361 s. K. m.3/1-a** (Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu): Finansal Kurumlar Birliğini,4 — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-3#f1-a - **6362 s. K. m.3/1-c** (Sermaye Piyasası Kanunu): Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu (8 maddeden 5'i) - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-1): Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğidir. Maddede kısa adı TÜRMOB olarak belirtilmiştir. - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.7 – Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-7#f1): Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler için kanunla kurulan meslek kuruluşudur. Sınavın yapılmasını üstlenen taraf olarak bu maddede anılır. - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.10 – Yeminli mali müşavirlik sınavı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-10#f1): Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini ifade eder. Sınavın yapılması ve sınav komisyonunun çalışma usullerinin yönetmelikle belirlenmesi görevi Birliğe aittir. - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.28 – Odaları Birliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-28#f2): Maddenin ikinci fıkrasına göre, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini ifade eden kanuni deyimdir. Kanunun geri kalanında bu kuruluşa yapılan atıflar bu deyimle yapılır. - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.29 – Birliğin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-29): Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları ile bunların üst kuruluşu niteliğindeki, kamu kurumu niteliğini taşıyan meslek kuruluşudur. Görevleri bu maddede sayılanlarla sınırlıdır. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu (6 maddeden 5'i) - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.21 – Yurt dışından yapılacak finansal kiralamalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-21#f1): Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğidir. Maddeye göre hem yurt dışı finansal kiralama sözleşmelerini tescil eder hem de bu işlemlere ilişkin usul ve esasları belirler. - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.40 – Finansal Kurumlar Birliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-40): Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğidir. Tüzel kişiliği bulunan ve kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Kanunun 40. maddesindeki üyelik yükümlülüğü bu kuruluşa karşı doğar. - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.41 – Birliğin görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-41#f1): Finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketlerinin oluşturduğu, kamu hukuku nitelikli meslek kuruluşudur. Görevleri bu maddede ve Kanunun diğer hükümlerinde sayılır; genel bir yetkiyle hareket etmez. - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.43 – Merkezî fatura kaydı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-43#f1): Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğidir. Bilgilerin paylaşımına ilişkin usul ve esasları belirleyen kurumdur. - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.50 – Faaliyet izninin iptali (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-50): Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliğidir. Faaliyet izni alan şirketin bir ay içinde bu Birliğe üye olması gerekir. ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-3#f1-d): Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğidir. Odaların ve borsaların üst kuruluşu olarak kanunda bu adla anılır. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.7 – Oda şubeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-7#f5): Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğidir. Şubelerin kuruluş ve işleyişine ilişkin usul ve esasları yönetmelikle düzenleyen kurumdur. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.78 – Bütçelerden ayrılacak paylar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-78#f1): Odaların ve borsaların üst kuruluşu olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğidir. Birliğin genel kurulu, vakfa ayrılacak payı artırma yetkisini kullanabilir. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.79 – İhale işleri ve hizmet alımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-79#f1): Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini ifade eder. Maddede yönetmeliği çıkaran ve oda ile borsaların alım-satım usul ve esaslarını belirleyen merci olarak yer alır. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.101 – Yönetmelikler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-101#f1): Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği; Kanun'un kendisine yönetmelik hazırlama görevi verdiği kuruluştur. Maddedeki yönetmelikleri Birlik hazırlar, yürürlüğe girmesi ise Bakanlık onayına bağlıdır. ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.5 – II – İhtiyari hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-5#f1-3): Kooperatiflerin üst örgütlenmesini ifade eder. Madde yalnızca kooperatifin birliklerle olan ilişkilerinin anasözleşmede düzenlenebileceğini söyler; birliğin kuruluş ve görev esasları bu maddede yer almaz. - Kooperatifler Kanunu m.71 – Yükümlülük (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-71#f1): Kooperatiflerin ortak amaçlarını gerçekleştirmek üzere bir araya gelerek kurdukları ve kooperatif niteliğinde tüzel kişi olan üst örgüt. Madde, birliğe katılan kooperatifi ve onun ortaklarını ilgilendirir. - Kooperatifler Kanunu m.75 – 3. Denetim ve eğitim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-75#f1): Kooperatiflerin kendi aralarında kurduğu, merkez birliğinin altında yer alan üst kuruluştur. Merkez birliği kuruluşu tamamlanmadığında birlikler kendisine bağlı kooperatifleri denetler. - Kooperatifler Kanunu m.79 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-79#f1): Kooperatiflerin kendi aralarında kurdukları üst örgüt niteliğindeki yapı. Madde, birliklerin anasözleşmelerinin hazırlanmasını konu alır. ### Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu - Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-c): Tarım üreticilerinin ürün veya ürün grubu bazında, gönüllülük esasına dayanarak kurduğu, tüzel kişiliği bulunan tarımsal üretici birliğidir. Kuruluşun zorunlu olmaması ve ürün ya da ürün grubu esasına bağlı olması tanımın sınırını çizer. - Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.5 – Birliğin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-5#f1): Tarımsal üretici birliği; 5200 sayılı Kanun kapsamında kurulan ve üreticilerin ortak çıkarlarını gözeten tüzel kişi. Maddedeki görevler birliğe aittir, üreticiye ait değildir. - Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.16 – Bakanlığın görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-16#f1): Tarımsal üretici birliklerini ifade eder. Maddede Bakanlığın bilgilendirme, yönlendirme ve teknik destek yetkilerinin muhatabı olarak yer alır. ### Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun - Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar ve kısaltmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5910-sayili-turkiye-ihracatcilar-meclisi-ile-ihracatci-birliklerinin-kurulus-ve-gorevleri/madde-2#f1-b): İhracatçıları örgütlendirerek ihracatı artırmak ve dış ticaretin ülke menfaatine uygun gelişmesini sağlamak amacıyla kurulan, özel bütçeye sahip ve tüzel kişiliği bulunan ihracatçı birliğidir. Tanım, birliğin amacına göre belirlenir; kuruluş biçimi tek başına tanımı oluşturmaz. - Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.3 – Kuruluş, organlar, görevler ve sona erme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5910-sayili-turkiye-ihracatcilar-meclisi-ile-ihracatci-birliklerinin-kurulus-ve-gorevleri/madde-3#f1): Dış ticarete ilişkin çalışmalar yapmak üzere TİM'in teklifi, Müsteşarlığın uygun görüşü ve Bakanlık onayı ile kurulan, tüzel kişiliği bulunan ihracatçı örgütüdür. Birlik, kanunla kurulmuş bir kamu tüzel kişisi olarak değil, bu usulle kurulan bir kuruluş olarak tanımlanır. - Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.19 – Bütçe ve giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5910-sayili-turkiye-ihracatcilar-meclisi-ile-ihracatci-birliklerinin-kurulus-ve-gorevleri/madde-19#f3): Kanunda düzenlenen ihracatçı birliklerini ifade eder. Bütçe, personel gideri ve pay hükümleri birliklerin gelirleri üzerinden işler. ### Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu - Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.3 – Odaların görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6964-sayili-ziraat-odalari-ve-ziraat-odalari-birligi-kanunu/madde-3): Ziraat Odaları Birliğidir. Bazı görevlerde (mevzuat önerisi, kooperatif kurma gibi) odalar Birliğe öneride bulunur ya da Birliğin izni veya onayını alır. - Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.24 – Birliğin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6964-sayili-ziraat-odalari-ve-ziraat-odalari-birligi-kanunu/madde-24): Türkiye Ziraat Odaları Birliğini ifade eder; odaların üst kuruluşu olarak bu maddede sayılan görevleri yürütür. Birliğin görevleri bu maddeyle sınırlı değildir; madde yalnızca başlıca görevleri sayar. - Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.44 – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6964-sayili-ziraat-odalari-ve-ziraat-odalari-birligi-kanunu/madde-44#f1): 6964 sayılı Kanunla kurulan Ziraat Odaları Birliğidir. Kanunda münhasıran Birlik tarafından düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler, bu maddedeki genel yürürlük kuralının dışında kalır. ### Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.1 – I – TANIM (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-1#f1-b): Seyahat Acentaları Birliğidir. Maddede yalnızca kısaltma olarak tanımlanır; görev ve yetkileri bu maddede belirlenmez. - Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu m.35 – IV - BİRLİĞİN GELİRLERİ (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1618-sayili-seyahat-acentalari-ve-seyahat-acentalari-birligi-kanunu/madde-35#f1-cc): Seyahat acentalarını çatısı altında toplayan Seyahat Acentaları Birliğidir; bu maddedeki gelirler Birliğe ait gelirlerdir. ## Karıştırılan kavramlar - **Belediye memuru / Belediyenin kurduğu birlik memuru** (DMK ek m.15): Belediyenin doğrudan kadrosunda çalışan memur, belediyenin kendi personeli olarak kapsama girer. Belediyelerin kurduğu birliklerde çalışan memurlar da maddede ayrıca sayıldığı için kapsama girer. Her iki grup da aynı kanuni rejime tabi olur; birliklerin kurucu belediyeden ayrı bir statüsü bu hüküm bakımından belirleyici değildir. - **Birlik ortaklığının doğurduğu yükümlülük / Kooperatifin kendi ortaklık yükümlülüğü** (1163 s. K. m.71): Birliğe katılım nedeniyle ortaklara yüklenen ek yükümlülük, madde 71 kapsamında kanun ve anasözleşme ile sınırlıdır. Kooperatifin kendi kuruluş ve ortaklık ilişkisinden doğan yükümlülükleri, anasözleşme ile belirlenir ve madde 71'in sınırlayıcı etkisi bunlara ilişkin değildir. Birlik nedeniyle ortaklara ek yük yüklenmek istenirse kanun veya anasözleşmede dayanak aranır; dayanak yoksa yükümlülük ortaklara yüklenemez. - **Merkez birliği / Birlik (denetim yetkisi bakımından)** (1163 s. K. m.75): Merkez birliği kuruluşu tamamlanmışsa, kendisine bağlı birlik ve kooperatifleri denetleyen yetkili üst kuruluş merkez birliğidir. Merkez birliği kuruluşu tamamlanmamışsa, denetim yetkisi birliklere geçer ve birlikler kendisine bağlı kooperatifleri denetler. Denetim yetkisinin hangi üst kuruluşta olduğu, merkez birliğinin kuruluşunun tamamlanıp tamamlanmadığına göre değişir. - **Birlik anasözleşmesi / kooperatif ana sözleşmesi** (1163 s. K. m.79): Madde, birliklerin anasözleşmelerini kapsar ve bu metinleri kanun hükümlerine göre hazırlamalarını öngörür. Kooperatiflerin kendi esas sözleşmeleri ise bu maddenin değil, kanunun kooperatiflere ilişkin hükümlerinin konusudur. Madde yalnız birlik düzeyindeki anasözleşmeler için uygulanır; kooperatif sözleşmesi için ayrı hükümler geçerlidir. - **Oda / Birlik** (3224 s. K. m.2): Oda, il veya bölge düzeyinde diş hekimlerinin kurduğu meslek kuruluşudur. Birlik, odaların üst çatı kuruluşu olarak Türk Diş Hekimleri Birliğidir. İki kısaltma ayrı kuruluşları gösterir; kanunda bir hükmün hangisine ait olduğu kısaltmadan anlaşılır ve yetki farkı buna göre belirlenir. - **Yükseköğretim Kurulu teklifli üye / Birlik teklifli üye** (3568 s. K. m.7): Üç üyenin adayları Yükseköğretim Kurulu tarafından beş kişi olarak sunulur. İki üyenin adayları Birlik tarafından dört kişi olarak sunulur. Aday sayıları farklıdır; sunulan adaylar arasından seçimi Maliye Bakanı yapar. Teklif edilen aday sayısı, seçilecek üye sayısından fazladır. ## İlgili konular - İdarenin kuruluşu ve kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/idarenin-kurulusu-ve-kamu-hizmeti-gorevlileriyle-ilgili-hukumler ## Örnek kararlar - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1790 E., 2024/3498 K., 25.12.2024 — ilgili: 3568 s. K. m.1, 3568 s. K. m.29, 3568 s. K. m.44 - 2024/125 E., 2025/178 K., 10.09.2025 — ilgili: 6326 s. K. m.4, 6326 s. K. m.12 - 2013/13 E., 2013/21 K., 31.01.2013 — ilgili: 5174 s. K. m.3, 5174 s. K. m.7 ## İlgili terimler [TİM](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tim) · [Odalar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odalar) · [Varlık yönetim şirketi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/varlik-yonetim-sirketi) · [Asgari ücret tarifesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asgari-ucret-tarifesi) · [Sınav komisyonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinav-komisyonu) · [Anasözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/anasozlesme) · [Mahalli idareler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-idareler) · [Pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.