---
title: "Bölge nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolge"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Bölge

Diğer yazımlar: Bölgeler

**Kısaca:** Bölge, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- Av. K. m.66 · levhaya yazılma yükümlülüğü: Avukatın levhaya yazıldığı baronun yetki alanıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-66)
- 383 s. K. m.3 · tanımlar: Bakanlar Kurulu tarafından kara ve deniz sınırları belirlenmiş Özel Çevre Koruma alanıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/383-sayili-ozel-cevre-koruma-kurumu-baskanligi-kurulmasina-dair-kanun-hukmunde-kararname/madde-3)
- 2802 s. K. m.35 · yer değiştirme suretiyle atanma: Adli ve idari yargı teşkilatı bulunan yerlerin coğrafi ve ekonomik şartlar, sosyal, sağlık ve kültürel imkânlar, mahrumiyet dereceleri ile ulaşım ve diğer durumlar dikkate alınarak ayrılan alanlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-35)

## Kanuni tanım

- **383 s. K. m.3/1-e** (Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname): Bakanlar Kurulu tarafından kara ve deniz sınırları belirtilen Özel Çevre Koruma alanını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/383-sayili-ozel-cevre-koruma-kurumu-baskanligi-kurulmasina-dair-kanun-hukmunde-kararname/madde-3#f1-e

## Kanunda nerede geçiyor

### Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname
- Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/383-sayili-ozel-cevre-koruma-kurumu-baskanligi-kurulmasina-dair-kanun-hukmunde-kararname/madde-3#f1-e): Bakanlar Kurulu tarafından kara ve deniz sınırları belirlenmiş Özel Çevre Koruma alanıdır. Bölgenin sınırları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir; sınırları belirlenmemiş bir alan bu tanım kapsamında değildir.
- Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.19 – Genel Esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/383-sayili-ozel-cevre-koruma-kurumu-baskanligi-kurulmasina-dair-kanun-hukmunde-kararname/madde-19#f1): Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığının görev alanı olarak belirlenen özel çevre koruma alanıdır. Madde, yalnızca bu sınırlar dahilinde uygulanır.

### Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.35 – Yer değiştirme suretiyle atanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-35#f2): Adli ve idari yargı teşkilatı bulunan yerlerin coğrafi ve ekonomik şartlar, sosyal, sağlık ve kültürel imkânlar, mahrumiyet dereceleri ile ulaşım ve diğer durumlar dikkate alınarak ayrılan alanlardır. Her bölge için görev süresi ayrıca saptanır.
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.46 – Özel durumlarda atama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-46#f2): Atamanın yapılabileceği alan sınırıdır. Yasak durumuna düşen, sonradan ayrılma gerektiren ya da yer değiştirilen hâkim veya savcı, bulunduğu bölge içinde başka bir daire ya da yere atanır.

### Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.66 – Levhaya yazılma yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-66#f1): Avukatın levhaya yazıldığı baronun yetki alanıdır. Avukat, sürekli avukatlık edeceği yer bu bölge içinde bulunan baroya kaydolmak zorundadır.

### Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.2 – Görev (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/388-sayili-guneydogu-anadolu-projesi-bolge-kalkinma-idaresi-teskilatinin-kurulus-ve-gorevleri/madde-2#f1): Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Batman ve Kilis illerinden oluşan GAP bölgesidir. Görevlerin coğrafi kapsamı bu dokuz ille sınırlıdır; madde (c) ve (i) bentlerinde yer alan bölge ifadeleri de aynı alanı ifade eder.

### Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun
- Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.25 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-25#f1): Coğrafi durum ve iş yoğunluğu gözetilerek belirlenen, bölge adliye mahkemesinin kurulacağı yerleri ayıran coğrafi birimlerdir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Bölge / Hassas Zon** (383 s. K. m.3): Bölge, Bakanlar Kurulunca sınırları belirlenmiş geniş özel çevre koruma alanıdır. Hassas Zon, Bölge içinde yer alan ve planla gösterilen, çok kısıtlı kullanıma açık daha dar bir doğal rezerv alanıdır. Hassas Zon içinde uygulanan kullanım kısıtları Bölgenin genel kullanım rejiminden daha sıkıdır; Hassas Zon için ayrıca plan işareti aranır.
- **Sit alanındaki yapılaşma / Diğer Bölge alanları** (383 s. K. m.19): 2863 sayılı Kanun kapsamındaki sit alanları ve sit kararı içinde yer alabilecek yeni yapılaşmalar. Sit kararı bulunmayan Bölge alanları. Sit kararları saklı kalır; ancak yapılaşma değerleri azaltılabilir veya tümüyle kaldırılabilir ve plan aşamasında Yüksek Kurul görüşü alınır.
- **Bölge planlaması / nazım ve uygulama imar planı** (388 s. K. m.2): (d) bendi, sektörler arası entegrasyon sağlayan genel bölge planlamasını konu alır. (f) bendi, fiziksel kullanımı düzenleyen nazım ve uygulama imar planlarını konu alır. Planların niteliği ve hukuki dayanağı farklıdır; (f) bendi imar mevzuatına göre hazırlanan planları da kapsar.
- **Bölge görev süresi / genel hizmet süresi** (2802 s. K. m.35): Bölgedeki görev süresi, her bölge için ayrıca saptanır. Zorunlu naklen atamada bölgedeki görev süresinin dolup dolmadığına bakılmaz. Başarısızlık nedeniyle yapılan nakilde görev süresinin dolmamış olması atamaya engel değildir.
- **Hizmet eri kullanılmayacak bölge / Hizmet eri kullanılabilecek bölge** (182 s. K. m.2): Bölge tespit edilmemiş olduğu için subaya hizmet eri verilmez ve subay tazminat alır. Bölge tespit edilmiş olduğu için subay hizmet eri kullanmaya devam eder ve ayrıca tazminat almaz. Tazminat yalnız birinci gruptaki subaylara ödenir; ikinci gruptakilere ödenmez.
- **Vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi, Danıştay / diğer muameleler** (VUK m.125): Madde yalnızca sayılan üç yargı merciinden geçmiş muameleleri kapsar. Bu mercilerden geçmemiş, idarenin doğrudan işlemindeki hatalar bu maddenin kapsamında değildir. Kapsam dışında kalan hatalar için bu madde değil, önceki düzeltme maddeleri uygulanır.

## İlgili konular

- Baro levhası ve avukatlar listesi (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/baro-levhasi-ve-avukatlar-listesi

## Örnek kararlar

- 2006/61 E., 2007/91 K., 30.11.2007 — ilgili: 388 s. K. m.2
- 1990/1 E., 1990/21 K., 17.07.1990 — ilgili: 388 s. K. m.2
- 1988/32 E., 1989/10 K., 28.02.1989 — ilgili: 2802 s. K. m.35

## İlgili terimler

[Hısımlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hisimlik) · [Hassas Zon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hassas-zon) · [Bölge adliye mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolge-adliye-mahkemesi) · [Olumlu görüş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olumlu-gorus) · [Baro levhası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baro-levhasi) · [Haklı neden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-neden) · [Kıdem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kidem) · [Naklen atama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/naklen-atama)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.
