--- title: "Bölüm nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolum" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Bölüm Diğer yazımlar: Bölümler **Kısaca:** Bölüm: Bir başkanvekilinin başkanlığında altı üyeden oluşan ve ilgili başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanıp bireysel başvurular hakkında karar verme yetkisine sahip olan kurulu (AYMKYUHK m.2/1-ç) ## Kanuna göre anlamı - **AYMKYUHK m.2/1-ç** (Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun): Bir başkanvekilinin başkanlığında altı üyeden oluşan ve ilgili başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanıp bireysel başvurular hakkında karar verme yetkisine sahip olan kurulu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-cc - **2547 s. K. m.3/1-k** (Yükseköğretim Kanunu): Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur. Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek üzere rektörlüğe bağlı bölümler de kurulabilir — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-3#f1-k - **4566 s. K. m.3/3-k** (Harp Okulları Kanunu): Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın ana bilim dallarından oluşan harp okullarının eğitim- öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4566-sayili-harp-okullari-kanunu/madde-3#f3-k - **4652 s. K. m.2/1-o** (Polis Yüksek Öğretim Kanunu): Akademinin eğitim ve öğretiminde, teşkilâtın hizmet konularına göre amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden bilim, teknik ve uygulama dallarından oluşan eğitim, araştırma ve uygulama yapan akademik birimi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4652-sayili-polis-yuksek-ogretim-kanunu/madde-2#f1-o ## Kanunda nerede geçiyor ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-c): Bir başkanvekilinin başkanlığında altı üyeden oluşan ve bireysel başvurular hakkında karar verme yetkisine sahip kuruldur. Toplantı için ilgili başkanvekili dahil dört üyenin katılımı aranır. - AYMKYUHK m.13 – Başkanın görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-13#f1-a): Anayasa Mahkemesinin iki kısmından her biridir. Maddede bölüm gündeminin belirlenmesi ve bölümün toplanamaması hâlinde başka bölümden üye görevlendirilmesi düzenlenir. - AYMKYUHK m.14 – Başkanvekillerinin görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-14#f2-a): Anayasa Mahkemesinin iç çalışma birimidir. Her bölüm bir başkanvekilinin başkanlığında toplanır ve kendisine ayrılan işleri görür. Bölümlerin kuruluşu ve iş dağılımı bu maddenin değil, Mahkemenin iç düzenlemesinin konusudur. - AYMKYUHK m.20 – Teşkilat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20#f1): Mahkemenin Genel Kurul dışında çalışan iki kısmıdır. Bireysel başvuruları karara bağlarlar; kendi içinde bir başkanvekilinin başkanlığında toplanırlar. - AYMKYUHK m.22 – Bölümler ve komisyonlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-22#f1): Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruları karara bağlamak üzere kurulan, bir başkanvekili başkanlığında altışar üyeden oluşan kurumdur. Anayasa Mahkemesinin iki bölümü bulunur. - AYMKYUHK m.49 – Esas hakkındaki inceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-49#f1): Esas incelemeyi yapan kuruldur. Komisyonların kabul edilebilirlik kararı verdiği başvurular ve kabul edilebilirliği bölümlerce karara bağlanan başvurular bölümlerde görülür. ### Yükseköğretim Kanunu - Yükseköğretim Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-3#f1-k): Amaç, kapsam ve nitelik bakımından bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakülte ve yüksekokulların eğitim-öğretim, araştırma ve uygulama birimidir. Rektörlüğe bağlı ortak ders bölümleri de kurulabilir. - Yükseköğretim Kanunu m.21 – Bölüm (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-21#f1): Fakülte veya yüksekokul içinde belirli bir bilim dalında eğitim-öğretim ve araştırma yapan iç birimdir. Aynı ya da benzer nitelikte eğitim-öğretim yapan birden fazla bölüm aynı fakülte veya yüksekokulda bulunamaz. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.149 – 4. Çalışma ve yargılama usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-149#f1): Anayasa Mahkemesinin, bireysel başvuruları karara bağlamak üzere kurulan iki kısmıdır. Bölümler başkanvekilinin başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır. ### Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu - Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4752-sayili-astsubay-meslek-yuksekokullari-kanunu/madde-3#f1-b): Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygun personel yetiştirmek için kurulan eğitim ve öğretim birimidir. Bölüm, yüksekokulun akademik birimi olarak askeri ihtiyaç ölçütüne bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Vekil / Yeni bölüm başkanı** (2547 s. K. m.21): Başkan kısa süreli yokluklarda öğretim üyelerinden birini vekil olarak bırakır. Başkan altı aydan fazla ayrılırsa yeni bir başkan atanır. Kısa süreli yokluk başkanın kendi tercihiyle vekille karşılanır; altı aydan uzun ayrılık atama işlemi gerektirir ve yeni atanan kalan süreyi tamamlar. - **Bölüm / Genel Kurul** (Anayasa m.149): Bölümler başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır ve bireysel başvuruları karara bağlar. Genel Kurul Başkan veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az on üyeyle toplanır ve siyasi parti, iptal, itiraz ve Yüce Divan davalarına bakar. Hangi organın hangi işe bakacağı belirlenir; bireysel başvuru bölümde, soyut ve somut norm denetimi ile siyasi parti davaları Genel Kurulda görülür. - **Astsubay meslek yüksekokulu / Bölüm** (4752 s. K. m.3): Yüksekokul, bilimsel özerkliğe sahip ve kendi tüzel yapısıyla eğitim yapan üst kurumdur. Bölüm, yüksekokulun içinde kurulan ve askeri ihtiyaca göre personel yetiştiren eğitim birimidir. Bölüm başkanının görevlendirilmesi ve bölüm kurma yetkisi yüksekokul düzeyindeki organlara aittir; bölüm kurulması ihtiyaç ölçütüne bağlıdır. - **Bölüm başkanı / Ana bilim dalı başkanı** (4752 s. K. m.3): Bölüm başkanı, bölümü oluşturan ana bilim dalı başkanları arasından seçilir. Ana bilim dalı başkanı, kendi ana bilim dalını yöneten akademik görevlidir. Bölüm başkanlığı, ana bilim dalı başkanlığından ayrı bir görevdir ve üç yıllık süreyle yüksekokul müdürünün görevlendirmesiyle kazanılır. - **Bölüm / Komisyon** (AYMKYUHK m.2): Bölüm, bir başkanvekilinin başkanlığında altı üyeden oluşur ve bireysel başvurular hakkında karar verme yetkisine sahiptir. Komisyon, bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak için oluşturulan kuruldur. Komisyon yalnızca kabul edilebilirlik incelemesi yapar; esas hakkında karar yetkisi Bölümdedir. Bu ayrım bireysel başvuru sürecinde hangi organın hangi aşamada karar verdiğini belirler. - **Genel Kurul / Bölüm** (AYMKYUHK m.2): Genel Kurul, Anayasa Mahkemesinin on beş üyeden oluşan kuruludur. Bölüm, altı üyeden oluşan ve bireysel başvurular hakkında karar veren kuruludur. Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu Genel Kurulda görülür; bireysel başvuru esasları ise Bölümlerde karara bağlanır. ## İlgili konular - Teşkilat yapısı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi - Genel hükümler (Anayasa Mahkemesi Kanunu) (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/amac-ve-kapsam-tanimlar-anayasa-mahkemesi-kanunu - İptal ve itiraz davalarına ilişkin ortak hükümler, bireysel başvuru (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/iptal-ve-itiraz-davalarina-iliskin-ortak-hukumler-bireysel-basvuru - Yüksek mahkemeler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yuksek-mahkemeler ## Örnek kararlar - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: AYMKYUHK m.2, AYMKYUHK m.22 - 2011/59 E., 2012/34 K., 01.03.2012 — ilgili: AYMKYUHK m.2, AYMKYUHK m.13 - 2024/215 E., 2025/238 K., 26.11.2025 — ilgili: 4752 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Bölüm başkanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolum-baskani) · [Komisyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon) · [Başkanvekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baskanvekili) · [Genel Kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul) · [Öğretim üyeleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ogretim-uyeleri) · [Rektör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rektor) · [Yükseköğretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekogretim) · [Üniversite](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/universite) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.