--- title: "Borç senedi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borc-senedi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Borç senedi **Kısaca:** Borç senedi, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.928 · ödenen senedin geri verilmesi: Borçlunun borcun varlığını ispat amacıyla düzenleyip alacaklıya verdiği, borcu doğuran ya da doğrulayan belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-928) - TBK m.105 · senedin geri verilememesi: Borçlunun borcun varlığını ispat amacıyla düzenleyip alacaklıya verdiği, borcu doğuran ya da doğrulayan yazılı belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-105) - İİK m.144 · senedin geri verilmesi ve ilamın icrası vesikası: Kısmi ödemede üzerine ödenen miktarın yazılması, senedin niteliğini değiştirmez. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-144) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.103 – III. Makbuz ve senetlerin geri verilmesi — 1. Borçlunun hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-103#f1): Borçlunun borcunu ispat amacıyla düzenleyip alacaklıya verdiği belgedir. Kıymetli evrak niteliğinde olması gerekmez; adi senetler de kapsamına girer. - TBK m.105 – 3. Senedin geri verilememesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-105#f1): Borçlunun borcun varlığını ispat amacıyla düzenleyip alacaklıya verdiği, borcu doğuran ya da doğrulayan yazılı belgedir. Kambiyo senedi olması şart değildir; adi senetler de kapsamdadır. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.928 – VI. Ödenen senedin geri verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-928): Borçlunun borcun varlığını ispat amacıyla düzenleyip alacaklıya verdiği, borcu doğuran ya da doğrulayan belgedir. Kıymetli evrak niteliği taşımaz; hak senetten ayrı olarak ileri sürülebilir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.144 – Senedin geri verilmesi ve ilamın icrası vesikası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-144): Alacağın varlığını gösteren ve icra takibine konu olan belge; bu maddede, alacaklının ödeme karşılığında icra dairesine teslim ettiği asıl belgedir. Kısmi ödemede üzerine ödenen miktarın yazılması, senedin niteliğini değiştirmez. ## Karıştırılan kavramlar - **İpotek / İpotekli borç senedi** (TMK m.850): İpotekte rehin, doğrudan belirli bir alacağın güvencesi olarak kurulur ve alacağa bağlıdır. İpotekli borç senedinde rehin, bir borç senedine bağlanır ve senet kişisel alacağın ispatında ayrı bir araç işlevi görür. Bu iki türün hukuki bağlılığı farklıdır; ipotekte alacağın sona ermesi rehni etkilerken, senede bağlı rehinde senedin dolaşımı ve kötüniyetli iktisap hükümleri ayrıca değerlendirilir. - **İpotekli borç senedi / İpotek** (TMK m.898): İpotekli borç senedinde taşınmaz rehni, kıymetli evrak alacağına bağlanır ve senet devredilerek tedavül edebilir. İpotekte rehin, doğrudan bir alacağın teminatıdır ve tedavül eden bir senet yoktur. Senet alacağı senetle birlikte devredilir; ipotekte alacağın devri ayrıca rehnin devrini gerektirir. - **İpotekli borç senedi / İrat senedi** (TMK m.898): İpotekli borç senedinde borçlunun kişisel sorumluluğu sürer. İrat senedinde borç, taşınmaza yüklenmiş bir para yükümüdür ve borçlunun sorumluluğu taşınmaz değeriyle sınırlıdır. İpotekli borç senedi alacaklısı borçlunun diğer malvarlığına da başvurabilir; irat senedi alacaklısı başvuramaz. - **İrat senedi / İpotekli borç senedi** (TMK m.903): İrat senedinde taşınmaz yükü kurulur ve güvence fonksiyonu yoktur; amaç yalnızca taşınmaz değerinin tedavülüdür. İpotekli borç senedinde hem güvence hem tedavül fonksiyonu vardır ve senet bir alacağı teminat altına alır. İrat senedi bir temel alacağı teminat altına almaz; düzenlenmesiyle temel alacak yenilenerek sona erer. İpotekli borç senedinde ise teminat altına alınan alacak korunur. - **İrat senedi borçlusunun sorumluluğu / İpotekli borç senedi borçlusunun sorumluluğu** (TMK m.903): İrat senedi borçlusunun kişisel sorumluluğu yoktur; sorumluluğu taşınmaz değeriyle sınırlıdır. İpotekli borç senedinde borçlunun kişisel sorumluluğu devam eder. Taşınmazın değeri yetmezse irat senedi alacaklısı borçludan kalan kısmı talep edemez. - **İpotekli borç senedi / Genel alacak senedi** (TMK m.909): İpotekli borç senedi, ipotek ile teminat altına alınmış ve kendine özgü devir rejimine tabi olan senettir. Genel alacak senetleri, ipotek dışında bir teminatla veya teminatsız düzenlenmiş senetlerdir ve bu sınırlamaya tabi değildir. Koşul ve karşı edim kaydı yalnız ipotekli borç senedinde yasaktır; diğer senet türlerinde bu tür kayıtların geçerliliği ayrı hükümlere göre değerlendirilir. ## İlgili konular - Makbuz ve senetlerin geri verilmesi, alacaklının temerrüdü (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/makbuz-ve-senetlerin-geri-verilmesi-alacaklinin-temerrudu - Sonradan tesis edilen taşınmaz mükellefiyetleri ve ipotekli ve mahcuz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/sonradan-tesis-edilen-tasinmaz-mukellefiyetleri-ve-ipotekli-ve-mahcuz ## Örnek kararlar - 3. Hukuk Dairesi, 2023/2095 E., 2023/2475 K., 03.10.2023 — ilgili: TBK m.103 - 11. Hukuk Dairesi, 2022/655 E., 2023/4280 K., 10.07.2023 — ilgili: TBK m.103 - İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2023/1812 E., 2025/1183 K., 12.09.2025 — ilgili: TBK m.103 ## İlgili terimler [Dönemsel edim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donemsel-edim) · [Senedin iptali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/senedin-iptali) · [Çekince](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekince) · [Makbuz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz) · [Kıymetli Evrak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kiymetli-evrak) · [Karine](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karine) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.