--- title: "Çalışma alanı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/calisma-alani" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Çalışma alanı **Kısaca:** Borsanın faaliyet gösterdiği coğrafi sınırdır. Tescil yerinin ve tescil yükümlüsünün belirlenmesinde, tarafların borsanın çalışma alanı içinde ya da dışında bulunup bulunmadığına göre ayrım yapılır. (5174 s. K. m.46) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.6 – Odaların kuruluş ve çalışma alanları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-6): Odanın faaliyet göstereceği coğrafi sınırdır. Madde metni bu alanın il sınırı olduğunu belirtir ve çevre illerle genişletilebileceğini düzenler. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.8 – Oda temsilcilikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-8): Odanın faaliyet gösterebileceği coğrafi sınırdır. Temsilcilik ve benzeri birimler yalnızca bu alan içinde açılabilir; alan dışında açılması yasaktır. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.30 – Borsaların çalışma alanları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-30#f1): Borsanın faaliyet gösterebileceği coğrafi alandır. Madde bu alanı kural olarak borsanın bulunduğu ilin sınırları ile sınırlar. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.46 – Borsa işlemlerinin tescili (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-46#f4-a): Borsanın faaliyet gösterdiği coğrafi sınırdır. Tescil yerinin ve tescil yükümlüsünün belirlenmesinde, tarafların borsanın çalışma alanı içinde ya da dışında bulunup bulunmadığına göre ayrım yapılır. ### Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu - Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu m.1 – Kuruluş ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1581-sayili-tarim-kredi-kooperatifleri-ve-birlikleri-kanunu/madde-1#f5): Bir kooperatif veya bölge birliğinin faaliyet gösterdiği coğrafi sınırdır. Aynı çalışma alanında birden fazla kooperatif veya bölge birliği kurulamaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Kuruluş alanı / çalışma alanı** (5174 s. K. m.6): Kuruluş alanı, odanın kurulduğu ilin sınırıdır ve kuruluş işlemi ile ilgilidir. Çalışma alanı, odanın faaliyet gösterdiği coğrafi sınırdır ve Birlik kararıyla değişebilir. Kuruluş alanı kural olarak sabit il sınırıdır; çalışma alanı ise genişletme veya daraltma ile il sınırının dışına çıkabilir. - **Genel kural / genişletilmiş çalışma alanı** (5174 s. K. m.6): Genel kural, odanın çalışma alanının kendi il sınırı olmasıdır. Genişletilmiş alanda oda, çevre illerde de çalışır ve bu iller için kendi odası kurulana kadar bu alan geçerlidir. Genişletme geçici niteliktedir; ilgili ilde kendi oda kurulunca genişletilmiş alan kendiliğinden sona erer. - **Çalışma alanı içi / çalışma alanı dışı** (5174 s. K. m.8): Odanın çalışma alanı içinde kalan yerlerde temsilcilik kurulması, koşullar varsa, mümkündür. Odanın çalışma alanı dışındaki yerlerde şube, temsilcilik ya da benzeri birim açılamaz. Çalışma alanı dışında açılan temsilcilik, madde hükmüne aykırı olur. - **Asıl çalışma alanı / genişletilmiş çalışma alanı** (5174 s. K. m.30): Borsanın bulunduğu il sınırları kendiliğinden çalışma alanıdır. Birlik Yönetim Kurulu kararıyla çevre iller de çalışma alanına katılmış olur. Genişletme kararı yoksa borsa yalnız bulunduğu ilde faaliyet gösterir; kararın kapsamındaki illerde ise faaliyet yetkisi doğar. - **Genişletme / kalıcı çalışma alanı** (5174 s. K. m.30): Genişletme, o illerde borsa kuruluncaya kadar geçerlidir. Bulunduğu ildeki çalışma alanı sınırları kalıcıdır ve kendiliğinden geçerlidir. Çevre illerdeki genişletilmiş yetki, o illerde yeni borsa kurulunca kendiliğinden sona erer. - **Aynı çalışma alanı / Farklı çalışma alanı** (5174 s. K. m.46): Alıcı ve satıcı aynı borsanın çalışma alanı içinde bulunuyorsa, işlem borsa örf ve adetlerine göre tespit edilen taraf tarafından o borsaya tescil ettirilir. Taraflardan biri borsanın çalışma alanı içinde, diğeri dışındaysa tescil yeri ve yükümlüsü fıkra 4 bendi b'ye göre belirlenir. Tescil yükümlüsü ve tescil yeri değişir; dış taraf için yerel borsa kuralı değil, sözleşmenin kabul yeri veya satıcının merkezi gibi bağlama noktaları belirleyicidir. ## Örnek kararlar - 1977/100 E., 1977/148 K., 22.12.1977 — ilgili: 1581 s. K. m.1 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/37 E., 2022/43 K., 22.06.2022 — ilgili: 1581 s. K. m.1 - 18. Hukuk Dairesi, 2012/5258 E., 2012/6969 K., 05.06.2012 — ilgili: 5174 s. K. m.30 ## İlgili terimler [Bölge birliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolge-birligi) · [Tescil ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-ucreti) · [Merkez birliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkez-birligi) · [Ürün senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/urun-senedi) · [Tescil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.