---
title: "Cari nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cari"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Cari

**Kısaca:** Uygulanan; yürürlükte olan

## Kanunda nerede geçiyor

### Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.64 – Emanetin para olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-64#f1)
- Noterlik Kanunu m.109 – Noterlikler ortak cari hesabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-109#f1)
- Noterlik Kanunu m.126 – Disiplin cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-126#f2-l)
- Noterlik Kanunu m.159 – Onuncu kısım hükümlerine aykırı eylemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-159#f1)
- Noterlik Kanunu m.198 – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-198#f1-13)

### Askeri Ceza Kanunu
- Askeri Ceza Kanunu m.1 – Askeri cürüm ve kabahat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1632-sayili-askeri-ceza-kanunu/madde-1#f1)
- Askeri Ceza Kanunu m.13 – Memur, amir ve üstün tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1632-sayili-askeri-ceza-kanunu/madde-13#f4)

### Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.180 – Büronun gelir ve giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-180#f5)

### Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.63 – V – Kooperatifin aczi halinde yapılacak işler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-63#f1)

### Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
- Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.79 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-79#f1)

## Karıştırılan kavramlar

- **Ücret, sermaye faizi ve cari hesap faizi / ilişkili kişiyle emsal dışı alım satım** (GVK m.41): Fıkra 1-4: teşebbüs sahibi, eşi ve çocuklarına yapılan ödemeler ile bunların işletmedeki alacak faizleri doğrudan kapsanır. Fıkra 5: ilişkili kişiyle mal veya hizmet alım satımı, emsale aykırı bedelle yapıldığında kapsanır ve fıkra 1-4 işlemleri hariç tutulur. Fıkra 1-4'te işlem doğrudan gider dışı kalır; fıkra 5'te yalnız emsal farkı kadar tutar işletmeden çekilmiş sayılır.
- **Cari yıl kayıtlarına göre oran / meslek odası oranı** (GVK geç. m.49): Oran, aynı neviden malların cari yıl kayıtlarından tespit edilir ve öncelikli olarak kullanılır. Cari yıl kayıtlarından oran tespit edilemediğinde mükellefin bağlı olduğu meslek odasının belirlediği oran kullanılır. İki oran arasında sıralama vardır; meslek odası oranı yalnız cari yıl kayıtlarının yetmediği hallerde devreye girer.
- **Peşin ödenen gider / Cari dönem gideri** (VUK m.283): Gelecek hesap dönemine ait olarak önceden ödenen tutar, dönem sonunda gider yazılmaz ve aktifte tutulur. Cari döneme ait olarak ödenip dönem içinde gider yazılan tutar, aktifleştirmeye konu olmaz. Gelecek döneme ait olan tutar aktifleştirilerek mukayyet değerle değerlenir; cari döneme ait gider doğrudan gider hesabında izlenir.
- **Cari dönem hasılatı / Tahsil edilmiş hasılat** (VUK m.283): Cari dönemde kaydedilmiş ancak dönem sonuna kadar tahsil edilmemiş hasılat aktifleştirilir. Dönem içinde tahsil edilmiş hasılat zaten nakde dönüşmüş olduğundan bu fıkra kapsamında değerlenmez. Tahsil edilmemiş hasılat mukayyet değerle, tahsil edilmiş hasılat ise tahsil tutarıyla izlenir.
- **Peşin tahsil edilen hasılat / cari dönem ödenmemiş gider** (VUK m.287): Gelecek hesap dönemine ait peşin tahsil edilen hasılat, gelir yönünden pasif geçici hesap oluşturur. Cari hesap dönemine ait ancak henüz ödenmemiş giderler, gider yönünden pasif geçici hesap oluşturur. Her iki kalem de madde uyarınca pasifleştirilir; ancak birincisinde dönem ayrımı gelecek döneme, ikincisinde cari döneme göre yapılır.
- **Cari ve bir önceki sözleşme dönemi / daha eski sözleşme dönemleri** (399 s. K. m.21): Cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemine ait kullanılmayan izinler düşmez. Bunlardan daha eski sözleşme dönemlerine ait kullanılmayan izin hakları düşer. Eski dönem izinlerin düşmesi sözleşme dönemlerine göre belirlenir.

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.