--- title: "Cayma hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cayma-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Cayma hakkı **Kısaca:** Tüketicinin gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden tek taraflı irade beyanıyla dönebilmesi yetkisidir. (TKHK m.43) ## Kanunda nerede geçiyor ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.18 – Cayma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-18#f1): Tüketicinin gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden tek taraflı irade beyanı ile dönebilmesini sağlayan bozucu yenilik doğurucu haktır. Bu hak süreye bağlıdır ve süre içinde kullanılmalıdır. - TKHK m.24 – Cayma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-24#f1): Tüketicinin sözleşmeyi gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin, belirli bir süre içinde tek taraflı irade beyanıyla sona erdirebildiği bozucu yenilik doğuran haktır. Kullanımı için karşı tarafın onayı ya da mahkeme kararı gerekmez. - TKHK m.43 – Cayma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-43#f1): Tüketicinin gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden tek taraflı irade beyanıyla dönebilmesi yetkisidir. Kullanım süresi on dört gündür ve süre sözleşmenin kurulmasıyla işlemeye başlamaz; madde metninde bu süreyi hangi olaya bağladığı açıkça yazılı değildir, bu nedenle başlangıç ayrıca değerlendirilmelidir. - TKHK m.46 – Diğer hususlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-46#f1): Tüketicinin belirli koşullarda sözleşmeden gerekçe göstermeksizin dönebilmesi imkânıdır. Maddede yalnızca yönetmelikle düzenlenecek konu olarak anılır; süresi ve sonuçları m.48 ve devamında yer alır. - TKHK m.47 – İş yeri dışında kurulan sözleşmeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-47#f5): Tüketicinin gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilmesi hakkıdır. Süresi on dört gündür ve bildirimin bu süre içinde yapılması yeterlidir. - TKHK m.47/A – Doğrudan satış sistemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-47a#f5): Doğrudan satış sistemi kapsamında mal veya hizmet satın alan tüketicinin, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilmesidir. Süresi otuz gündür. - TKHK m.48 – Mesafeli sözleşmeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-48#f4): Tüketicinin herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden dönebilmesini sağlayan haktır. Süre on dört gündür; bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi yeterlidir. - TKHK m.49 – Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-49#f2): Tüketicinin on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden dönebilmesini sağlayan haktır. Sigorta ve bireysel emeklilik sözleşmelerinde bu sürenin mevzuatta farklı belirlenmiş olması hâli ayrıca saklıdır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1438 – ddd) Sigortacı tarafından gerçek durumun bilinmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1438): Beyan yükümlülüğünün ihlali hâlinde sigortacının sözleşmeden tek taraflı olarak çekilmesini sağlayan haktır. Madde, bu hakkın sigortacı bakımından ortadan kalktığı bir hali düzenler. - TTK m.1442 – hhh) Cayma hakkının düşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1442#f1): Sigortacının, sözleşme öncesi bildirim yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sigorta sözleşmesini sona erdirme yetkisidir. Bu madde bakımından hakkın kullanılamadığı hâller belirlenmektedir. - TTK m.1489 – III - Sözleşmeden cayma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1489#f1): Sigorta ettirenin, gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sigorta sözleşmesini sona erdirebildiği tek taraflı irade beyanına dayanan haktır. Madde, bu hakkın süresini ve sona ermesini düzenler. ## Karıştırılan kavramlar - **Cayma hakkı süresi içinde kredinin erken ödenmesi / cayma bildirimi** (TKHK m.24): Kredi borcunun tamamı cayma hakkı süresi içinde erken ödenirse, ayrıca cayma bildirimi aranmaz. Kredi borcu erken ödenmemişse, cayma hakkının kullanılması için süre içinde cayma bildirimi yapılması gerekir. Erken ödeme yoluyla kredi süre içinde tamamen kapatıldığında bildirim olmadan da maddedeki faiz ve masraf kuralları uygulanır. - **Otuz günlük cayma hakkı / işyeri dışı sözleşmelerde cayma** (TKHK m.47/A): Doğrudan satış sistemindeki cayma süresi otuz gündür ve bildirim doğrudan satıcıya ya da şirkete yapılabilir. İşyeri dışında kurulan sözleşmelerde cayma süresi genel rejimde ön dört gün, mesafeli sözleşmelerde ise on dört gündür. Doğrudan satış sistemi kapsamındaki satışlarda tüketici otuz günlük süreden yararlanır; bu süre ayrı bir cayma rejimidir. - **Ön bilgilendirme yapılmış / yapılmamış cayma hakkı** (TKHK m.48): Tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmişse on dört günlük süre işler. Bilgilendirme gerektiği şekilde yapılmamışsa tüketici on dört günlük süreye bağlı değildir. Bilgilendirme yapılmamışsa cayma hakkı kullanım süresi uzar; cayma süresinin bitiminden itibaren bir yılı aşan kullanım mümkün değildir. - **Alıcının genel cayma hakkı / cayma parası istenemeyen haller** (TBK m.269): Alıcı, ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsiz olan sözleşmede malın devrine kadar her zaman cayabilir. Alıcının ölmesi, kazanç elde etmekten sürekli yoksun kalması veya olağan taksitli satış önerisinin reddi hâllerinde cayma yapılmışsa cayma parası istenemez. Bu üç halde cayma hakkı kullanılabilir, ancak satıcı cayma parası talep edemez. - **Sigortacının kısmi fesih veya cayması / sigorta ettirenin tam fesih veya cayma hakkı** (TTK m.1415): Sigortacı sözleşmeyi kısmen feshetmiş veya bu hükümlerden cayarak sigorta ettirenin sözleşmeyi kısmen sürdürmesine yol açmıştır. Sigorta ettiren, sözleşmenin tamamını feshetmek veya ondan cayma hakkını kullanmak istemektedir. İkinci fıkra uyarınca sigorta ettiren, sigortacının kısmi fesih veya cayması üzerine sözleşmenin tamamını feshedebilir veya ondan cayabilir. Bu hakkın kullanılması, sigortacının haklı sebebinin varlığına bağlı değildir. - **Sigortacının cayma hakkı / sigortacının fesih hakkı (bir sigorta döneminde iki ihtar)** (TTK m.1434): Üçüncü fıkradaki fesih, her bir izleyen prim gecikmesinde ihtarla doğar ve on günlük süre sonunda kendiliğinden gerçekleşir. Dördüncü fıkradaki fesih, bir sigorta dönemi içinde iki defa ihtar gönderilmiş olmasına bağlıdır ve sigorta döneminin sonunda hüküm doğurur. Üçüncü fıkra hemen fesih sağlarken dördüncü fıkra fesih etkisini dönem sonuna erteler; kanunda iki ihtar ayrıca bir koşuldur. ## Örnek kararlar - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2020/1944 E., 2023/1593 K., 14.12.2023 — ilgili: TKHK m.18, TKHK m.43 - 2024/229 E., 2026/35 K., 12.02.2026 — ilgili: TKHK m.47 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2348 E., 2019/82 K., 07.02.2019 — ilgili: TKHK m.49 ## İlgili terimler [Doğrudan satış sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-satis-sistemi) · [Edinim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/edinim) · [Kabul beyanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-beyani) · [Mesafeli sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mesafeli-sozlesme) · [Sağlayıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saglayici) · [Beyan yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/beyan-yukumlulugu) · [Bilgilendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgilendirme) · [Konut finansmanı kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konut-finansmani-kurulusu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.