--- title: "Cayma Parası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cayma-parasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Cayma Parası **Kısaca:** Sözleşmenin kurulması sırasında bir tarafın diğerine verdiği ve veren tarafın sözleşmeden dönme hakkını bu parayı kaybetmek karşılığında kazandığı bedeldir. Bu bedel dönme hakkının karşılığıdır, borcun ifasına ya da ihlaline bağlı bir yaptırım değildir. (TBK m.178) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.177 – A. Bağlanma parası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-177#f1): Sözleşmeden serbestçe dönme karşılığında verilen ve dönmeye yetkili kılan bedel. Bağlanma parasından farklıdır; bu madde yerine m.178 kapsamındadır. - TBK m.178 – B. Cayma parası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-178#f1): Sözleşmenin kurulması sırasında bir tarafın diğerine verdiği ve veren tarafın sözleşmeden dönme hakkını bu parayı kaybetmek karşılığında kazandığı bedeldir. Bu bedel dönme hakkının karşılığıdır, borcun ifasına ya da ihlaline bağlı bir yaptırım değildir. - TBK m.255 – 3. Sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurması ve geri alma açıklaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-255#f3): Taraflardan birinin sözleşmeden vazgeçme karşılığında karşı tarafa ödediği bedeldir. Madde, geri alma hakkını kullanan alıcıdan bu bedelin istenemeyeceğini öngörür. - TBK m.264 – II. Ön ödemeli taksitle satış — 1. Tanımı, şekli ve içeriği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-264#f2-8): Alıcının sözleşmeden cayması hâlinde ödeyeceği bedeldir. Sözleşmede belirtilmesi zorunludur ve tutarı sözleşmede yer almalıdır. - TBK m.269 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-269#f2): Alıcının cayma hâlinde satıcıya ödemekle yükümlü olduğu bedeldir. Miktarı durumun özelliğine ve sözleşme ile cayma arasında geçen süreye göre belirlenir; satıcının toplam alacağının yüzde ikisi ile yüzde beşi arasında kalmalıdır. - TBK m.271 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-271#f2): Alıcının sözleşmeden cayması hâlinde ödemesi gereken bedeldir ve m.269 ikinci fıkrasında düzenlenir. Bir yıldan uzun sözleşmelerde satıcının talep edebileceği zararın üst sınırını bu kalem belirler. ## Karıştırılan kavramlar - **Bağlanma parası / Cayma parası** (TBK m.177): Bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğuna kanıt olarak verilir ve kural olarak asıl borca mahsup edilir. Cayma parası, sözleşmeden dönme hakkının bedeli olarak verilir ve m.178 uyarınca taraflar cayarsa ödeme niteliği değişir. Verilen paranın niteliği tereddütte bağlanma parası sayılır; cayma parası olduğunu iddia eden taraf bunu ispatlamalıdır. Nitelik belirlendikten sonra farklı hukuki rejim uygulanır. - **Cayma parası / bağlanma parası** (TBK m.178): Cayma parası, sözleşmeden serbestçe dönmenin bedeli olarak verilir ve dönme hakkını doğurur; taraflardan her biri caymaya yetkilidir. Bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğunun kanıtı olarak verilir; veren taraf cayma hakkı kazanmaz ve sözleşme ortadan kalkarsa geri isteyebilir. Cayma parası verildiği iddiası ispat edilmelidir; tereddüt halinde para bağlanma parası sayılır (TBK m.177/f.1). Cayma parası verilmişse madde 178 uygulanır. - **Cayma parası / ceza koşulu ve dönme cezası** (TBK m.178): Cayma parasında taraflardan her biri dönme hakkına sahiptir ve bedel cayma özgürlüğü karşılığıdır. Ceza koşulunda ve dönme cezasında bedel, borcun ihlaline veya dönmeye bağlanan yaptırımdır ve borçlu genellikle bu bedeli ödeyerek dönebilir. Cayma parasında dönme hakkı kanundan değil cayma parası kararlaştırılmasından doğar; ceza koşuluna ilişkin hükümler kıyasen uygulanmaz. - **Alıcının genel cayma hakkı / cayma parası istenemeyen haller** (TBK m.269): Alıcı, ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsiz olan sözleşmede malın devrine kadar her zaman cayabilir. Alıcının ölmesi, kazanç elde etmekten sürekli yoksun kalması veya olağan taksitli satış önerisinin reddi hâllerinde cayma yapılmışsa cayma parası istenemez. Bu üç halde cayma hakkı kullanılabilir, ancak satıcı cayma parası talep edemez. - **Geri alma hakkı / cayma parası** (TBK m.253): Alıcı yedi gün içinde yazılı bildirimle irade açıklamasını geri alabilir. Geri alma hakkı kullanıldığında cayma parası istenemez. Alıcı bu hakkı kullandığında bedel ya da başka bir tazminat talep edilemez. ## İlgili konular - Ön ödemeli taksitle satış (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/on-odemeli-taksitle-satis - Bağlanma parası, cayma parası ve ceza koşulu (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/baglanma-parasi-cayma-parasi-ve-ceza-kosulu - Kısmi ödemeli satışlar (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/kismi-odemeli-satislar ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2020/551 E., 2022/1147 K., 22.09.2022 — ilgili: TBK m.178 - 3. Hukuk Dairesi, 2025/499 E., 2025/3966 K., 10.09.2025 — ilgili: TBK m.178 - 3. Hukuk Dairesi, 2023/5087 E., 2024/763 K., 22.02.2024 — ilgili: TBK m.178 ## İlgili terimler [Bağlanma Parası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglanma-parasi) · [Ön ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odeme) · [Geri alma açıklaması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geri-alma-aciklamasi) · [Yedi günlük süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yedi-gunluk-sure) · [Getiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/getiri) · [Taşınır mal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasinir-mal) · [Yenilik doğuran hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenilik-doguran-hak) · [Ön ödemeli taksitle satış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odemeli-taksitle-satis) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.