--- title: "Cebir nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cebir" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Cebir **Kısaca:** Mağdur üzerinde fiziksel güç kullanılarak irade serbestisinin ortadan kaldırılması ya da önemli ölçüde zayıflatılmasıdır. (TCK m.114) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.28 – Cebir ve şiddet, korkutma ve tehdit (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-28#f1): Kişiye karşı fiziki güç kullanılarak, onun veya bir üçüncü kişinin iradesi ve davranışı üzerinde zorlayıcı bir etki yaratılmasıdır. Kusurluluğu kaldırması için karşı konulamayacak veya kurtulunamayacak nitelikte olması aranır. - TCK m.108 – Cebir (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-108#f1) - TCK m.114 – Siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-114#f2): Mağdur üzerinde fiziksel güç kullanılarak irade serbestisinin ortadan kaldırılması ya da önemli ölçüde zayıflatılmasıdır. Birinci fıkradaki suç için cebirin sonucunda mağdurun istediği yönde hareket etmiş olması gerekmez. - TCK m.118 – Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-118#f1): Mağdurun iradesini fiilen ya da fiziksel olarak etkisiz kılacak ölçüde güç kullanılmasıdır. Cebrin ağır olması gerekmez; zorlamayı gerçekleştirecek nitelikte olması yeterlidir. - TCK m.148 – Yağma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-148#f1): Mağdurun bedenine fiziksel güçle etki edilmesidir. Üçüncü fıkraya göre mağdurun herhangi bir vasıta ile kendisini bilmeyecek ya da savunamayacak hale getirilmesi de cebir sayılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Cebir ve şiddet / Korkutma ve tehdit** (TCK m.28): Cebirde mevcut ve hissedilen bir kötülük vardır; fiziki güç kullanılır ve bu güç karşısında kişinin karşı koyamaması ya da kurtulamaması aranır. Tehditte kötülük ileride gerçekleştirilecek olarak bildirilir; manevi bir zorlama söz konusudur ve muhakkak ve ağır olma koşulu aranır. Her iki hal için de kusurluluğu kaldıran yoğunluk farklı ölçütlerle belirlenir; cebir için karşı konulamama, tehdit için muhakkaklık ve ağırlık aranır. - **Cebir / Mutlak kuvvet** (TCK m.28): Cebirde kişi hareketi iradi olarak işler, ancak iradesi cebirle etkilenmiştir. Mutlak kuvvette (vis absoluta) kişi soyut bir araç durumuna getirilir ve hiçbir iradesi kalmaz. Mutlak kuvvet uygulayan kişi suçun faili sayılır; TCK m.28 ise iradenin zorlandığı cebir hali için uygulanır. - **Cebir / Tehdit** (TCK m.108): Cebirde fail, fiziki güçle mağdurun bedenini etkiler ve mağdur bu acının etkisiyle belli bir davranışa zorlanır. Tehditte fail, ileride gerçekleşecek bir kötülüğü bildirerek korkutur; fiziki güç kullanılmaz. Fiziki güç kullanılmışsa 108. madde, kullanılmamış ve yalnızca kötülük bildirilmişse tehdit hükümleri uygulanır. - **Cebir kullanan kişi / Kamu görevlisi (yetki içi)** (TCK m.108): Özel bir kişi, bir şey yapmaya zorlamak amacıyla fiziki güç kullanır. Kamu görevlisi, kanundan veya yetkili merciin emrinden doğan yetki sınırları içinde zor kullanır. Yetki sınırları içinde kullanılan zor hukuka uygun olduğundan suç oluşmaz; yetki sınırı aşılırsa aşkın kısım cebir dışında bir suç oluşturabilir. - **Cebir / Meşru savunmada kullanılan cebir** (TCK m.108): Haksız bir saldırıyı orantılı biçimde defetmek için kullanılan fiziki güç, tipikliği oluşturabilir. Saldırıyı defetmeye yönelik ve orantılı olan fiziki güç hukuka uygundur. Meşru savunma kapsamındaki cebir hukuka uygun olduğundan 108. maddedeki suç oluşmaz. - **Cebir / Cebrin başka suçun unsuru olduğu haller** (TCK m.108): Genel cebir suçu, başka bir suçun unsuru olarak kullanılan cebri kapsamaz. Cebrin başka bir suçun unsuru olduğu ya da özel olarak düzenlendiği hallerde ilgili özel suç tipi uygulanır. Cebir kullanma suçu tamamlayıcı ve tali olduğundan bu hallerde 108. madde uygulama alanı bulmaz. ## İlgili konular - Tehdit ve şantaj (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/tehdit-ve-santaj - Ceza sorumluluğunun şahsiliği, kast ve taksir, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/ceza-sorumlulugunun-sahsiligi-kast-ve-taksir-ceza-sorumlulugunu-kaldiran-veya - Konut dokunulmazlığının ihlali, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/konut-dokunulmazliginin-ihlali-is-ve-calisma-hurriyetinin-ihlali ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2018/298 E., 2020/499 K., 03.12.2020 — ilgili: TCK m.28 - Ceza Genel Kurulu, 2017/331 E., 2019/649 K., 07.11.2019 — ilgili: TCK m.148 - Ceza Genel Kurulu, 2019/285 E., 2019/554 K., 17.09.2019 — ilgili: TCK m.118 ## İlgili terimler [Tehdit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tehdit) · [Hukuka aykırı başka bir davranış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukuka-aykiri-baska-bir-davranis) · [Yağma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yagma) · [Kasten yaralama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kasten-yaralama) · [Şiddet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/siddet) · [Korkutma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korkutma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.