--- title: "Çekilme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekilme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Çekilme **Kısaca:** Çekilme, 3 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.420 · görevin yerine getirilememesi: Hakemin kendi iradesiyle görevinden ayrılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-420) - DMK m.92 · memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları: Memurun, bağlı olduğu kuruma yazılı başvuruyla memurluktan kendi isteğiyle ayrılma iradesini bildirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-92) - 6356 s. K. m.19 · sendika üyeliğinin sona ermesi ve askıya alınması: Üyenin tek taraflı irade açıklamasıyla, e-Devlet kapısı üzerinden yaptığı bildirimle üyelikten ayrılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-19) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.20 – Çekilme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-20): Memurun kendi iradesiyle memurluk statüsünü sona erdirmek üzere bağlı olduğu kuruma yapacağı tek taraflı irade beyanıdır. Madde metnine göre bu beyanın yazılı olarak yapılması gerekir. - DMK m.92 – Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-92): Memurun, bağlı olduğu kuruma yazılı başvuruyla memurluktan kendi isteğiyle ayrılma iradesini bildirmesidir. Bu madde çekilmenin usulünü değil, çekilmiş memurun sonradan dönüşünü düzenler. - DMK m.94 – Çekilme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-94#f1): Memurun kendi iradesiyle memurluk statüsünü sona erdirme talebidir. Tek yanlı bir irade açıklamasıdır ve yazılı olarak bağlı olunan kuruma iletilmesi gerekir. Maddede çekilme isteğinin kabulü şart koşulmamıştır; ancak kabul edilene kadar memur görevine devam eder. - DMK m.97 – Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-97): Memurun kendi isteğiyle, bağlı olduğu kuruma yazılı müracaatla memurluktan ayrılma iradesidir. Kabul edilmesi gerekmez; ancak memur, yerine atanan kişinin gelmesine ya da isteğin kabulüne kadar görevine devam eder. - DMK m.98 – Memurluğun sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-98#f1-c): Memurun bağlı olduğu kuruma yazılı müracaatla memurluktan kendi isteğiyle ayrılma iradesidir. Çekilme isteği kabul edilme şartına bağlı değildir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.36 – Ret sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-36): Hâkimin, reddi sebebini kendiliğinden fark ederek davadan kendi isteğiyle ayrılmasıdır. Bu hâlde ret talebi beklenmeden hâkim görevden kendini uzaklaştırır. - HMK m.420 – Görevin yerine getirilememesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-420#f1): Hakemin kendi iradesiyle görevinden ayrılmasıdır. Madde, çekilmenin hakemlik görevini sona erdiren bir yol olduğunu belirtir ve çekilmenin hangi sebeple yapıldığını ayrıca aramaz. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.19 – Sendika üyeliğinin sona ermesi ve askıya alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-19#f2): Üyenin tek taraflı irade açıklamasıyla, e-Devlet kapısı üzerinden yaptığı bildirimle üyelikten ayrılmasıdır. Sendikanın kabulü gerekmez; çekilme, bildirimden bir ay sonra geçerlilik kazanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel çekilme / olağanüstü mazeretle çekilme** (DMK m.20): Genel halde memur, yerine atanan kişinin gelmesine veya isteğin kabulüne kadar görevine devam eder. Olağanüstü mazereti bulunan memur, üstüne haber vermek kaydıyla bu bekleme süresine tabi değildir. Olağanüstü mazeretle çekilen memur, bir aylık bekleme kaydına tabi olmaksızın görevini bırakabilir (m.94/3). - **Yazılı istifa / Mezuniyetsiz terk yoluyla çekilme isteğinin sayılması** (DMK m.94): Memur, bağlı olduğu kuruma yazılı olarak başvurarak çekilme isteğinde bulunur. Bu yolda yazılılık şarttır. Memur yazılı başvuruda bulunmaz ancak mezuniyetsiz veya mazeretsiz olarak görevini on gün kesintisiz terk eder. Bu hâlde yazılı başvuru şartı aranmaz. Mezuniyetsiz terk hâlinde çekilme isteği kanunen varsayılır ve çekilmiş sayılma sonuçları doğar (m.97 ve m.98 uyarınca); yazılı müracaat yapılmadığı için iradenin açıklanmadığı ileri sürülemez. - **Genel hâl / Olağanüstü mazeretle çekilme** (DMK m.94): Genel hâlde memur yerine atanan kimse gelinceye veya çekilme isteği kabul edilinceye kadar görevine devam eder; halef bir aya kadar gelmezse ya da vekil atanmazsa görevi bırakabilir. Olağanüstü mazeretle çekilen memur ise, üstüne haber vermek şartıyla bir aylık bekleme yükümlülüğüne tabi değildir. Olağanüstü mazeret hâlinde memur bir aylık kayda tabi olmadan ayrılabilir; genel hâlde ise halef beklenmesi veya bir aylık süre beklenmesi gerekir. - **Çekilme isteği / Çekilme isteğinin kabulü** (DMK m.94): Memurun çekilme isteği, idare tarafından kabul edilmesi şartına bağlı değildir. Memurun görevini fiilen bırakabilmesi için ise idarenin kabulü veya halefin gelmesi ya da bir aylık sürenin dolması gerekir. İstifa iradesi bildirildiğinde hukuki sonuç doğar, ancak fiili ayrılma için bekleme koşulları aranır. - **Usulüne uygun çekilme / Kanuna göre çekilmiş sayılma** (DMK m.97): Memur yazılı istifasını bildirmiş, yerine atanan gelene ya da isteğin kabulüne kadar görevini sürdürmüş veya olağanüstü mazeretle üstüne haber vermiştir. Memur kanunda öngörülen bir hâl nedeniyle (örneğin 10 gün kesintisiz mazeretsiz terk, yol süresinin aşılması, aylıksız izin dönüşünde görevine dönmemek) idarece istifa etmiş sayılmıştır. Usulüne uygun çekilmede altı ay, kanuna göre çekilmiş sayılmada bir yıl bekleme süresi uygulanır. - **Çekilme / Çekilmiş sayılma** (DMK m.98): Çekilmede memur yazılı müracaatla istifa iradesini bildirir. Çekilmiş sayılmada memurun yazılı müracaatı yoktur; m.94 ve ilgili maddelerdeki hâller oluşur. Her ikisi de m.98/c kapsamında memurluğu sona erdirir; ancak çekilmiş sayılma hâlleri m.94 ve m.63, m.79, m.105 gibi maddelerden doğar. ## İlgili konular - Üyelik (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/uyelik - Hâkimin davaya bakmaktan yasaklılığı ve reddi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/hakimin-davaya-bakmaktan-yasakliligi-ve-reddi - Ret sebepleri ve hakemin reddi usulü (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/ret-sebepleri-ve-hakemin-reddi-usulu ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2020/189 E., 2020/888 K., 17.11.2020 — ilgili: 6356 s. K. m.19 - Hukuk Genel Kurulu, 2009/469 E., 2009/570 K., 25.11.2009 — ilgili: DMK m.94 ## İlgili terimler [Çekilmiş sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekilmis-sayilma) · [Görevin yerine getirilememesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevin-yerine-getirilememesi) · [Memurluğun sona ermesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/memurlugun-sona-ermesi) · [Ret sebebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ret-sebebi) · [Askıya alınma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/askiya-alinma) · [Çıkarılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cikarilma) · [Hâkimin reddi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakimin-reddi) · [Muvafakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvafakat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.