---
title: "Çekince nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekince"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Çekince

**Kısaca:** Alacaklının makbuzda önceki dönem edimlerinin ödenmediğini ya da faiz haklarını saklı tuttuğunu belirten kaydıdır. Çekince konulduğunda makbuzun karine etkisi ortadan kalkar. (TBK m.104)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.103 – III. Makbuz ve senetlerin geri verilmesi — 1. Borçlunun hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-103): Alacaklının makbuz verirken ödemenin hangi dönem veya kalem için yapıldığını ya da önceki edimlerin ödenmediğini belirtmesidir. Çekince konmadan verilen makbuz, önceki dönem edimlerini de kapsar.
- TBK m.104 – 2. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-104#f1): Alacaklının makbuzda önceki dönem edimlerinin ödenmediğini ya da faiz haklarını saklı tuttuğunu belirten kaydıdır. Çekince konulduğunda makbuzun karine etkisi ortadan kalkar.
- TBK m.196 – I. Öneri ve kabul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-196#f3): Alacaklının üstlenenin ifasını kabul ederken veya borçlu sıfatıyla yapılan işleme rıza gösterirken ileri sürmediği, kabulü engelleyecek nitelikteki şarttır. Çekince ileri sürülmemesi örtülü kabulün unsurlarından biridir.
- TBK m.252 – 2. Alıcının yanında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-252#f2): Alıcının bedel ödemesi sırasında satılanın beğenilmediğini ya da ödemenin koşullu yapıldığını belirten açıklamasıdır. Çekince konulmadan yapılan ödeme beğenme koşulunu gerçekleştirir.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.858 – III - Taşıma senedinin ispat gücü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-858#f2): Taşıyıcının teslim alma anında taşıma senedine kaydettiği, eşyanın durumu veya miktarı hakkındaki ihtirazi kayıttır. Haklı bir sebebe dayanmalıdır; taşıyıcının kayıtların doğruluğunu denetleyecek uygun araçlara sahip olmaması da bu sebeplerden biridir.
- TTK m.1241 – e) Yükleten tarafından verilen garantiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1241#f2): Taşıyanın konişmentodaki kaydın eşyanın gerçek durumuna uymadığını ya da doğrulayamadığını belirttiği ibaredir. Garanti taahhüdünün geçerliliği, taşıyanın çekince koymadan konişmento düzenlemesine bağlıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Taşıyıcının çekince koyma hakkı / denetleme yükümlülüğü** (TTK m.858): Çekince, taşıyıcının teslim anında haklı bir sebebe dayanarak senede kayıt düşmesidir. Denetleme yükümlülüğü, gönderenin istemi ve uygun araç varlığına bağlı olarak taşıyıcının eşyayı kontrol etmesidir. Çekince karineyi kırar; denetleme ise üçüncü fıkradaki karinenin oluşmasının ön koşuludur. Taşıyıcının uygun araçlara sahip olmaması hem çekince sebebi hem de denetleme yükümünün doğmaması sebebidir.
- **Çekince konulmuş / çekince konulmamış konişmento** (TTK m.1241): Taşıyan kaydın doğruluğuna ilişkin çekince koymuşsa, kayıt onun üstlendiği bir bilgi olmaz. Taşıyan çekince koymadan konişmentoyu düzenlemişse, 2. fıkradaki geçersizlik kuralı devreye girer. Çekince konulmamışsa yükletenin taahhüdü üçüncü kişilere karşı geçersizdir; çekince konulmuşsa ilgili kayıt bakımından bu madde gerekli olmaz.

## İlgili konular

- Makbuz ve senetlerin geri verilmesi, alacaklının temerrüdü (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/makbuz-ve-senetlerin-geri-verilmesi-alacaklinin-temerrudu
- Borcun üstlenilmesi, sözleşmenin devri ve sözleşmeye katılma (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borcun-ustlenilmesi-sozlesmenin-devri-ve-sozlesmeye-katilma
- Örnek üzerine satış, beğenme koşuluyla satış, deneme veya gözden geçirme (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/ornek-uzerine-satis-begenme-kosuluyla-satis-deneme-veya-gozden-gecirme

## Örnek kararlar

- 3. Hukuk Dairesi, 2023/2095 E., 2023/2475 K., 03.10.2023 — ilgili: TBK m.103
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2021/1327 E., 2025/494 K., 30.04.2025 — ilgili: TBK m.196
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi, 2024/1571 E., 2025/575 K., 27.03.2025 — ilgili: TBK m.196

## İlgili terimler

[Makbuz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz) · [Dönemsel edim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donemsel-edim) · [Fer'i borç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-borc) · [Susma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/susma) · [Borç senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borc-senedi) · [İç üstlenme sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ic-ustlenme-sozlesmesi) · [Örtülü kabul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortulu-kabul) · [Dış Üstlenme Sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dis-ustlenme-sozlesmesi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.