--- title: "Cemaat vakfı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cemaat-vakfi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Cemaat vakfı **Kısaca:** Belirli bir cemaatin mensuplarına hizmet amacıyla kurulmuş vakıftır. Bu vakıfların kullanılmayan taşınmazları için Meclis kararıyla özel tasarruf yolları öngörülmüştür. (5737 s. K. m.16) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vakıflar Kanunu - Vakıflar Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-2): Gayrimüslim cemaatlerin, eski düzenden gelen hukuki statüsüne göre kurdukları ve kanun kapsamına alınan vakıf türüdür. - Vakıflar Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-3#f11): Vakfiyesi olup olmadığına bakılmaksızın 2762 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişilik edinmiş, üyeleri Türk vatandaşı olan ve Türkiye'de yaşayan gayrimüslim topluluklara bağlı vakıflardır. Vakfiye bulunmaması tanımı etkilemez; mensupların vatandaşlık şartı aranır. - Vakıflar Kanunu m.6 – Yönetim ve temsil şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-6): Belirli bir cemaatin mensuplarına hizmet eden ve yöneticileri bu mensuplarca kendi aralarından seçilen vakıftır. Seçim usul ve esasları yönetmelikle belirlenir. - Vakıflar Kanunu m.16 – Hayrat taşınmazların tahsisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-16): Belirli bir cemaatin mensuplarına hizmet amacıyla kurulmuş vakıftır. Bu vakıfların kullanılmayan taşınmazları için Meclis kararıyla özel tasarruf yolları öngörülmüştür. ### Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4771-sayili-cesitli-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun/madde-4): Belirli bir dinî, mezhepsel veya etnik cemaate mensup kişilerin oluşturduğu ve bu cemaatin ihtiyaçlarına yönelik faaliyet gösteren vakıf türüdür. Maddenin ilgili fıkralarında vakfiyesi olup olmadığına bakılmaksızın bu vakıfların taşınmaz edinimi düzenlenmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Vakfiyeli cemaat vakfı / vakfiyesiz cemaat vakfı** (4771 s. K. m.4): Vakfiyesi bulunan cemaat vakfı, kuruluş iradesini senette göstermiştir. Vakfiyesi bulunmayan cemaat vakfı da fıkraların kapsamına girer. Vakfiyenin varlığı taşınmaz edinim yetkisini değiştirmez; her iki vakıf da Bakanlar Kurulu izni koşuluna tabidir. - **Cemaat vakfı / Esnaf vakfı** (5737 s. K. m.3): Cemaat vakfı, gayrimüslim cemaatlere ait ve 2762 sayılı Kanun gereğince tüzel kişilik kazanmış vakıftır. Esnaf vakfı, 2762 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce kurulmuş ve esnafın seçtiği yönetim kurulu tarafından yönetilen vakıftır. Cemaat vakfında mensupların vatandaşlık ve gayrimüslim cemaat niteliği, esnaf vakfında ise esnafın seçtiği yönetim kurulu aranır; iki tanım birbirinden ayrıdır. - **Yeni vakıf / Mazbut, mülhak ve cemaat vakfı** (5737 s. K. m.3): Yeni vakıf, 743 sayılı Mülga Kanun veya 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca kurulan vakıftır. Mazbut, mülhak ve cemaat vakıfları, 2762 sayılı Kanun ya da 743 sayılı Mülga Kanunun yürürlük tarihinden önce kurulan düzenin ürünüdür. Vakfiye yalnızca mazbut, mülhak ve cemaat vakıfları için tanımlandığından, yeni vakıfta vakıf senedi belgesi esas alınır. - **Mülhak vakıf / Cemaat vakfı** (5737 s. K. m.6): Mülhak vakfın yöneticileri vakfiye şartlarına göre Meclisçe atanır. Cemaat vakfının yöneticileri mensupları tarafından kendi aralarından seçilir. Yönetici belirleme yöntemi farklıdır: biri atama, diğeri seçimdir. Seçim usulü yönetmelikle belirlenir. - **Genel vakıf taşınmazı / Cemaat vakfı taşınmazı** (5737 s. K. m.16): Genel vakıflarda işlev ve tahsis yolu Genel Müdürlük tarafından belirlenir. Cemaat vakfının kısmen veya tamamen hayrat olarak kullanılmayan taşınmazları için ayrı bir düzen vardır. Cemaat vakfı taşınmazı, vakıf yönetiminin talebi ve Meclis kararıyla başka cemaat vakfına tahsis edilebilir ya da akara dönüştürülebilir. ## Örnek kararlar - 10. Daire, 2023/2662 E., 2025/2407 K., 06.05.2025 — ilgili: 5737 s. K. m.6, 4771 s. K. m.4 - 10. Daire, 2023/2833 E., 2025/2404 K., 06.05.2025 — ilgili: 5737 s. K. m.6, 4771 s. K. m.4 - 2002/146 E., 2002/201 K., 27.12.2002 — ilgili: 4771 s. K. m.4 ## İlgili terimler [Esnaf vakfı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esnaf-vakfi) · [Vakfiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakfiye) · [Mülhak vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulhak-vakif) · [Yeni vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeni-vakif) · [Mazbut vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazbut-vakif) · [Hayrât](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hayr-t) · [Vakıf senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakif-senedi) · [Tahsis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsi-s) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.