--- title: "Ceza zamanaşımı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-zamanasimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ceza zamanaşımı **Kısaca:** Ceza zamanaşımı, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.72 · kural: Fiilin aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun dava zamanaşımına bağlı bir suç oluşturması halinde, tazminat istemine o daha uzun süre uygulanır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-72) - TCK m.68 · ceza zamanaşımı: Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmünün, belirli bir süre içinde infaz edilememesi durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-68) - İİK m.7 · zarar ve ziyan davasının zamanaşımı: Fiil bir ceza kanunu hükmüne göre suç oluşturuyorsa, o suça ilişkin ceza zamanaşımı süresidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-7) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.68 – Ceza zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-68#f5): Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmünün, belirli bir süre içinde infaz edilememesi durumudur. Süre geçtiğinde cezayı infaz etme yetkisi ortadan kalkar; hüküm ortadan kalkmaz, yalnızca infaz engeli doğar. - TCK m.69 – Ceza zamanaşımı ve hak yoksunlukları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-69#f1): Kesinleşmiş bir mahkûmiyetin infaz edilebilmesi için tanınan süredir. Süre dolunca devletin cezayı infaz yetkisi sona erer; mahkûmiyet hükmü ortadan kalkmaz. - TCK m.72 – Zamanaşımının hesabı ve uygulanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-72#f1): Kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmünün infazı için öngörülen süredir. Süre dolduğunda cezanın infaz yetkisi ortadan kalkar. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.72 – I. Kural (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-72): Fiilin aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun dava zamanaşımına bağlı bir suç oluşturması halinde, tazminat istemine o daha uzun süre uygulanır. Bu süre yalnız dava zamanaşımıdır; ceza infaz zamanaşımı değildir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.7 – Zarar ve ziyan davasının zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-7#f2): Fiil bir ceza kanunu hükmüne göre suç oluşturuyorsa, o suça ilişkin ceza zamanaşımı süresidir. Hukuk davasında yalnızca bu sürenin daha uzun olması halinde uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Hak yoksunluğunun infazı / ceza zamanaşımı** (TCK m.69): Hak yoksunluğunun, cezanın infaz edilmesine bağlı kaldığı durum; yani hükümlü cezasını çektikçe hak yoksunluğu da işler (m.53/2). Cezanın infazının gecikmesi veya engellenmesi halinde hak yoksunluğunun süresinin, ceza zamanaşımı süresiyle sınırlandığı durum. Hükümlü cezasını çekmeden zamanaşımı dolarsa hak yoksunluğu da zamanaşımı dolduğunda sona erer; infazın gecikmesi hak yoksunluğunu ortadan kaldırmaz. - **Dava zamanaşımı / Ceza zamanaşımı** (TCK m.72): Dava zamanaşımı, suçtan sonra kovuşturma aşamasında işler ve henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmaz. Ceza zamanaşımı, kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmünün infazı aşamasında işler. Her iki süre de m.72 uyarınca aynı gün-ay-yıl hesabına ve resen uygulamaya tabidir; ancak süreleri ve başlangıç anları farklıdır. - **Genel haksız fiil süresi / ceza zamanaşımı süresi** (TBK m.72): Fiil yalnızca hukuki sorumluluk doğuruyorsa kısa ve uzun süreler uygulanır. Fiil aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun dava zamanaşımına bağlı bir suçsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Ceza süresi yalnızca iki yıllık kısa süreyi uzatır; on yıldan kısa olmak koşuluyla geçerlidir. Ceza süresi on yılı aşıyorsa uzun süre yerine de ceza süresinin uygulanacağı ayrıca tartışmalıdır; metin bu konuda açık değildir. - **Suç ve ceza / zamanaşımı ve mahkumiyetin sonuçları** (Anayasa m.38): Suç ve cezanın kendisi için kanunilik ve geçmişe yürümezlik ilkesi geçerlidir. Zamanaşımı ve mahkumiyetin sonuçları da aynı fıkra kapsamına alınmıştır. Zamanaşımı süreleri ve mahkumiyetin sonuçlarına ilişkin aleyhe değişiklikler de geriye yürütülemez. - **Müsadere zamanaşımı / Ceza zamanaşımı** (TCK m.70): Müsadere hükmünün infazına ilişkin, yirmi yıllık süreye tabi olan düzenlemedir. Cezanın infazına ilişkin ceza zamanaşımı (m.68) hapis, adli para cezası gibi cezalar için kendi sürelerine tabidir. Müsadere hükmü için ceza zamanaşımı süreleri değil, bu maddedeki yirmi yıllık süre uygulanır. - **Disiplin zamanaşımı / ceza zamanaşımı** (6087 s. K. m.36): Eylem aynı zamanda suç teşkil ediyor ve kanunda daha uzun zamanaşımı öngörülmüş ve ceza soruşturması ya da kovuşturması açılmışsa, disiplin süreleri yerine bu uzun süreler uygulanır. Eylem yalnız disiplin suçu ise, üç yıl ve beş yıllık disiplin süreleri geçerlidir. Disiplin soruşturması açılma ve ceza verme süreleri, suç zamanaşımına göre uzayabilir. ## İlgili konular - Dava ve cezanın düşürülmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/dava-ve-cezanin-dusurulmesi - Özen sorumluluğu, zamanaşımı ve yargılama (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ozen-sorumlulugu-zamanasimi-ve-yargilama - İflas daireleri ve icra iflas dairelerinin birleştirilmesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflas-daireleri-ve-icra-iflas-dairelerinin-birlestirilmesi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2016/1042 E., 2017/255 K., 02.05.2017 — ilgili: TCK m.68, TCK m.69, TCK m.72 - Ceza Genel Kurulu, 2021/222 E., 2024/360 K., 20.11.2024 — ilgili: TCK m.68 - Ceza Genel Kurulu, 2020/378 E., 2021/494 K., 21.10.2021 — ilgili: TCK m.68 ## İlgili terimler [Mutazarrır](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutazarrir) · [Hak yoksunluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-yoksunlugu) · [Dava zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-zamanasimi) · [Tazminat istemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazminat-istemi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.