--- title: "Çiftçi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciftci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Çiftçi **Kısaca:** Çiftçi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK m.52 · zirai kazanç, zirai faaliyet, zirai işletme, çiftçi ve mahsulün tarifi: Zirai işletmeyi işleten gerçek kişilerdir; adi şirketler de bu kapsamda sayılır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-52) - 3083 s. K. m.2 · tanımlar: Geçimini bedensel ve fikri gücünü kısmen veya tamamen katarak tarımdan sağlayan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-2) - 5488 s. K. m.3 · tanımlar: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı sıfatıyla, devamlı olarak ya da en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi boyunca tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3) ## Kanuna göre anlamı - **3083 s. K. m.2/1-f** (Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu): Geçimini, bedeni ve fikri güçlerini kısmen veya tamamen katarak, tarımdan sağlayanlara denir — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-2#f1-f - **5488 s. K. m.3/1-ç** (Tarım Kanunu): Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı veya en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-cc - **6750 s. K. m.2/1-b** (Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu): 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununa göre faaliyet gösteren çiftçiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6750-sayili-ticari-islemlerde-tasinir-rehni-kanunu/madde-2#f1-b ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.52 – Zirai kazanç, zirai faaliyet, zirai işletme, çiftçi ve mahsulün tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-52#f4): Zirai işletmeyi işleten gerçek kişilerdir; adi şirketler de bu kapsamda sayılır. Kollektif şirketler ile adi ve eshamlı komandit şirketler, zirai faaliyetle uğraşsalar dahi çiftçi sayılmaz. ### Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu - Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-2#f1-f): Geçimini bedensel ve fikri gücünü kısmen veya tamamen katarak tarımdan sağlayan kişidir. Tarımdan gelirin geçim kaynağı olması ölçütü aranır. ### Tarım Kanunu - Tarım Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-cc): Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı sıfatıyla, devamlı olarak ya da en az bir üretim dönemi veya yetiştirme devresi boyunca tarımsal üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerdir. Sıfatın kazanılması için tarımsal üretimin fiilen yapılmış olması gerekir; mülkiyet tek başına yeterli değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Çiftçi / kollektif ve adi şirket ortakları** (GVK m.52): Gerçek kişi çiftçiler ile adi şirketler zirai işletmeyi işleten taraf olarak çiftçi sayılır. Kollektif şirketler ile adi ve eshamlı komandit şirketler zirai faaliyette bulunsalar dahi çiftçi sayılmaz. Şirketin zirai faaliyetle uğraşması çiftçi sıfatı doğurmaz; ortakların şirket karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç olarak değerlendirilir. - **Çiftçi / Tarımsal üretim yapmayan mal sahibi** (5488 s. K. m.3): Çiftçi, mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı sıfatıyla fiilen tarımsal üretim yapan kişidir. Sadece tarım arazisine sahip olan ancak üretimi başkasına bırakan kişi, bu tanımın sıfat ve üretim unsurlarını taşımaz. Yalnızca mülkiyete dayanan kişi çiftçi sayılmaz; çiftçi sıfatı üretimin fiilen yapılmasına bağlıdır. - **Gelir elde eden mükellef / Tacir, çiftçi ve serbest meslek erbabı** (GVK m.85): Gelir ya da iratları bulunan ve 2. maddedeki kaynaklardan kazanç elde eden mükellefler. Ticari, zirai veya mesleki faaliyet yürüten ama bu faaliyetten kazanç elde etmemiş tacir, çiftçi ve serbest meslek erbapları. Birinci gruba beyanname yükümlülüğü gelirin varlığına bağlıyken, ikinci gruptakiler kazanç olmasa da yıllık beyanname vermek zorundadır. - **Hasılatı dört milyon lirayı aşmayan / aşan çiftçi** (GVK geç. m.17): 1980 yılı hasılatı dört milyon lirayı aşmayan çiftçi, 1980'de götürü gider esasına göre beyan etmişse madde kapsamındadır. 1980 yılı hasılatı dört milyon lirayı aşan çiftçi madde kapsamı dışındadır. Kapsamdaki çiftçi 1981 yılında götürü gider usulünü sürdürebilir; kapsam dışındaki çiftçi bakımından madde hükmü uygulanmaz. - **Çiftçi / çiftçi olmayan götürü gider mükellefi** (GVK geç. m.17): Çiftçi olan mükellef, madde kapsamında 1981 için götürü gider hakkını korur. Çiftçi olmayan mükellef, madde bakımından bu geçici hükümden yararlanamaz. Yalnızca çiftçiler için 1981 yılında götürü gider hakkı bu maddeyle korunur; diğer mükellefler bakımından hak ayrıca genel hükümlere göre değerlendirilir. - **Küçük çiftçi / ikinci fıkra kapsamındaki mükellef** (GVK geç. m.45): Birinci fıkradaki küçük çiftçi, satış hasılatı sınırına göre tanımlanır. İkinci fıkradaki mükellef, 31/12/1997 itibarıyla Kanunun 54. maddesi ölçülerini aşmayan ve eski 53. madde uyarınca götürü gider veya gerçek kazanç usulüne tabi olan zirai kazanç mükellefidir. Bir çiftçi her iki fıkranın koşullarını birlikte taşıyabilir; ancak birinci fıkranın satış hasılatı ölçütü ile ikinci fıkranın 54. madde ölçüsü ayrı ölçütlerdir ve birbirinin yerine geçmez. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2017/1061 E., 2019/426 K., 14.05.2019 — ilgili: 5488 s. K. m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2008/527 E., 2008/516 K., 17.09.2008 — ilgili: 5488 s. K. m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2008/310 E., 2008/301 K., 09.04.2008 — ilgili: 5488 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Entegre idare ve kontrol sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/entegre-idare-ve-kontrol-sistemi) · [Sulu Arazi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sulu-arazi) · [Tarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim) · [Tarım havzaları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim-havzalari) · [Tarım Toprakları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim-topraklari) · [Tarımsal İşletme Geliri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-isletme-geliri) · [Tarımsal üretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-uretim) · [Toprağın Derecelendirilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/topragin-derecelendirilmesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.