---
title: "Çıkış nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cikis"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Çıkış

**Kısaca:** Ortağın kooperatifle ilişkisini kendi iradesiyle sona erdirmesi. Ortağın ihraç edilmesinden ayrıdır; ihraç kooperatif organlarının kararıyla gerçekleşir. (1163 s. K. m.12)

## Kanuni tanım

- **5996 s. K. m.3/1** (Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu): Malların Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatı ve geçici ihracatı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-13

## Kanunda nerede geçiyor

### Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.12 – III – Bildirme süresi ve çıkma zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-12#f1): Ortağın kooperatifle ilişkisini kendi iradesiyle sona erdirmesi. Ortağın ihraç edilmesinden ayrıdır; ihraç kooperatif organlarının kararıyla gerçekleşir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Hesap senesi sonu / hesap senesi içi çıkış** (1163 s. K. m.12): Kanun gereği çıkış, hesap senesi sonu için yapılır. Anasözleşme hesap senesi içinde çıkışa müsaade ediyorsa, çıkış hesap senesi içinde gerçekleşebilir. Hesap senesi içi çıkış yalnızca anasözleşme izniyle mümkündür; aksi halde çıkış bir sonraki hesap senesi sonuna ertelenir.
- **Tüzel kişi / Gerçek kişi çıkış usulü** (VUK m.107/A): Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler sicil kaydının silindiği tarih dikkate alınarak, diğer tüzel kişiler tabi oldukları sicil kaydının silindiği tarih dikkate alınarak çıkarılır. Gerçek kişiler ölüm tarihi veya gaipliğe karar verildiği tarih dikkate alınarak çıkarılır. Tüzel kişilerde çıkış sicil kaydının silinmesine, gerçek kişilerde ölüm veya gaiplik kararına bağlanır.
- **Genel çıkış / 65 yaş çıkışı** (VUK m.107/A): 65 yaşını doldurmuş kişi, talep tarihi dikkate alınarak çıkarılır. Diğer kişiler için madde yaş koşulu aramaz; çıkış talep ve sebep tarihine bağlanır. 65 yaşını doldurmuş kişiler yaş nedeniyle talep ederek sistemden çıkabilir; bu, zorunlu katılanın beş takvim yılı koşulundan ayrı bir yoldur.
- **Genel kural / liman çıkış belgesi istisnası** (Harçlar K. m.107): Gemi ve liman harçlarında genel kural, tamamının peşin ödenmesi ve bu olmadan işlem yapılmamasıdır. Liman başkanlığı bulunmayan iskelelere uğrayan gemilerde liman çıkış belgesi harcı için fıkra ikinci cümle uygulanır. İstisnai halde harç, geminin uğradığı ilk liman başkanlığı bulunan limanda tahsil edilir; işlem her iskelede değil bu limanda tamamlanır.
- **Muafiyetten çıkış / Muafiyet kazanılması** (1319 s. K. m.19): Muafiyetin sukut etmesi, vergi yükünü yeniden doğurur ve mükellefiyet bu tarihten sonra gelen bütçe yılında başlar. Vergiye tabi iken muaflık şartlarının kazanılması, mükellefiyeti kapatır ve vergi alınmaz hâle getirir. Muafiyetin sukutu mükellefiyeti başlatır, muafiyet kazanımı ise bu olayın gerçekleştiği tarihi izleyen taksitten itibaren mükellefiyeti sona erdirir.
- **Yurt dışına çıkış yasağı / geçici sergileme istisnası** (2863 s. K. m.32): Yurt içinde korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları kural olarak yurt dışına çıkarılamaz. Teminat alınması ve sigortalanması şartıyla, yurt dışında geçici sergilendikten sonra geri getirilmek üzere çıkarılmasına izin verilebilir. İstisnai izin Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır; kararsız yapılan çıkış yasağın ihlalidir.

## Örnek kararlar

- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2024/245 E., 2024/565 K., 24.04.2024 — ilgili: 1163 s. K. m.12

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.