--- title: "Çırak nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cirak" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Çırak **Kısaca:** Çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında, mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içinde geliştiren kişidir. Tanımın belirleyici ölçütü, eğitimin çıraklık sözleşmesi çerçevesinde iş içinde yapılmasıdır. (3308 s. K. m.3) ## Kanunda nerede geçiyor ### Mesleki Eğitim Kanunu - Mesleki Eğitim Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3308-sayili-mesleki-egitim-kanunu/madde-3#f1-b): Çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında, mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içinde geliştiren kişidir. Tanımın belirleyici ölçütü, eğitimin çıraklık sözleşmesi çerçevesinde iş içinde yapılmasıdır. - Mesleki Eğitim Kanunu m.11 – Aday çırak ve çırakların statüleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3308-sayili-mesleki-egitim-kanunu/madde-11#f1): Çıraklık sözleşmesi esaslarına göre, bir meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını işyerinde geliştiren kişidir. Kanunun çırak tanımı m.3/c'de yer alır. - Mesleki Eğitim Kanunu m.12 – Eğitim ve çalışma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3308-sayili-mesleki-egitim-kanunu/madde-12#f1) - Mesleki Eğitim Kanunu m.13 – Sözleşme yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3308-sayili-mesleki-egitim-kanunu/madde-13#f1): Çıraklık sözleşmesi kapsamında mesleği öğrenen kişidir. Yaş sınırı ve sözleşmenin reşit olma ile sürmesi hâlleri bu tanım üzerinden uygulanır. - Mesleki Eğitim Kanunu m.26 – İzin (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3308-sayili-mesleki-egitim-kanunu/madde-26#f1): İşletmede mesleki eğitim sözleşmesi kapsamında bir sanatı öğrenen kişidir. Çırak olma sıfatı, işletmenin eğitim yükümlülüğü ile birlikte ortaya çıkar. ## Karıştırılan kavramlar - **Çırak / Kalfa** (3308 s. K. m.3): Çırak, çıraklık sözleşmesi esaslarına göre meslek bilgi ve becerisini iş içinde geliştirmekte olan kişidir. Kalfa, bu bilgi ve beceriyi kazanmış ve işi ustanın gözetiminde yapabilen kişidir. Kalfalık, çıraklık eğitiminin tamamlanmış olmasıyla ulaşılan bir aşamadır; iki kavram tanımda birbirinden kesin olarak ayrılmıştır. - **Aday çırak / Çırak** (3308 s. K. m.3): Aday çırak, çıraklık başlama yaşını doldurmamış ve çıraklık dönemi öncesinde işyeri ortamı tanıtılan kişidir. Çırak, çıraklık sözleşmesi esaslarına göre meslek eğitimi alan kişidir. Hazırlık aşaması ile çıraklık dönemi tanımsal olarak ayrıdır; ikisinin hukuki ilişkisi ayrı maddelerde düzenlenmiştir. - **Çırak / Öğrenci** (3308 s. K. m.3): Çırak, çıraklık sözleşmesi esaslarına göre iş içinde eğitim alan kişidir. Öğrenci, işletmelerde, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında örgün eğitim gören kişidir. Tanımlar ayrıdır; madde metni çıraklık ilişkisi ile örgün eğitim ilişkisini farklı kavramlarla ele alır. - **Aday çırak ve çırak / işçi** (3308 s. K. m.11): Aday çırak ve çırak, çıraklık sözleşmesi esaslarına göre öğrenci statüsünde eğitim gören kişilerdir. İşçi, iş sözleşmesine dayanarak ücret karşılığında çalışan kişidir. Madde gereği aday çırak ve çırak, öğrencilik haklarından yararlanır ve işyeri işçi sayısına dahil edilmez. Bu sonuçlar işçi için geçerli değildir. - **Yasak kapsamındaki çırak / yasak dışındaki kişi** (3308 s. K. m.13): On dokuz yaşını doldurmamış ve Bakanlıkça belirlenen il ve meslek dallarında bulunan kişi, çıraklık sözleşmesi olmadan çalıştırılamaz. Mesleki ve teknik eğitim okulu örgün programı mezunu ile kalfalık belgesi sahibi, bu yasağın dışında tutulur. Yasak kapsamındaki kişi için çıraklık sözleşmesi zorunludur; istisna kapsamındaki kişi için sözleşme yapılmadan çalıştırma mümkündür. - **Reşit çırak / reşit olmayan çırak (sözleşme kurulumu)** (3308 s. K. m.13): Reşit olan kişi ile sözleşme doğrudan kendisi yapılır. Reşit olmayan kişi ile sözleşme velisi veya vasisi ile yapılır. Sözleşmenin tarafı değişir; her iki durumda da sözleşmenin yazılı yapılması zorunludur. ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2013/337 E., 2013/1545 K., 06.11.2013 — ilgili: 3308 s. K. m.3, 3308 s. K. m.13 - 2017/33 E., 2019/20 K., 10.04.2019 — ilgili: 3308 s. K. m.11 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/89 E., 2022/1528 K., 17.11.2022 — ilgili: 3308 s. K. m.13 ## İlgili terimler [Aday çırak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aday-cirak) · [Usta öğretici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/usta-ogretici) · [Eğitim Birimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/egitim-birimi) · [Kalfa](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kalfa) · [Tamamlayıcı Eğitim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tamamlayici-egitim) · [Teorik eğitim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teorik-egitim) · [İşletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme) · [Ücretsiz izin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucretsiz-izin) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.