--- title: "Daimi temsilci nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/daimi-temsilci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Daimi temsilci **Kısaca:** Daimi temsilci, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK m.107 · tarhiyatın muhatabı: Dar mükellefin Türkiye'de bulunan ve onun adına hareket eden temsilcisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-107) - 5520 s. K. m.22 · safî kurum kazancı: Dar mükellef kurum adına Türkiye'de sürekli olarak hareket eden ve bu kurum adına sözleşme yapma yetkisini kullanan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-22) - KDVK m.44 · tarhiyatın muhatabı: Türkiye'de yerleşmemiş mükellef adına Türkiye'de işlem yapmak üzere bulunan temsilci. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-44) ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.7 – Kazanç veya iradın Türkiye'de elde edilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-7#f1-1): Kazanç sahibi adına Türkiye'de sürekli olarak hareket eden ve ticari kazancın Türkiye'de sağlanmasına aracılık eden kişidir. Maddede ticari kazanç bakımından işyerine alternatif bir bağlantı noktası olarak sayılır. - GVK m.8 – İş yeri ve daimi temsilci (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-8#f2): Bir hizmet veya vekalet akdi ile temsil edilene bağlı olan ve onun nam ve hesabına muayyen veya gayrimuayyen bir süreyle ya da mütaaddit ticari muameleleri ifa etmeye yetkili kişidir. Yetkinin süreli veya süresiz olması bu niteliği değiştirmez. - GVK m.107 – Tarhiyatın muhatabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-107#f1-4): Dar mükellefin Türkiye'de bulunan ve onun adına hareket eden temsilcisidir. Birden fazla daimi temsilci varsa tarhiyat tarihine kadar mükellefin seçtiği kişi muhatap olur, seçim yapılmamışsa temsilcilerden herhangi biri muhatap tutulur. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu m.3 – Tam ve dar mükellefiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-3#f3-a): Maddenin üçüncü fıkrasında atıf yapılan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre, yabancı kurumu Türkiye'de sürekli temsil eden kişidir. Bu nitelik, dar mükellefiyette ticari kazancın Türkiye'de elde edildiğinin tespitinde aranır. - Kurumlar Vergisi Kanunu m.5/A – Yabancı fon kazançlarının vergilendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-5a#f1): Yabancı fon adına Türkiye'de vergisel işlemleri yürütmekle yükümlü sayılan kişidir. Bu maddede portföy yöneticisi şirket, fon için daimi temsilci sayılır; fonun işyeri veya iş merkezi de sayılmaz. - Kurumlar Vergisi Kanunu m.22 – Safî kurum kazancı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-22#f1): Dar mükellef kurum adına Türkiye'de sürekli olarak hareket eden ve bu kurum adına sözleşme yapma yetkisini kullanan kişidir. Kazancın bu temsilci vasıtasıyla elde edilmesi birinci fıkra rejimini tetikler. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.44 – Tarhiyatın muhatabı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-44#f2-b): Türkiye'de yerleşmemiş mükellef adına Türkiye'de işlem yapmak üzere bulunan temsilci. Maddede tayin sırası, birden fazla temsilci varsa mükellefin seçimi, seçim yapılmamışsa temsilcilerden herhangi birinin muhatap olması biçiminde kurulmuştur. ### Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.10 – Kanunların Uygulama Alanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3986-sayili-ekonomik-denge-icin-yeni-vergiler-ihdasi-ile-1-7-1964-tarihli-ve-488-sayili-2-7/madde-10#f1-b): Dar mükellefin Türkiye'deki işlerini yürüten ve vergiye ilişkin ödevlerini yerine getirmekle yükümlü kılınan kişidir. Birden fazla temsilci varsa mükellefin seçtiği temsilci, seçim yapılmamışsa tarhiyat tarihine kadar temsilcilerden herhangi biri sorumlu olur. ## Karıştırılan kavramlar - **Daimi temsilci / ticari temsilci (TTK)** (GVK m.8): Madde anlamında daimi temsilci, bir hizmet veya vekalet akdiyle temsil edilene bağlı olan ve nam ve hesabına yetkili kişidir. Ticaret Kanunu anlamında ticari temsilci, işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında temsil yetkisi bulunan kişidir. İki kavram birbirinden ayrıdır. Ticari temsilci olmak, madde kapsamında daimi temsilci sayılmak için tek başına yeterli kabul edilmez; ancak 1 numaralı bent ticari mümessil ve tüccar vekillerini ayrıca sayar. - **Birden fazla daimi temsilci hâli / tek daimi temsilci hâli** (GVK m.107): Birden fazla temsilci varsa muhatap, mükellefin tayin ettiği temsilcidir. Tek temsilci varsa muhatap o kişidir. Mükellefin tayini yapılmadan tarhiyat tarihine gelinmişse, temsilcilerden herhangi biri muhatap olabilir. - **Kesinti sorumlusu / Daimi temsilci** (KDVK m.44): Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulan bir kişi bulunuyorsa, öncelikle bu kişiye tarhiyat yöneltilir. Kesinti sorumlusu bulunamazsa, daimi temsilci ve onun yokluğunda işlemleri yürütenler sıradaki muhataplardır. Sıra bozulamaz; kesinti sorumlusunun bulunamaması, ancak bu durumun belirlenmesinden sonra temsilcilere geçişe imkân verir. - **Daimi temsilci / vergi sorumlusu** (3986 s. K. m.10): Daimi temsilci, mükellefin ödevlerini yerine getirmekle sorumludur. Vergi sorumlusu, Maliye Bakanlığının vergi alacağını emniyete almak için tayin ettiği kişidir. Vergi sorumlusu tayini ödev yükünü değiştirmez; alacağın güvence altına alınmasına yöneliktir. - **İş yeri veya daimî temsilci kazancı / diğer kazanç ve iratlar** (5520 s. K. m.22): Dar mükellef kurumun Türkiye'deki iş yeri veya daimî temsilci vasıtasıyla elde ettiği kazanç, kurumlar vergisi kurallarına göre tespit edilir. Ticari veya ziraî kazanç dışında kalan kazanç ve iratlar, iş yeri veya daimî temsilci ile bağlantılı olmasa dahi, Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilir. Gelir türüne göre farklı tespit rejimi uygulanır; ancak ticari veya ziraî faaliyet kapsamında elde edilen gelir kurumlar vergisi rejimine tabi tutulur. - **Büyükelçi-daimi temsilci / elçi-müsteşar-başkonsolos** (6004 s. K. m.15): Büyükelçi ve daimi temsilciler için emsal katsayılarına uygulanan artırım oranı yüzde on beştir. Elçi-müsteşar, elçi-daimi temsilci yardımcısı ve başkonsoloslar için artırım oranı yüzde beştir. Aynı emsal katsayısı üzerinden iki grup için farklı oranda artırım yapılır. ## İlgili konular - Mükellefiyet (Kurumlar Vergisi Kanunu) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/konu-ve-mukellefler - Mükellefiyet (GVK) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/mevzuu-ve-gelirin-unsurlari - Dar mükellefiyet esasında verginin tarhı ve ödenmesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/dar-mukellefiyet-esasinda-verginin-tarhi-ve-odenmesi - Özel haller ve münferit beyanname, verginin nispeti, tarh muamelesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ozel-haller-ve-munferit-beyanname-verginin-nispeti-tarh-muamelesi - Tarh işlemleri ve verginin ödenmesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/tarh-islemleri-ve-verginin-odenmesi ## Örnek kararlar - 3. Daire, 2023/6456 E., 2025/2556 K., 27.05.2025 — ilgili: 5520 s. K. m.3 - 3. Daire, 2023/5162 E., 2024/5335 K., 15.10.2024 — ilgili: GVK m.8 ## İlgili terimler [Dar mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dar-mukellefiyet) · [İşyeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyeri) · [Konsinyasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konsinyasyon) · [İlişkili kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iliskili-kisi) · [Vergi Sorumlusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-sorumlusu) · [Adi ortaklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adi-ortaklik) · [Emsallere uygunluk ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emsallere-uygunluk-ilkesi) · [Tam mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-mukellefiyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.