--- title: "Daire nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/daire" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Daire Diğer yazımlar: Daireler **Kısaca:** Daire, 7 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İş Mah. K. m.2 · iş mahkemelerinin kuruluşu: İş işlerinin yoğun olduğu yerlerde aynı iş mahkemesi bünyesinde oluşturulan, numaralandırılmış birimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-2) - 2575 s. K. m.5 · karar organları: Danıştayın dava veya idari görevlere bakan temel karar organıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-5) - 6087 s. K. m.5 · kurulun teşkilâtı: Kurulun iki ayrı çalışma birimidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-5) ## Kanuni tanım - **6087 s. K. m.2/1-d** (Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu): Hâkimler ve Savcılar Kurulunun birinci ve ikinci dairelerinden her birini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-2#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu m.5 – Kurulun teşkilâtı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-5#f1): Kurulun iki ayrı çalışma birimidir. Kurul üyeleri arasından seçilen daire başkanları bu dairelerin başkanlığını yürütür; Kurul Başkanı dairelerin çalışmalarına katılamaz. - Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu m.8 – Dairelerin oluşumu, daire başkanlarının seçimi ile görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-8#f1-a): Kurulun, görev alanı kanunla ayrılmış ve kendi üyelerinden oluşan iç birimidir. Madde uyarınca Kurulun Birinci ve İkinci olmak üzere iki dairesi vardır ve her daire altışar üyeden oluşur. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.2 – İş mahkemelerinin kuruluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-2#f2): İş işlerinin yoğun olduğu yerlerde aynı iş mahkemesi bünyesinde oluşturulan, numaralandırılmış birimdir. Daireler ayrı bir mahkeme değildir ve aralarındaki ilişki görev ilişkisi değil, iş dağılımı ilişkisidir. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.83 – Görevin daire dışında yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-83#f1): Noterin işlemlerini yaptığı, noterlik hizmetinin yürütüldüğü yer. Madde kuralda işlemin bu yerde yapılmasını öngörür. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.5 – Karar organları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-5#f1-a): Danıştayın dava veya idari görevlere bakan temel karar organıdır. Dava dairelerinin bir kısmı vergi dava dairesi olarak ayrılmıştır. ### Yargıtay Kanunu - Yargıtay Kanunu m.2 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-2#f1): Yargıtayın hukuk ve ceza alanındaki temyiz incelemelerini yapan birimleridir. Her dairenin bir daire başkanı ve üyeleri bulunur. ### Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun - Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.2 – Aile mahkemelerinin kuruluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4787-sayili-aile-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanun/madde-2#f2): Aynı yerdeki aile mahkemesinin birden çok birim halinde kurulması durumunda her birim içindir. Gerektiğinde kurulabilir ve numaralandırılır. ### Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.9 – Ceza mahkemelerinin kuruluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-9#f5): İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde ceza mahkemesinde oluşturulan, numaralandırılmış birimdir. Dairelerin tevzi edilen davalara bakmakla yükümlü olduğu kabul edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Daire içi işlem / daire dışı işlem** (1512 s. K. m.83): Kural olarak işlem noterlik dairesinde yapılır. Gecikme veya başka bir zorluk varsa işlem daire dışında yapılabilir. Daire dışı işlem istisnaidir ve gerekçesinin iş kağıtlarında gösterilmesi şarttır. - **Birinci Başkanlık / daireler** (2797 s. K. m.2): Birinci Başkanlık, Birinci Başkan ve başkanvekillerinden oluşan yönetim birimidir. Daireler, daire başkanı ve üyelerinden oluşan karar birimleridir. Birinci Başkanlığın üyeleri dairelerden seçilir, ancak Birinci Başkanlık ayrı bir yönetim kurulu niteliğindedir; görev ayrımı m.4 ve m.3 ile belirlenir. - **Kuruluş / Daire oluşturulması** (5235 s. K. m.9): Ceza mahkemesinin kendisinin kurulması, il merkezi veya ilçe bakımından Adalet Bakanlığının işidir. Aynı mahkemenin içinde daire oluşturulması, iş durumunun gerekli kılmasına bağlıdır ve daireler numaralandırılır. Mahkemenin kuruluşu ile dairelerinin oluşturulması ayrı işlemlerdir; her ikisinin de koşulları ayrıdır. - **Daire kararı öncesi dosya / Daire iş dağılımı sonrası dosya** (5235 s. K. m.9): İş dağılımı kararının yapıldığı tarihten önce görülmekte olan davalarda, iş bölümü gerekçesiyle dosyanın başka daireye gönderilmesi maddenin metnine göre mümkün görünmektedir. İş dağılımının yapıldığı tarih itibarıyla görülmekte olan davalar için iş bölümü gerekçesiyle dosyanın başka daireye gönderilmesi yasaktır. Yasak, yalnızca iş dağılımı tarihinde görülmekte olan davalar bakımından geçerlidir; sonraki tevzi edilen davalar daireye bağlanır. - **Daireler / Hizmet birimleri** (6087 s. K. m.5): Daireler, Kurulun üyeleri arasından seçilen daire başkanlarının yönettiği karar alan çalışma birimleridir. Hizmet birimleri ise Genel Sekreterlik ve Teftiş Kurulu olup idari ve denetim işlerini yürütür. Hâkim ve savcılarla ilgili kararlar dairelerce, idari ve denetim işleri hizmet birimlerince yürütülür. - **Birinci Daire / İkinci Daire** (6087 s. K. m.8): Birinci Daire, Adalet Bakanlığı Müsteşarı, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları ile Yargıtay ve öğretim üyesi/avukat kaynaklarından üye alır. Adlî yargı kaynağından iki, idarî yargı kaynağından bir üye vardır. İkinci Daire, Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile adlî yargı hâkim ve savcılarından ve öğretim üyesi veya avukatlardan üye alır. Müsteşar ve idarî yargı kaynağı bu dairede yoktur; Danıştay üyesi bu dairede yer alır. Hangi dairede hangi kaynaktan kaç üye bulunacağı kanunla sabittir; bir dairede Müsteşar bulunurken diğerinde bulunmaz. Genel Kurul bu esaslara göre hangi dairede asıl veya tamamlayıcı görev yapılacağını seçimle belirler. ## İlgili konular - Kuruluş, nitelik, seçim ve atanma (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kurulus-nitelik-secim-ve-atanma ## Örnek kararlar - 2014/57 E., 2014/81 K., 10.04.2014 — ilgili: 6087 s. K. m.8, 6087 s. K. m.5 - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 6087 s. K. m.8 - 2016/144 E., 2020/75 K., 10.12.2020 — ilgili: 2797 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Yargı çevresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-cevresi) · [Birinci Başkanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birinci-baskanlik) · [Bürolar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/burolar) · [Asliye ceza mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asliye-ceza-mahkemesi) · [Ağır ceza mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/agir-ceza-mahkemesi) · [İş mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-mahkemesi) · [Karar organı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karar-organi) · [Başkanlık Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baskanlik-kurulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.