---
title: "Damga nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/damga"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Damga

**Kısaca:** Ölçü aletinin Kanuna uygun muayeneden geçtiğini gösteren resmî işarettir. Damgası bulunmayan, kopmuş, bozulmuş, süresi geçmiş ya da iptal edilmiş aletler madde kapsamında damgasız sayılır. (3516 s. K. m.14)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ölçüler ve Ayar Kanunu
- Ölçüler ve Ayar Kanunu m.4 – Tarifler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-4#f6): Muayene sonunda uygun bulunan ölçü ve ölçü aletlerinin üzerine konulan umumi ayar işaretidir. Damga, muayene sonucunu gösteren bir işarettir; muayene yapılmadan konulamaz.
- Ölçüler ve Ayar Kanunu m.14 – Yasaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-14#f1-d): Ölçü aletinin Kanuna uygun muayeneden geçtiğini gösteren resmî işarettir. Damgası bulunmayan, kopmuş, bozulmuş, süresi geçmiş ya da iptal edilmiş aletler madde kapsamında damgasız sayılır.
- Ölçüler ve Ayar Kanunu m.15 – İdari cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3516-sayili-olculer-ve-ayar-kanunu/madde-15#f1-c): Ölçü aletinin yetkili makamca muayene edildiğini ve uygun bulunduğunu gösteren işarettir. Damgası kopmuş veya bozulmuş ölçü aletinin kullanılması c bendi kapsamındadır.

### Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu
- Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1117-sayili-kucukleri-muzir-nesriyattan-koruma-kanunu/madde-4#f2): Eserin ön kapağına basılan "Küçüklere zararlıdır" ibaresi ya da işaretidir. İbare herkesin kolayca görüp okuyabileceği şekil ve büyüklükte yazılmak zorundadır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Umumi ayar işareti / Damga** (3516 s. K. m.4): Umumi ayar işareti, damgada kullanılan TC şeklindeki işarettir. Damga, muayene sonunda uygun bulunan ölçü ve ölçü aletlerinin üzerine konulan işarettir. İşaret ile damga ayrı kavramlardır; işaret tek başına bir damga oluşturmaz, damga ise muayene sonucunun fiziksel ifadesidir.
- **c / e bendi (damga ve ayar aykırılığı)** (3516 s. K. m.15): c bendi, damgası kopmuş, bozulmuş veya süresi geçmiş ölçü aletinin kullanılmasını kapsar; ölçüm doğruluğunun bozulmuş olması aranmaz. e bendi, ayarı doğru olmayan ölçü aletinin ani veya şikâyet muayenesinde tespit edilmesini kapsar; ölçümün fiilen hatalı olması gerekir. Ceza tutarları ve el koyma biçimi farklıdır. Ayar aykırılığında ölçü aleti sahibinin aleyhine sonuç doğuyorsa idari para cezası ve el koyma uygulanmaz.
- **Damga vergisi / diğer vergiler** (GVK geç. m.77): Damga vergisi, bu maddedeki vergisizlik kuralının dışındadır. Gelir vergisi dahil diğer vergiler, işe başlatmama tazminatı bakımından vergi dışıdır. Damga vergisi ödenmeye devam eder; diğer vergiler için red-iade koşulu aranmaksızın vergi dışılık söz konusudur.
- **Emlak vergisi istisnası / damga vergisi istisnası** (211 s. K. m.106): Emlak vergisi istisnası, tesislerin taşınmaz olarak sahip olduğu konuya ilişkindir. Damga vergisi istisnası, tesislerin mal ve hizmet alımına dayanan ödemeye ilişkin kâğıtlarına ilişkindir. İki istisna farklı vergi konularını kapsar; birinin bulunması diğerini kendiliğinden doğurmaz.
- **Muhasebe defterinde gösterim / ayrı Damga Resmi defteri** (VUK m.205): Kayıtlar muhasebe defterinde tutulan hesaplarda gösterilirse ayrı defter tutulmaz. Kayıtlar muhasebe defterinde gösterilmezse ayrı bir Damga Resmi defteri tutulur. Kayıt yöntemi iki seçenekten biri olur; ikisi birlikte zorunlu değildir.
- **Damga vergisi ve damga resmi / Diğer vergiler** (VUK m.343): Damga vergisi ve damga resmi dolayısıyla kesilecek cezalarda, vergi ve resme tabi her varaka, senet ve ilan için asgari bir ceza tutarı öngörülmüştür. Diğer vergilerde ise asgari bir tutar ceza sınırı değil, altında kalınırsa hiç ceza kesilmeme sınırıdır. Damga vergisi ve damga resmi cezası, hesaplanan tutar düşük olsa bile asgari tutara çıkarılır; diğer vergilerde ise altındaki ceza hiç kesilmez.

## Örnek kararlar

- 11. Ceza Dairesi, 2014/12138 E., 2014/19608 K., 19.11.2014 — ilgili: 3516 s. K. m.14, 3516 s. K. m.4
- 11. Ceza Dairesi, 2014/3295 E., 2014/17525 K., 27.10.2014 — ilgili: 3516 s. K. m.14, 3516 s. K. m.4
- 11. Ceza Dairesi, 2014/2103 E., 2014/15977 K., 30.09.2014 — ilgili: 3516 s. K. m.14, 3516 s. K. m.4

## İlgili terimler

[Periyodik muayene](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/periyodik-muayene) · [Ölçü aleti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olcu-aleti) · [Yetki belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki-belgesi) · [Tarife](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarife)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.