--- title: "Dava ehliyeti nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-ehliyeti" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Dava ehliyeti **Kısaca:** Bir kişinin davacı veya davalı sıfatıyla dava açabilmesi, aleyhine açılan davada savunma yapabilmesi ve usul ile esasa ilişkin işlemleri bizzat ya da vekil aracılığıyla yapabilmesi yeteneğidir. Medeni hukukta fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır. (HMK m.51) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.50 – Taraf ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-50): Davayı bizzat açıp yürütebilme ehliyetidir ve fiil ehliyetine bağlıdır. Taraf ehliyetinin varlığı dava ehliyetinin varlığını kendiliğinden göstermez. - HMK m.51 – Dava ehliyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-51#f1): Bir kişinin davacı veya davalı sıfatıyla dava açabilmesi, aleyhine açılan davada savunma yapabilmesi ve usul ile esasa ilişkin işlemleri bizzat ya da vekil aracılığıyla yapabilmesi yeteneğidir. Medeni hukukta fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır. - HMK m.52 – Davada kanuni temsil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-52): Davacı veya davalı sıfatıyla davada taraf olabilme yeteneğidir. Fiil ehliyeti olmayan gerçek kişinin dava ehliyeti de bulunmaz; bu nedenle kanuni temsil gerekir. - HMK m.53 – Dava takip yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-53): Davayı kendisi veya vekili aracılığıyla açma ve takip etme yeteneğidir. Davayı takip yetkisi kişinin ehliyetinden değil, dava konusu hakla ilişkisinden doğar; iki kavram birbirinden ayrıdır. - HMK m.71 – Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-71#f1): Bir kişinin kendi adına dava açabilme ve davada taraf olabilme niteliğidir. Madde, bu niteliğe sahip olan herkesin vekil yoluyla da davayı yürütebileceğini kabul eder; dava ehliyeti olmayanların davası kanuni temsilcileri eliyle yürür. - HMK m.72 – Davaya vekâlet hakkında uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-72): Davacı veya davalı sıfatıyla dava açabilme ve takip edebilme yetkisidir. Madde bu ehliyeti olan herkes için vekil yoluyla dava açmayı mümkün kılar. ## Karıştırılan kavramlar - **Taraf ehliyeti / Dava ehliyeti** (HMK m.50): Taraf ehliyeti, medeni haklardan yararlanma ehliyetine dayanır ve kişinin yalnızca davada taraf olabilmesini belirler. Dava ehliyeti, davayı bizzat açıp yürütebilme ehliyetidir ve fiil ehliyetine (medeni hakları kullanma ehliyetine) bağlıdır. Hak ehliyeti olan ancak fiil ehliyeti bulunmayan kişi taraf olabilir, fakat davayı kanuni temsilcisi aracılığıyla yürütür. - **Dava ehliyeti / Taraf ehliyeti** (HMK m.51): Dava ehliyeti, kişinin davayı bizzat ya da vekil aracılığıyla yürütebilme yeteneğidir ve medeni hakları kullanma ehliyetine bağlıdır. Taraf ehliyeti, davada davacı veya davalı olabilme yeteneğidir ve medeni haklardan yararlanma ehliyetine bağlıdır. Ayırt edici ölçüt, ehliyetin hak ehliyeti mi fiil ehliyeti mi olduğudur. Hak ehliyeti olan ama fiil ehliyeti bulunmayan kişi (örneğin küçük) taraf olabilir, ancak dava ehliyeti olmadığı için kanuni temsil gerekir. - **Davayı takip yetkisi / Dava ehliyeti** (HMK m.53): Dava ehliyeti, bir kişinin kendi adına veya vekili aracılığıyla dava açabilme ve takip edebilme yeteneğidir. Davayı takip yetkisi, o davada talep sonucu hakkında hüküm alabilme yetkisidir ve dava konusu hakla ilişkiye bağlıdır. Dava ehliyeti bulunan bir kişinin de davayı takip yetkisi bulunmayabilir; bu durumda dava usulden reddedilir. - **Dava ehliyeti / Davasını bizzat takip yeterliği** (HMK m.80): Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine bağlıdır ve dava şartıdır; eksikse kanuni temsilci devreye girer. Bu maddede konu olan yeterlik, ehliyeti bulunan tarafın davayı fiilen yürütebilme durumudur; hâkim takdirine bağlı olarak vekil tutulmasını ister. Dava ehliyeti eksikliğinde m.80 değil, kanuni temsil ve dava şartı hükümleri uygulanır; m.80 yalnızca yeterlik eksikliğinde işler. ## İlgili konular - Davaya vekâlet (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/davaya-vekalet ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/747 E., 2023/1080 K., 15.11.2023 — ilgili: HMK m.50, HMK m.51, HMK m.52 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/391 E., 2026/211 K., 01.04.2026 — ilgili: HMK m.71, HMK m.72 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/638 E., 2025/236 K., 16.04.2025 — ilgili: HMK m.71, HMK m.72 ## İlgili terimler [Medeni hakları kullanma ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/medeni-haklari-kullanma-ehliyeti) · [Taraf ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf-ehliyeti) · [Kanuni temsil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-temsil) · [Taraf sıfatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf-sifati) · [Vekaletname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vekaletname) · [Temsil yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temsil-yetkisi) · [Kanuni temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-temsilci) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.