--- title: "Defter tutulması nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/defter-tutulmasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Defter tutulması **Kısaca:** Defter tutulması, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.406 · diğer geçici hukuki korumalar: Mal veya haklarla ilgili kayıtların mahkeme kararıyla tutulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-406) - İİK m.321 · defter tanzimi, komiser: Borçlunun mallarının icra mahkemesi tarafından görevlendirilen daire eliyle kayıt altına alınmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-321) - TTK m.1398 · hapis hakkı için defter tutulması: Hapis hakkına konu eşyanın icra dairesi tarafından deftere kaydedilmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1398) ## Kanunda nerede geçiyor ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.270 – Hapis hakkı için defter yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-270): İcra dairesinin, üzerinde hapis hakkı bulunan eşyayı tek tek kayda geçirerek muhafaza altına alması işlemidir. Defter tutulması eşyanın kiracıdan alınması anlamına gelmez; eşya kural olarak kiracıda bırakılır. - İİK m.321 – Defter tanzimi, komiser (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-321#f1): Borçlunun mallarının icra mahkemesi tarafından görevlendirilen daire eliyle kayıt altına alınmasıdır. Bu defter, iflas hükümlerindeki mevcudat defterinden farklı olarak konkordato tedbiri niteliğindedir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.406 – Diğer geçici hukuki korumalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-406#f1): Mal veya haklarla ilgili kayıtların mahkeme kararıyla tutulmasıdır. Tedbirin amacı, malvarlığındaki değişikliklerin kayda geçirilmesi ve izlenmesidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1398 – I - Hapis hakkı için defter tutulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1398): Hapis hakkına konu eşyanın icra dairesi tarafından deftere kaydedilmesi işlemidir. Hapis hakkının geçici olarak korunmasını sağlar; bu işlemle hak paraya çevrilme yoluna bağlanmış olmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Defter tutulması / takip** (İİK m.270): Defter geçici bir muhafaza tedbiridir ve kiracının tasarruf ehliyetini sınırlamaz. Hacizde ise borçlunun malları üzerindeki tasarruf ehliyeti sınırlanır. Defterdeki mallar kiracıda kalır; buna karşın defterin devamı için kiraya verenin takip başlatması gerekir. - **Defter tutulması / komiser ataması** (İİK m.321): Defter tutulması birinci fıkrada, mühlet kararından önce ya da verirken emredilir ve zorunludur. Komiser ataması ikinci fıkrada yer alır, yalnızca mühlet verildikten sonra ve mahkemenin takdirine bağlı olarak yapılır. Defter tutulması zamanlama bakımından mühlet öncesine de uzanır; komiser ise yalnız mühlet verildikten sonra atanabilir. - **Defter tutulması / Mühürleme** (HMK m.406): Defter tutulmasında amaç, mal veya haklara ilişkin kayıtların izlenmesidir. Mühürlemede amaç, mal veya yerin mühürlenerek kullanımının engellenmesidir. İki tedbir farklı işlemlerdir; hangisinin uygulanacağı talebin ve gerekli halin niteliğine göre belirlenir. - **Defter tutulması / Diğer muhafaza tedbirleri** (İİK m.161): Defter tutulması için alacaklıdan teminat istenmez. Diğer muhafaza tedbirlerinde alacaklıdan teminat istenir. Defter tutulması talebi, teminat yatırılmadan karara bağlanabilir. ## İlgili konular - Sıra cetveli ve eşya hakkında icra (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/sira-cetveli-ve-esya-hakkinda - Fevkalade hallerde mühlet ve tatil (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/fevkalade-hallerde-muhlet-ve-tatil - Kiralar hakkında hususi hükümler ve kiralanan taşınmazların tahliyesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/kiralar-hakkinda-hususi-hukumler-ve-kiralanan-tasinmazlarin-tahliyesi - Delil tespiti ve diğer geçici hukuki korumalar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/delil-tespiti-ve-diger-gecici-hukuki-korumalar ## Örnek kararlar - Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2026/565 E., 2026/721 K., 03.04.2026 — ilgili: HMK m.406 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2025/1792 E., 2026/117 K., 22.01.2026 — ilgili: HMK m.406 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2025/1382 E., 2025/1432 K., 30.10.2025 — ilgili: HMK m.406 ## İlgili terimler [Fer'ilik ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ferilik-ilkesi) · [Münasip mühlet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/munasip-muhlet) · [Komiser](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komiser) · [Bağlantı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglanti) · [Mühürleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhurleme) · [Saklı tutma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-tutma) · [Hapis hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hapis-hakki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.