--- title: "Değersiz alacak nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degersiz-alacak" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Değersiz alacak **Kısaca:** Değersiz alacak, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.322 · değersiz alacaklar: Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkân kalmayan alacaktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-322) - KDVK m.29 · vergi indirimi: Bu alacağa ilişkin hesaplanıp beyan edilen katma değer vergisi, alacağın zarar yazıldığı dönemde indirim konusu yapılabilir (fıkra 4). (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-29) - 6361 s. K. m.16 · karşılıklar: Tahsil imkânı kalmadığı için kayıttan düşülen alacaktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-16) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.322 – Değersiz alacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-322#f1): Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkân kalmayan alacaktır. Alacağın bir süre tahsil edilemiyor olması tek başına yeterli değildir; tahsil imkânının kalmadığının hüküm ya da vesika ile ortaya konması gerekir. - VUK geç. m.24 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-24#f7): Sulh belgesi bakımından, kanaat verici belge sayılan belgeye konu alacağın değersiz alacak olarak kabul edildiği hâldir. Maddede bu sonuç yalnız muvazaasız sulh belgesi için açıkça bağlanmıştır. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.29 – Vergi indirimi: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-29): Vergi Usul Kanunu m.322 uyarınca değersiz hale gelen alacaktır. Bu alacağa ilişkin hesaplanıp beyan edilen katma değer vergisi, alacağın zarar yazıldığı dönemde indirim konusu yapılabilir (fıkra 4). ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.53 – Karşılıklar, teminatlar ve kayıttan düşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-53#f4): Vergi Usul Kanunu m.322 kapsamında, tahsil imkânı kalmadığı için kayıttan düşülen alacağa verilen vergi hukuku niteliğidir. Maddenin üçüncü fıkrası, özel karşılık ayrıldıktan sonra tahsil imkânı kalmayan ve kayıttan düşülen kredileri bu kavrama dâhil eder. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.16 – Karşılıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-16#f3): Tahsil imkânı kalmadığı için kayıttan düşülen alacaktır. Bu maddeye göre özel karşılık ayrıldıktan sonra kayıttan düşülen alacaklar 213 sayılı Kanun m.322 kapsamında değersiz alacak sayılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Değersiz alacak indirimi / karşılık ayrılan alacak** (KDVK m.29): Değersiz hale gelen alacağa ilişkin vergi, alacağın zarar yazıldığı dönemde indirilebilir (fıkra 4 ana kural). VUK m.323 uyarınca karşılık ayrılarak gider yazılan alacağın vergisi, ancak gelir veya kurumlar vergisi matrahında gelir olarak dikkate alınmışsa indirilebilir. Karşılık ayrılmış alacakta indirim, gelir veya kurumlar vergisi matrahında gelir kaydı şartına bağlıdır; bu şart yoksa indirim yapılamaz. - **Kredinin kayıttan düşülmesi / değersiz alacak sayılması** (5411 s. K. m.53): Özel karşılık ayrıldıktan sonra tahsil imkânı kalmaması nedeniyle kayıttan düşülen kredi. Tahsil imkânı kalmamasına rağmen yalnızca kayıttan düşülmemiş veya özel karşılık ayrılmamış alacak. Yalnız birinci durumdaki kredi VUK m.322 kapsamında değersiz alacak addolunur. Diğer alacaklar bu hükmün kapsamı dışında kalır. - **Özel karşılık / Değersiz alacak** (6361 s. K. m.16): Özel karşılık, alacağın henüz kayıttan düşülmediği, zararın olası olduğu durumda ayrılan tutardır. Değersiz alacak, tahsil imkânı kalmadığı için kayıttan düşülen alacaktır. Karşılık ayrıldıktan sonra kayıttan düşülen alacak, 213 sayılı Kanun m.322 kapsamında değersiz alacak olarak işlem görür. Fıkra 3 bu bağlantıyı kurar. - **Değersiz alacak / alıcının ödemediği vergi** (KDVK m.30): VUK 322. madde kapsamında değersiz hale gelen alacağa ilişkin alıcı tarafından ödenmeyen vergi. Alacağın değersiz hale gelmemesi ya da verginin ödenmiş olması. Birinci halde (e) bendi uyarınca indirim yasağı doğar; ikinci halde yasak uygulanmaz. ## İlgili konular - Alacaklarda ve sermayede amortisman, özel haller (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/alacaklarda-ve-sermayede-amortisman-ozel-haller - Oran ve indirim (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/oran-ve-indirim ## Örnek kararlar - 3. Daire, 2023/5616 E., 2025/617 K., 12.02.2025 — ilgili: VUK m.322, 6361 s. K. m.16 - 9. Daire, 2023/4915 E., 2024/2756 K., 16.05.2024 — ilgili: VUK m.322 - 9. Daire, 2023/4949 E., 2024/2757 K., 16.05.2024 — ilgili: VUK m.322 ## İlgili terimler [Mahsuben iade](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsuben-iade) · [Tasarruf değeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-degeri) · [Kanaat verici belge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanaat-verici-belge) · [Tevsîk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevs-k) · [İşletme hesabı esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-hesabi-esasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.