--- title: "Denetçi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Denetçi Diğer yazımlar: Denetçiler **Kısaca:** Denetçi, 10 kanunda 18 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.95 · şubenin organları ve uygulanacak hükümler: Şubenin denetim işlevini denetim kurulu yerine tek kişi olarak yerine getiren kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-95) - Av. K. m.133 · kuruluşu ve görevi: Birlik Genel Kurulunca, Birlik üyeleri arasından seçilen ve Birliğin mali işlemlerini denetleyen kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-133) - 1163 s. K. m.66 · inceleme yükümlülüğü: Kooperatifin denetleme organını oluşturan ve genel kurulca seçilen kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-66) ## Kanuni tanım - **6328 s. K. m.3/1-ç** (Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu): Kamu denetçisini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-3#f1-cc ## Kanunda nerede geçiyor ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.50 – 3. Oya katılamıyacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-50#f1): Genel kurulca en az bir yıl için seçilen ve kooperatifi denetleyen organdır. Birinci fıkradaki oy yasağı denetçiler hakkında uygulanmaz. - Kooperatifler Kanunu m.65 – I – Seçim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-65#f1): Genel kurul tarafından denetleme organı olarak görev yapmak üzere seçilen ve kooperatifin bütün işlem ve hesaplarını genel kurul adına inceleyen kişidir. Denetçi, seçildiği görev süresi boyunca bu sıfatla hareket eder. - Kooperatifler Kanunu m.66 – 1. İnceleme yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-66#f1): Kooperatifin denetleme organını oluşturan ve genel kurulca seçilen kişidir. Görevi kooperatifin mali ve hukuki işleyişini mevzuat ve kayıtlar yönünden incelemektir. Maddenin uygulanması bakımından denetçi, yönetim kurulunun işlemlerini yerinde yönetmez; yalnızca inceleme yapar. - Kooperatifler Kanunu m.67 – 2. Rapor düzenlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-67#f1): Kooperatifin denetleme organı olarak genel kurul tarafından seçilen ve kooperatifin işlemlerini kanun ve anasözleşmeye uygunluk bakımından inceleyen kişidir. Denetçi sıfatı, kooperatifin yönetim organının bir parçası olmadığını gösterir. - Kooperatifler Kanunu m.68 – 3. Sır saklama yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-68#f1): Kooperatifin denetimini yürüten, kanun ve ana sözleşme gereği bu görevle yükümlü kılınmış kişidir. Maddenin muhatabı yalnızca bu sıfatı taşıyanlardır. ### Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-3#f1-b): Kamu denetçisini ifade eder. Kurumda Başdenetçinin yanında görev yapan kişilerdir. - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.6 – Başdenetçilik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-6#f1): Başdenetçilik birimini oluşturan, Başdenetçi dışında kalan kişilerdir. Kurumu yönetme ve temsil etme yetkisi taşımazlar. - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.8 – Çalışma ilkeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-8#f1): Başdenetçi tarafından belirli konu veya alanlarda görevlendirilen ve bu alanlarda şikâyet incelemesi yapan kişidir. Denetçiler, görevlendirildikleri konu veya alanlarda tek başlarına çalışır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.108 – Kuruluş ve görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-108#f1): Baro genel kurulunun, baronun mali işlerini denetlemek üzere kendi üyeleri arasından seçtiği asıl veya yedek kişidir. Denetçi olabilmek için baronun üyesi olmak gerekir; seçim genel kurul tarafından yapılır. - Av. K. m.133 – Kuruluşu ve görevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-133#f1): Birlik Genel Kurulunca, Birlik üyeleri arasından seçilen ve Birliğin mali işlemlerini denetleyen kişidir. Asıl ve yedek olmak üzere iki gruba ayrılır. ### İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun - İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.3 – Organlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2560-sayili-istanbul-su-ve-kanalizasyon-idaresi-genel-mudurlugu-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda/madde-3#f4): İSKİ'nin denetim işlevini yürüten organ. Maddede organ olarak sayılır, görev ve seçim usulü başka maddede düzenlenir. - İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.10 – Denetçiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2560-sayili-istanbul-su-ve-kanalizasyon-idaresi-genel-mudurlugu-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda/madde-10#f1): İSKİ'nin işlemlerini hizmet süreleri içinde sürekli olarak denetleyen, madde uyarınca seçilen kişidir. Madde metninde denetçi sayısı iki olarak belirtilmiştir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.95 – 2. Şubenin organları ve uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-95#f1): Şubenin denetim işlevini denetim kurulu yerine tek kişi olarak yerine getiren kişidir. Madde, denetim kurulu ile denetçi arasında seçimlik bir tercih tanır; ikisinden birinin bulunması yeterlidir. ### Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun - Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun m.9 – Denetçiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/195-sayili-basin-ilan-kurumu-teskiline-dair-kanun/madde-9#f1): Kurumu denetlemek üzere Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilen kişidir. Kurumun denetimi üç denetçi tarafından yürütülür. ### Kat Mülkiyeti Kanunu - KMK m.41 – E) Yönetimin denetlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/634-sayili-kat-mulkiyeti-kanunu/madde-41#f3): Kat malikleri kurulunun, kendi aralarından sayı ve arsa payı çoğunluğuyla seçtiği, hesapları denetleyen kişidir. Denetim görevinin devredilmesi halinde görev yapar. ### Yardım Toplama Kanunu - Yardım Toplama Kanunu m.16 – Faaliyetlerin denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2860-sayili-yardim-toplama-kanunu/madde-16#f2): İzin veren makamın, denetimi yapmak üzere memurlar arasından veya dışarıdan görevlendirdiği kişidir. Görevlendirme ilgililere bildirilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Asıl denetçi / yedek üye** (195 s. K. m.9): Asıl denetçi, Genel Kurulca seçilerek görevlendirilen üyedir ve iki yıllık süreyle görev yapar. Yedek üye, asıl denetçinin boşalması hâlinde göreve çağrılan üyedir ve doğrudan seçim sonucu değil boşalmaya bağlı olarak göreve gelir. Yedek üyenin göreve çağrılması için bir boşalmanın gerçekleşmiş olması gerekir; boşalma yoksa yedek üye göreve çağrılmaz. - **Kat malikleri kurulu doğrudan denetim / denetçi veya denetim kurulu eliyle denetim** (KMK m.41): Kurul, denetim görevini kendisi yürütür; bu durumda denetim kuruldaki kat malikleri tarafından yapılır. Kurul, denetim yetkisini kendi aralarından seçtiği bir denetçiye veya üç kişilik bir denetim kuruluna bırakır. Devir ihtiyaridir. Devir yapılırsa raporlama ve defter yükümlülükleri denetçi veya denetim kurulu için doğar. Devir yapılmazsa bu yükümlülükler doğmaz. - **Asıl denetçi / yedek denetçi** (Av. K. m.108): Asıl denetçi, denetim görevini doğrudan yürüten ve baro denetleme kurulunun asıl üyesi olan kişidir. Yedek denetçi, asıl denetçilerin yerine geçmek üzere seçilen ve göreve ancak bu durumda çağrılan kişidir. Her iki grup için de üst sınır üçtür; ancak asıl ve yedek sayıları ayrı ayrı belirlenir, birinin sayısı diğerinden düşük ya da yüksek olmak zorunda değildir. - **Seçilebilen en çok üç denetçi / seçilmesi zorunlu sayı** (Av. K. m.108): Madde 'en çok' ifadesiyle üst sınır koyar; sayının tam olarak üç olması zorunlu değildir. Genel kurul, üç sınırını aşmamak kaydıyla daha az sayıda denetçi seçebilir. Genel kurul üçten az denetçi seçerse seçim geçersiz olmaz; ancak üçten fazla seçim yapılamaz. - **Yönetim kurulu üyeleri / denetçiler** (1163 s. K. m.50): Kooperatif işlerinde görev alan yönetim kurulu üyeleri, birinci fıkra kapsamındadır. Denetçiler, birinci fıkranın son cümlesi gereği bu yasağın dışındadır. Denetçi, kendi görevini de içeren ibra oylamasında oy kullanabilir; yönetim kurulu üyesi kullanamaz. - **Denetçi raporu sunulan / sunulmayan kooperatif** (1163 s. K. m.65): Denetçi raporu genel kurula sunulmuş olan kooperatif. Denetçi raporu genel kurula sunulmamış kooperatif. Sunulmayan kooperatifte finansal tablolar, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu ve ibra kararları geçersiz olur. ## İlgili konular - Baro başkanlık divanı, baro disiplin kurulu ve baro denetleme kurulu (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/baro-baskanlik-divani-baro-disiplin-kurulu-ve-baro-denetleme-kurulu - Türkiye Barolar Birliği başkanlığı ve Türkiye Barolar Birliği başkanlık divanı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/turkiye-barolar-birligi-baskanligi-ve-turkiye-barolar-birligi-baskanlik-divani - Derneklerin faaliyetleri ve uluslararası faaliyet (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/derneklerin-faaliyetleri-ve-uluslararasi-faaliyet ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/82 E., 2019/491 K., 25.06.2019 — ilgili: 1163 s. K. m.67, 1163 s. K. m.66 - 2021/28 E., 2024/11 K., 18.01.2024 — ilgili: 2860 s. K. m.16 - 2021/130 E., 2022/110 K., 28.09.2022 — ilgili: 1163 s. K. m.65 ## İlgili terimler [Başdenetçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basdenetci) · [Genel Kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul) · [Yedek üye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yedek-uye) · [Başdenetçilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basdenetcilik) · [Gizli oyla seçim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gizli-oyla-secim) · [İzin veren makam](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/izin-veren-makam) · [Net gelir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/net-gelir) · [Sendika şubesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sendika-subesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.