--- title: "Denetim elemanı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim-elemani" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Denetim elemanı **Kısaca:** Denetim elemanı, 7 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 5549 s. K. m.2 · tanımlar: Kanun'un denetim yetkisini kullanacak kamu görevlilerini ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5549-sayili-suc-gelirlerinin-aklanmasinin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-2) - 3093 s. K. m.10: Kurumun görevlendirdiği, bandrole tabi cihazlar üzerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkili personeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3093-sayili-turkiye-radyo-televizyon-kurumu-gelirleri-kanunu/madde-10) - 4483 s. K. m.5 · ön inceleme: Teftiş, araştırma ve inceleme görevi ile görevlendirilmiş kişiyi ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun - Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5549-sayili-suc-gelirlerinin-aklanmasinin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-e): Kanun'un denetim yetkisini kullanacak kamu görevlilerini ifade eder. Vergi Müfettişleri, Başkanlıkta istihdam edilen Hazine ve Maliye Uzmanları, Gümrük ve Ticaret Müfettişleri, Bankalar Yeminli Murakıpları, Hazine Kontrolörleri, Sigorta Denetleme Uzman ve Aktüerleri, BDDK ve SPK uzmanları ile TCMB denetçi ve uzmanları bu tanımda sayılmıştır. Sayım kapalıdır; madde metninde yer almayan bir kurum… - Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.11 – Yükümlülük denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5549-sayili-suc-gelirlerinin-aklanmasinin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-11): Yükümlülük denetimini yürüten ve maddede 2. maddede sayılan kişiler arasından belirlenen görevlilerdir. Maddenin kendisi bu kişileri tek tek saymaz; atıf yapılan 2. maddeye bakılır. ### Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu - Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3093-sayili-turkiye-radyo-televizyon-kurumu-gelirleri-kanunu/madde-10): Kurumun görevlendirdiği, bandrole tabi cihazlar üzerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkili personeldir. Bu yetki yalnızca Kurumun görevlendirmesine bağlıdır. ### Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.5 – Ön inceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-5#f3): Teftiş, araştırma ve inceleme görevi ile görevlendirilmiş kişiyi ifade eder. Kanunda bu kişilerin hangi kurumdan seçileceği, izin vermeye yetkili merciin bulunduğu kurumun içinden belirlenmesi esası ile sınırlanmıştır. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.65 – İç denetçinin nitelikleri ve atanması106 — 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 213 üncü maddesiyle bu maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “Maliye Bakanlığınca” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve dördüncü cümlesinde yer alan “İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-65#f1-b): Kamu idarelerinde denetim görevi yürüten personeldir. Bu sürenin hesabında yalnızca denetim elemanı olarak geçen çalışma dikkate alınır; genel idari görevde geçen süre bu kapsamda değildir. ### Hayvanları Koruma Kanunu - Hayvanları Koruma Kanunu m.17 – Denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanunu/madde-17): Denetimi fiilen yapan görevli kişidir. Niteliklerinin yönetmelikle belirleneceği metinde açıkça öngörülmüştür. ### Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.58 – Denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-58#f4): Bakanlık adına denetim yapan ve kuruluştan evrak, defter, kayıt ve para ya da varlık sayımı isteyebilen görevlidir. Görevden uzaklaştırma teklifini de bu elemanlar yapar. ### Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.17 – Denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-17): Bakanlıkça görevlendirilen ve bu Kanun kapsamındaki araştırma, inceleme ve denetimi yapmakla yetkilendirilen kişidir. Yetkisi, Bakanlık tarafından verilen görevlendirme ile sınırlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Yükümlü / Denetim elemanı** (5549 s. K. m.2): Yükümlü, Kanun'un getirdiği bildirim ve diğer yükümlülüklerle bağlı olan kişi veya kuruluştur. Denetim elemanı, yükümlülüklere uyulup uyulmadığını denetleyen kamu görevlisidir. Aynı kişi iki sıfatı birden taşımaz; denetim elemanı bu Kanun'un yükümlüsü sayılmaz. - **Merkez denetim elemanı ve münhasıran GGM personeli / Bakanlığın diğer yurtiçi personeli** (VUK geç. m.17): Vergi incelemesine yetkili merkez denetim elemanları ile münhasıran Gelirler Genel Müdürlüğü merkez ve taşra personeli, bu maddeye göre yüzde kırk beş oranından yararlanır. Bakanlığın diğer yurtiçi personeli, yüzde otuz beş oranından yararlanır. Aynı kurumda çalışan iki kişiye, görevine göre farklı oran uygulanır. Bu ayrım için görev ve teşkilat yeri belirleyicidir. - **Bakanlık yetkisi / denetim elemanı yetkisi** (5225 s. K. m.12): Para cezasına karar verme yetkisi Bakanlık kontrolörlerine ve diğer denetim elemanlarına aittir. Kültür yatırımı veya girişimi belgesinin iptali Bakanlığa aittir. Para cezası ile belge iptali farklı organların yetkisindedir. - **Kurum denetim memuru / Kamu idaresinin denetim elemanı** (SGGSSK m.59): Kurum denetim ve kontrol memurları, 5510 sayılı Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemleri denetler. Kamu idarelerinin denetim elemanları, kendi mevzuatları gereğince yaptıkları soruşturma, denetim ve incelemeler sırasında sigortasız çalıştırılanları tespit ederek Kuruma bildirir. Kamu idaresi denetim elemanının tespiti ancak bildirim niteliğindedir ve bildirim üzerine Kurum yasal işlemi yapar; bu bildirimler bir ay içinde yapılır. Bu durumda kamu idaresi elemanının tutanağı tek başına Kurum tutanağı gibi karine doğurmaz, Kurumun işlemi esas alması gerekir. ## Örnek kararlar - 2007/12 E., 2009/153 K., 10.11.2009 — ilgili: 5018 s. K. m.65 ## İlgili terimler [Yükümlü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yukumlu) · [Aklama suçu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aklama-sucu) · [Suç geliri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/suc-geliri) · [Bandrol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bandrol) · [İç denetçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ic-denetci) · [Sahipsiz hayvan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahipsiz-hayvan) · [Yetki alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki-alani) · [Denetim yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim-yetkisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.