--- title: "Denetleme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetleme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Denetleme **Kısaca:** Denetleme, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.220 · koordinasyon ve denetleme: Eğitim faaliyetlerinin madde hükümlerine ve kendi ilkelerine uygun yürütülüp yürütülmediğinin incelenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-220) - 4922 s. K. m.4: İdarenin gemiyi belge verilmeden önce ve belge süresi içinde inceleyerek durumunu saptamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4922-sayili-denizde-can-ve-mal-koruma-hakkinda-kanun/madde-4) - 5442 s. K. m.16: Valinin il idaresi içindeki hizmetleri ve personeli gözetmek amacıyla yaptığı inceleme faaliyetidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-16) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.220 – Koordinasyon ve denetleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-220#f1): Eğitim faaliyetlerinin madde hükümlerine ve kendi ilkelerine uygun yürütülüp yürütülmediğinin incelenmesidir. Denetimin kapsamı ve usulü maddede belirtilmemiştir. ### Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun - Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4922-sayili-denizde-can-ve-mal-koruma-hakkinda-kanun/madde-4#f1): İdarenin gemiyi belge verilmeden önce ve belge süresi içinde inceleyerek durumunu saptamasıdır. Denetlemenin sonucuna göre belge verilir ya da iptal edilir. ### İl İdaresi Kanunu - İl İdaresi Kanunu m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-16#f1): Valinin il idaresi içindeki hizmetleri ve personeli gözetmek amacıyla yaptığı inceleme faaliyetidir. Maddenin uygulanabilmesi için işten el çektirme kararının bu denetim sırasında alınmış olması gerekir. ## Karıştırılan kavramlar - **Denetleme sırasındaki işten el çektirme / Görevden uzaklaştırma (İÖİK m.34)** (5442 s. K. m.16): Bu maddedeki önlem, vali denetlerken iş başında kalmasında mahzur görülen personele yönelir ve valinin takdirine dayanır. İÖİK m.34'teki görevden uzaklaştırma, görevle ilgili bir suç nedeniyle soruşturma veya kovuşturma açılan il özel idaresi organları ya da üyeleri hakkında uygulanır ve kesin hükme kadar geçici bir önlemdir. Her iki önlemin kapsamı, öznesi ve dayanağı farklıdır; m.16 uyarınca alınan önlem m.34 koşullarının aranmasını gerektirmez. - **Denetleme Kurulu / Genel Müdürlük** (205 s. K. m.2): Denetleme Kurulu, Kurumun denetim organıdır. Genel Müdürlük, idari yürütme birimi olarak organ sayılmıştır. Denetim ile yürütme görevlerinin aynı organda toplanmadığı, organ listesinin bu ayrımı yansıttığı söylenebilir; ayrıntılı yetki sınırı bu maddede belirlenmez. - **Bağlı ortaklık genel kurulu / Yüksek Denetleme Kurulu** (233 s. K. m.26): Genel kurul, bağlı ortaklığın anonim şirket organı olarak bilanço ve kâr-zarar hesaplarını karara bağlar. Yüksek Denetleme Kurulu, bağlı ortaklığın raporunu hazırlayan denetim organıdır ve kararı değerlendirir. Genel kurul kararı, Yüksek Denetleme Kurulunun Mayıs ayı sonunda gönderdiği raporu dikkate alarak Haziran ayı sonuna kadar verilir; kurul raporu kararı bağlamaz, ancak dikkate alınması gerekir. - **Baro disiplin kurulu / baro denetleme kurulu** (Av. K. m.79): Disiplin kurulu, avukatların meslek kurallarına ve yükümlülüklerine aykırı eylemlerini inceler. Denetleme kurulu, baronun mali işlerini denetler. Mali işlemlerin denetimi ile avukatların disiplin işleri farklı organlara ayrılmıştır; bir organın diğerinin işine girmesi organ yetkisinin aşılması anlamına gelir. - **Baro başkanı ve yönetim/denetleme kurulu üyeleri / diğer baro üyeleri** (Av. K. m.85): Baro başkanı ile yönetim ve denetleme kurulu üyeleri, madde gereğince divana seçilemezler. Bu sıfatlarda olmayan genel kurul üyeleri divan üyeliğine seçilebilir. Yasak kapsamındaki kişiler adaylık için dahi değerlendirilemez; seçilirlerse seçim geçersiz olur. - **Olağan denetim / ara denetleme** (1163 s. K. m.65): Denetim organının kanundan doğan olağan denetim görevi. Anasözleşme veya genel kurul kararıyla artırılmış görev ve yetkiler kapsamındaki ara denetlemeler. Ara denetlemeler ancak anasözleşme veya genel kurul kararında öngörülmüşse yapılabilir. ## Örnek kararlar - 2. Daire, 2021/15129 E., 2022/3782 K., 21.06.2022 — ilgili: 5442 s. K. m.16 ## İlgili terimler [Denize elverişlilik belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denize-elverislilik-belgesi) · [İşten el çektirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isten-el-cektirme) · [Müstahdem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahdem) · [Bildirim yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bildirim-yukumlulugu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.