---
title: "Derdest nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derdest"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Derdest

**Kısaca:** Görülmekte olan

## Kanunda nerede geçiyor

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.318 – Fevkalade mühletin kabulü, borçlunun dilekçesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-318#f3)
- İİK geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/gecici-madde-12#f3)

### İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK geç. m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/gecici-madde-7#f1-1)
- İYUK geç. m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/gecici-madde-9#f1)

### Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.2 – Avukatlığın amacı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-2#f3)

### Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun
- Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun geç. m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/209-sayili-saglik-bakanligina-bagli-saglik-kurumlari-ile-esenlendirme-rehabilitasyon/gecici-madde-9#f2-a)

### Terörle Mücadele Kanunu
- Terörle Mücadele Kanunu geç. m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3713-sayili-terorle-mucadele-kanunu/gecici-madde-14#f4)

### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu geç. m.20 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/gecici-madde-20#f1-a)

### Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
- Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun geç. m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5320-sayili-ceza-muhakemesi-kanununun-yururluk-ve-uygulama-sekli-hakkinda-kanun/gecici-madde-8#f1)

### Çocuk Koruma Kanunu
- Çocuk Koruma Kanunu geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5395-sayili-cocuk-koruma-kanunu/gecici-madde-1#f1)

## Karıştırılan kavramlar

- **Derdest dava / dava dışı başvuru** (Av. K. m.2): Derdest bir davada müzekkere mahkemeden duruşma gününü beklemeksizin alınabilir. Derdest olmayan işlerde bu hızlı yol maddede öngörülmemiştir. Derdest davada müzekkere için duruşma gününün beklenmesi gerekmez; diğer hallerde genel usul uygulanır.
- **Derdest dosyada kayyım / yeni dosyada kayyım** (İİK geç. m.12): Yürürlük tarihinde derdest olan dosyalarda görevli kayyımlar, bildirim yükümlülüğü altındadır. Yürürlük tarihinden sonra açılan dosyalarda atanan kayyımlar için bu maddede bildirim yükümlülüğü öngörülmemiştir. On günlük bildirim yükümlülüğü yalnız yürürlük tarihinde derdest olan dosyalardaki kayyımlar için geçerlidir.
- **Derdest başvuru / Karara bağlanmış başvuru** (İYUK geç. m.9): Maddenin yürürlük tarihinde AİHM önünde derdest olan başvurucular bu hükmün kapsamındadır. Yürürlük tarihinden önce AİHM tarafından karara bağlanmış başvurucular bu hükmün kapsamı dışındadır. Yalnızca derdest başvurucular yenilenme talebinde bulunabilir; karara bağlanmış olanlar bu yoldan yararlanamaz.
- **Yürürlük öncesi derdest dosya / sonrasında açılan dosya** (5411 s. K. geç. m.31): Maddenin yürürlük tarihinde derdest olan soruşturma veya kovuşturmalar, geçici hükmüne göre bu maddeden yararlanır. Yürürlük tarihinden sonra açılan soruşturma veya kovuşturmalar için madde metninde ayrı bir hüküm yoktur ve madde yalnızca dostane çözüme bağlı olarak ayrıca uygulanabilir görünür. Derdest dosyalarda madde doğrudan uygulanır; sonradan açılan dosyalar bakımından uygulanma kapsamı madde metninden tam olarak çıkmamaktadır.
- **Yürürlük öncesi derdest dava / yürürlük sonrası açılan dava** (TTK geç. m.12): Yürürlük tarihinde mahkemede görülmekte olan davalar, dava şartı arabuluculuk hükümlerinin dışında kalır. Yürürlük tarihinden sonra açılan davalarda dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanır. Derdest davalarda arabulucuya başvuru aranmaz; yeni açılan davalarda başvuru yapılmadan dava açılırsa usulden red sonucu doğar.
- **Derdest dava / yeni açılan dava** (TKHK geç. m.2): Yürürlük tarihinde ilk derece mahkemesi, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay önünde bulunan davalar. Yürürlük tarihinden sonra açılan davalar. Derdest davalarda dava şartı arabuluculuk aranmaz; yeni açılan davalarda ise arabuluculuk başvurusu dava şartı olarak aranır.

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.