--- title: "Derece ve kademe nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derece-ve-kademe" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Derece ve kademe **Kısaca:** Derece ve kademe, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK ek geç. m.17 · genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü Sanatkarları: Aylık hesabında kullanılan iki düzeyli sınıflandırmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-gecici-madde-17) - 527 s. K. m.12: Memurun ücret ve kıdem düzeyini gösteren ölçülerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/527-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlileri-ile-ilgili-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-12) - 2802 s. K. m.13 · atama: Hâkim ve savcıların aylık ve özlük bakımından bağlı olduğu sınıflandırma birimleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-13) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.149 – Kademe aylığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-149): Genel gösterge tablosunun yapısını oluşturan birimlerdir. Her derece kendi içinde kademelere bölünür; kademe, derece içindeki aylık basamağıdır. - DMK ek geç. m.9 – 3659 ve 2847 sayılı kanunlar ile bunların ek ve değişikliklerine tabi kurumlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-gecici-madde-9): Memurun aylık katsayısını belirleyen kadro basamaklarıdır; derece üst basamağı, kademe ise derece içindeki ilerleme basamağını ifade eder. Öğrenim durumuna göre giriş ve yükselinebilecek üst sınır belirlenir. - DMK ek geç. m.17 – Genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü Sanatkarları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-gecici-madde-17): Aylık hesabında kullanılan iki düzeyli sınıflandırmadır. Maddede başlangıç ve son noktalar derece ile kademe olarak gösterilir. ### Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/527-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlileri-ile-ilgili-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-12): Memurun ücret ve kıdem düzeyini gösteren ölçülerdir. Öğrenim durumuna göre sınıfa giriş derecesi ve yükselebileceği son derece bu yapı içinde belirlenir; ayrıntılı çizelge madde metninde değil, ilgili hükümlerde yer alır. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.13 – Atama: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-13#f4): Hâkim ve savcıların aylık ve özlük bakımından bağlı olduğu sınıflandırma birimleridir. Atama, yardımcılığa giriş derece ve kademesine bir derece eklenerek bulunacak derece ve kademe üzerinden yapılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Derece ve kademe aylığı / emsal astsubay aylığı** (926 s. K. m.109): Teğmen aylığından yüksek derece ve kademe aylığı alan personel, önceki emsal astsubay aylığına göre ödeme almaya devam eder. Yükseleceği subaylık derece ve kademeleri emsal astsubayla eşitlendiğinde subay aylık sistemine geçer. Aylık geçişi kademeli olur ve eşitlenme anından itibaren subay aylığına tabi olunur. - **Aynı derece ve kademe / başka sınıf atama** (2802 s. K. m.40): Madde metni, ayrıldığı tarihte aldığı aylık derecesine eşit derecenin aynı kademesine atamayı öngörür. Başka bir sınıfa ya da farklı bir kademeye atama, bu maddenin öngördüğü çerçevenin dışında kalır. Atamanın derecesi ve kademesi ayrılış anındaki aylık derecesine bağlanır. - **Kazanılmış hak aylığı / giriş derece ve kademe tutarı** (5434 s. K. m.56): Daha önce devlet memurluğunda bulunmuş ve kazanılmış hak aylığı ya da emekli keseneğine esas aylığı olan kişi için bu aylık, giriş tutarının üzerindeyse hesap bu aylık üzerinden yapılır. Önceki memuriyeti bulunmayan veya aylığı giriş tutarının altında kalan kişi için hesap, 657 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki giriş derece ve kademe tutarı üzerinden yapılır. Aylığın tabanı değişir; kazanılmış hak aylığı yüksekse daha yüksek bir aylık bağlanır. ## Örnek kararlar - 1965/32 E., 1966/3 K., 04.02.1966 — ilgili: DMK m.149 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2021/29 E., 2021/29 K., 01.07.2021 — ilgili: 527 s. K. m.12 - 11. Daire, 2006/156 E., 2007/3589 K., 10.04.2007 — ilgili: 527 s. K. m.12 ## İlgili terimler [Gösterge tablosu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gosterge-tablosu) · [Ad çekme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ad-cekme) · [Kademe aylığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe-ayligi) · [Rütbe sınıflandırması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rutbe-siniflandirmasi) · [Teknik hizmetler sınıfı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teknik-hizmetler-sinifi) · [Mesleğe kabul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslege-kabul) · [Genel idare hizmetleri sınıfı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-idare-hizmetleri-sinifi) · [Stajyer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/stajyer) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.