---
title: "Derhâl uygulama nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derhal-uygulama"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Derhâl uygulama

**Kısaca:** İcra dairesinin, ihtiyati haciz isteminin kendisine ulaşmasının ardından herhangi bir bekleme yapmadan haczi gerçekleştirmesi anlamına gelir. Gemiler bakımından bu, geminin kısa süre limanda kalması ihtimaline karşı getirilmiş bir zaman ilkesidir. (TTK m.1365)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.485 – 2. Dönüştürme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-485): Dönüştürmenin kanunen öngörüldüğü hâllerde yönetim kurulunun gerekli kararı alarak dönüşümü hemen gerçekleştirmesi ve bunu esas sözleşmeye yansıtma girişimini gecikmeksizin başlatmasıdır.
- TTK m.1365 – b) İhtiyati hacze başlama süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1365): İcra dairesinin, ihtiyati haciz isteminin kendisine ulaşmasının ardından herhangi bir bekleme yapmadan haczi gerçekleştirmesi anlamına gelir. Gemiler bakımından bu, geminin kısa süre limanda kalması ihtimaline karşı getirilmiş bir zaman ilkesidir.

### Devlet Memurları Kanunu
- DMK m.132 – Uygulama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-132): Disiplin cezasının, yetkili makamın kararını verdiği tarihten itibaren hüküm ifade etmesi ve itiraz süreci beklenmeden uygulanması anlamına gelir. Madde metni cezaların verildiği tarihten itibaren hüküm ifade ettiğini ve derhal uygulanacağını öngörür.

## Karıştırılan kavramlar

- **Derhal uygulama / Kesinleşmeden sonra uygulama** (DMK m.132): Madde metni cezanın verildiği tarihten itibaren hüküm ifade edip derhal uygulanacağını öngörür. Kesinleşmeden sonra uygulama, itiraz süreçlerinin tamamlanmasını bekler. Maddenin metni derhal uygulamayı esas aldığından, itiraz süreci cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; itiraz sonucunda ceza kaldırılırsa sicilden silinir.
- **Derhâl uygulama / İcra ve İflas Kanununun genel zaman sınırı** (TTK m.1365): Gemi ihtiyati hacizlerinde icra dairesi istem üzerine derhâl hareket eder ve gece veya resmî tatilde de haciz yapılabilir. Genel haciz ve diğer icra işlemlerinde İİK'nın gece ve tatil sınırlamaları geçerlidir. Gemi bakımından haczin zamanlaması hızlandırılmış ve zaman sınırından bağımsız tutulmuştur; kanun koyucu gemilerin kısa süreli beklemeleri nedeniyle bu ayrımı yapmıştır.
- **Derhâl uygulama / Alacaklının üç iş günü süresi** (TTK m.1365): Bu madde icra dairesinin yükümlülüğünü düzenler: istem geldiğinde derhâl haciz uygulanır. m.1364 alacaklının yükümlülüğünü düzenler: kararın verilmesinden itibaren üç iş günü içinde fazın istenmesi gerekir. Süre alacaklı için işler; icra dairesinin derhâl uygulama yükümlülüğü ise istemden sonra başlar. İki süre karıştırılmamalıdır.
- **Derhal tahakkuk emri / Derhal uygulama** (AATUHK m.17): Defterdar veya vergi dairesi başkanının verdiği yazılı emir, tahakkuku emreder. Vergi dairesi müdürünün bu emri uygulaması, ikinci fıkradaki hallerden birinin varlığına bağlıdır. Emir tek başına yeterli değildir; ikinci fıkradaki hallerden biri bulunmadıkça müdür emri derhal uygulayamaz.

## İlgili konular

- İhtiyati haczin yapılması (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/ihtiyati-haczin-yapilmasi
- Pay senetleri: ortak hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-senetleri-ortak-hukumler

## İlgili terimler

[Dönüştürme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donusturme) · [Üst disiplin amirleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-disiplin-amirleri) · [Düzenleyici ve denetleyici kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzenleyici-ve-denetleyici-kurum) · [Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe-ilerlemesinin-durdurulmasi-cezasi) · [İhtiyati Haciz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-htiyati-haciz)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.