--- title: "Devlet sırrı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-sirri" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Devlet sırrı **Kısaca:** Devlet sırrı, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.47 · devlet sırrı niteliğindeki bilgilerle ilgili tanıklık: Açıklanması devletin dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek; anayasal düzeni ve dış ilişkilerinde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-47) - AYMKYUHK m.62 · bilgi ve belge verme yükümlülüğü ile Devlet sırrı niteliğindeki bilgiler: Açıklanması Devletin dış ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine zarar verebilecek, anayasal düzen ve dış ilişkilerde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-62) - 4982 s. K. m.16 · devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler: Devlet makamlarınca gizliliğine karar verilmiş, başkaları tarafından öğrenilmesi ve bilinmesi esas olmayan bilgilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-16) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.47 – Devlet sırrı niteliğindeki bilgilerle ilgili tanıklık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-47#f1): Açıklanması devletin dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek; anayasal düzeni ve dış ilişkilerinde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgilerdir. Madde, bu nitelikteki bilgilerin tanımını tek başına yapar; bilginin bu ölçütlere uyup uymadığı somut olayda değerlendirilir. - CMK m.125 – İçeriği Devlet sırrı niteliğindeki belgelerin mahkemece incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-125#f1): Açıklanması veya öğrenilmesi Devletin güvenliğine, milli savunmaya veya dış ilişkilerine zarar verebilecek, niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgi ve belgelerdir. Maddenin kendisi tanım vermez; belgenin bu niteliği taşıyıp taşımadığı ilgili kurumlardan görüş alınarak ya da bilirkişi incelemesiyle belirlenebilir. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.62 – Bilgi ve belge verme yükümlülüğü ile Devlet sırrı niteliğindeki bilgiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-62#f2): Açıklanması Devletin dış ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine zarar verebilecek, anayasal düzen ve dış ilişkilerde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgilerdir. Madde metni bu nitelemeyi üçüncü fıkrada yapar; nitelemenin kime ve hangi usulle yapıldığı maddede ayrıca gösterilmemiştir. ### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu - Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.16 – Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-16#f1): Devlet makamlarınca gizliliğine karar verilmiş, başkaları tarafından öğrenilmesi ve bilinmesi esas olmayan bilgilerdir. Yalnızca gizlilik kararı verilmiş olması yeterli değildir; bilginin niteliği itibarıyla sır olması da gerekir. ### Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.18 – Bilgi ve belge istenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-18#f2): Açıklanması devletin güvenliği, dış ilişkileri veya benzeri kamu yararını zedeleyecek nitelikteki bilgi ve belgelerdir. Madde bu niteliği taşıyan belgelerin gerekçeli olarak verilmeyebilmesine ve yerinde incelenebilmesine imkân tanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Devlet sırrı / Gizli kalması gereken bilgi (genel gizlilik)** (4982 s. K. m.16): Madde kapsamındaki Devlet sırrı, niteliği itibarıyla sır olan ve açıklanmasında açık zarar bulunan bilgidir. Sırf kamu görevlisi tarafından gizli tutulan veya kurum içinde gizlilik işaretlenmiş olan bilgiler bu tanıma girmez. Yalnızca madde kapsamındaki bilgiler bilgi edinme hakkı dışında kalır; diğer bilgiler için bilgi edinme başvurusu ret gerekçesiyle değerlendirilmelidir. - **Devlet sırrı / İstihbarata ilişkin bilgi** (4982 s. K. m.16): Devlet sırrı, gizlilik dereceli olup açıklanmasında açık zarar doğan bilgidir. İstihbarata ilişkin bilgi, sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgidir ve m.28 kapsamındadır. Devlet sırrı niteliğinde olmasa da istihbarata ilişkin bilgi, kişilerin çalışma hayatını ve meslek onurunu etkiliyorsa bilgi edinme hakkı kapsamındadır (m.18/2). - **Gizlilik kararı / Devlet sırrı niteliği** (4982 s. K. m.16): Gizlilik kararı, yetkili makamın bilgiye gizlilik derecesi vermesidir. Devlet sırrı niteliği, bilginin özü itibarıyla sır olmasıdır. Her iki unsur birlikte aranır; gizlilik kararı bulunsa da bilgi niteliği itibarıyla sır değilse madde uygulanmaz. - **Suç olgusuna ilişkin bilgi / devlet sırrı niteliğindeki diğer bilgi** (CMK m.47): Bir suç olgusuna ilişkin olan bilgi devlet sırrı niteliği taşısa bile mahkemeye karşı gizli tutulamaz. Suçla ilgisi olmayan ve devlet sırrı niteliği taşıyan bilgi, bu maddenin koruma alanı içinde kalır. Suç olgusuna ilişkin bilgi mahkemeye açıklanmak zorundadır; suçla ilgisi olmayan sır niteliğindeki bilgi için bu zorunluluk doğmaz. - **Suç olgusuna ilişkin belge / Devlet sırrı niteliğindeki bilgi içeren belge** (CMK m.125): Doğrudan bir suç olgusunu içeren belge, mahkemeye karşı gizli tutulamaz. Devlet sırrı niteliği taşıyan ama suç olgusuna ilişkin olmayan bilgileri içeren belge, mahkemeye karşı gizlilik gerekçesiyle tutulabilir gibi görünse de bu ayrım yalnızca suç olgusu bakımından yapılır. Suç olgusuna ilişkin belgede Devlet sırrı itirazı mahkeme karşısında ileri sürülemez; mahkeme belgeyi incelemek zorundadır. - **Bilgi isteme / Devlet sırrı gerekçesiyle gizleme** (AYMKYUHK m.62): Mahkemenin bakmakla görevli olduğu dava ve işlere ilişkin bilgi istemesi, kamu makamlarının bilgiyi Devlet sırrı gerekçesiyle Mahkemeye karşı gizlemesi. Bilgi ve belgenin Devlet sırrı niteliği taşıması ancak Mahkemenin bakmakla görevli olduğu dava ve işlerle ilgili olmaması. Mahkemeye bakmakla görevli olduğu dava ve işlere ilişkin bilgi Devlet sırrı gerekçesiyle gizli tutulamaz; ikinci fıkra bu alanda mutlak bir sınır koyar. ## İlgili konular - Yargılamaya ilişkin diğer hususlar ve kararlar (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yargilamaya-iliskin-diger-hususlar-ve-kararlar - Arama ve elkoyma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/arama-ve-elkoyma - Tanıkların çağrılması ve çağrıya uymayan tanıklar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/taniklarin-cagrilmasi-ve-cagriya-uymayan-taniklar ## Örnek kararlar - 2016/125 E., 2017/143 K., 28.09.2017 — ilgili: CMK m.47 - Ceza Genel Kurulu, 2019/656 E., 2021/324 K., 30.06.2021 — ilgili: CMK m.47 - 10. Daire, 2020/4987 E., 2024/953 K., 19.03.2024 — ilgili: 4982 s. K. m.16 ## İlgili terimler [Yerinde inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerinde-inceleme) · [Bilgi ve belge isteme yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-ve-belge-isteme-yetkisi) · [Doğrudan soruşturma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-sorusturma) · [Ticari sır](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-sir) · [Haklı neden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-neden) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.