--- title: "Dilekçe hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dilekce-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Dilekçe hakkı **Kısaca:** Dilekçe hakkı, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.74 · dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı: Kişinin kendisiyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara ve TBMM'ye yazılı olarak iletebilmesi hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-74) - 3071 s. K. m.3 · dilekçe hakkı: Türk vatandaşlarının kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında TBMM'ye ve yetkili makamlara yazılı olarak başvurabilmesini sağlayan haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3071-sayili-dilekce-hakkinin-kullanilmasina-dair-kanun/madde-3) - 4982 s. K. m.2 · kapsam: 1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Kanunla düzenlenen, kişilerin yetkili makamlara yazılı istek ve şikâyette bulunma hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-2) ## Kanunda nerede geçiyor ### Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3071-sayili-dilekce-hakkinin-kullanilmasina-dair-kanun/madde-1): Vatandaşların ve karşılıklılık şartıyla Türkiye'de ikamet eden yabancıların, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında TBMM'ye ve yetkili makamlara yazı ile başvurabilmesi hakkıdır. Hakkın kullanılma biçimi bu Kanunla düzenlenir. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.3 – Dilekçe hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3071-sayili-dilekce-hakkinin-kullanilmasina-dair-kanun/madde-3): Türk vatandaşlarının kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında TBMM'ye ve yetkili makamlara yazılı olarak başvurabilmesini sağlayan haktır. Hak, yazılı başvuru biçimiyle sınırlıdır; sözlü başvuruyu kapsamaz. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.74 – VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-74): Kişinin kendisiyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara ve TBMM'ye yazılı olarak iletebilmesi hakkıdır. Hak, başvurunun yazılı yapılmasını ve sonucunun yazılı bildirilmesini kapsar. ### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu - Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-2#f2): 1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Kanunla düzenlenen, kişilerin yetkili makamlara yazılı istek ve şikâyette bulunma hakkıdır. Madde bu kanunun hükümlerini saklı tutar; yani bilgi edinme başvurusu ile dilekçe başvurusu birbirinden ayrı rejimlerdir. ### Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.4 – Kurula veya yetkili disiplin kurullarına başvuru (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5176-sayili-kamu-gorevlileri-etik-kurulu-kurulmasi-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi/madde-4#f3): 3071 sayılı Kanunda düzenlenen ve başvuru hakkının kullanılmasına ilişkin esasları belirleyen haktır. Bu maddedeki başvurular da bu kanundaki esaslara göre yapılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Dilekçe hakkı / Bilgi edinme hakkı / Kamu denetçisine başvuru** (Anayasa m.74): Dilekçe hakkı, kişinin kendi veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara ve TBMM'ye yazılı iletmesidir. Bilgi edinme hakkı kamu bilgisine erişimi, kamu denetçisine başvuru ise idarenin işleyişine ilişkin şikâyetin Kurumca incelenmesini konu alır. Her biri farklı kurumlara ve usullere bağlıdır; biri ile yapılan başvuru diğerinin yerini tutmaz. Kamu denetçisi başvurusunda 'herkes' ifadesi geçtiğinden karşılıklılık aranmaz. - **Bilgi edinme başvurusu / Dilekçe Hakkı** (4982 s. K. m.2): 4982 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru, bilgi veya belgeye erişim amacına yönelir ve kanunda ayrıntılı usul ve sınırlara tabidir. 3071 sayılı Kanun kapsamındaki dilekçe, yetkili makama istek veya şikâyet iletmeye yönelir. Madde, iki rejimin birlikte var olduğunu ve dilekçe hakkının bilgi edinme kanunuyla ortadan kalkmadığını gösterir. ## İlgili konular - Siyasi haklar ve ödevler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/siyasi-haklar-ve-odevler ## Örnek kararlar - 2013/114 E., 2014/184 K., 04.12.2014 — ilgili: 4982 s. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/458 E., 2024/489 K., 02.10.2024 — ilgili: 3071 s. K. m.1 - 11. Hukuk Dairesi, 2024/82 E., 2024/8142 K., 20.11.2024 — ilgili: 3071 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Karşılıklılık esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik-esasi) · [Faaliyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet) · [Bilgi edinme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-edinme-hakki) · [Kamu Denetçiliği Kurumu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-denetciligi-kurumu) · [Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kurumu-niteligindeki-meslek-kurulusu) · [Yetkili makam](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-makam) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.