---
title: "Direnme nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/direnme"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Direnme

**Kısaca:** Bozma kararına uymayıp bozmada gösterilen gerekçeye karşı eski kararda ısrar edilmesidir. Direnme kararı, kararına direnilen daireye gönderilir; daire yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir. (CMK m.307)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.284 – Direnme yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-284): Bir kararın veya hükmün gereğini yerine getirmeyi reddetme, aynı konuda aynı mahkeme veya başka bir merci tarafından yeniden karar verilmesini sağlamak için kanun yoluna gitmeden karara aykırı davranma anlamına gelir. Maddenin birinci fıkrası bu yolu bölge adliye mahkemesi kararları bakımından kapatır.
- CMK m.307 – Davaya yeniden bakacak mahkemenin işlemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-307#f4): Bozma kararına uymayıp bozmada gösterilen gerekçeye karşı eski kararda ısrar edilmesidir. Direnme kararı, kararına direnilen daireye gönderilir; daire yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.373 – Bozmaya uyma veya direnme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-373#f5): Bozma kararına uymayıp önceki kararda ısrar edilmesidir. Direnme kararı nihai bir karardır ve mahkeme bu kararla davadan elini çeker. Direnme kararı yalnızca temyiz incelemesine konu olan bozma kapsamında verilebilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Bozmaya uyma / direnme** (CMK m.307): Mahkeme bozmaya uyduğunda yeniden verdiği hüküm için kanun yolu yalnız temyizdir. Mahkeme direnme kararı verdiğinde direnme kararı kararına direnilen daireye gönderilir. Uyma halinde doğrudan temyiz incelemesi yapılır; direnme halinde dosya daire ve gerekirse Ceza Genel Kurulu önünde incelenir.
- **Olağan direnme / altıncı fıkra kapsamı** (HMK m.373): Genel direnme hâli: direnme kararının temyizi, kararına direnilen daire tarafından incelenir. Esastan red veya kabul bozmasına uyularak verilen kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak biçimde yeniden bozulması hâli. İkinci hâlde temyiz incelemesi her hâlde Hukuk Genel Kurulunca yapılır (m.373/6).
- **Direnme kararı incelemesi / içtihadı birleştirme** (2797 s. K. m.15): Direnme kararında uyuşmazlık, bir mahkemenin Yargıtay bozma kararına karşı koymasından doğar ve konu somut dosyadır. İçtihadı birleştirmede uyuşmazlık, Yargıtay daireleri arasındaki genel içtihat farklılığıdır ve somut dosya ikincildir. Direnme kararı üzerine verilen Genel Kurul kararı o dosyayı çözer; içtihadı birleştirme kararı ise benzer olaylarda bağlayıcı içtihat oluşturur.
- **Dağılmamakta ısrar / kolluğa karşı direnme** (2911 s. K. m.32): Yalnızca dağılmamakta ısrar eden kişi, ihtara ve zor kullanmaya rağmen cebir ya da tehdit kullanmamıştır. Kolluk görevlisine karşı cebir veya tehditle direnen kişi, ihtara ve zor kullanmaya rağmen bu davranışı göstermiştir. İkinci durumda ikinci fıkra uyarınca 5237 sayılı Kanun'un 265. maddesi uyarınca ayrıca ceza verilir.
- **Ibadetin engellenmesi suçu / kamu görevlisine direnme** (TCK m.115): 115/2 suçu, kişinin dini inanç veya ibadetinin engellenmesini korur. Görevi yaptırmamak için direnme, bir kamu görevlisinin görevini yapmasının engellenmesini korur. Kamu görevlisine karşı cebir, bu suç yerine görevi yaptırmamak için direnme (m.265) kapsamında değerlendirilir.
- **Madde 261 / Görevi yaptırmamak için direnme (m.265)** (TCK m.261): Madde 261, kamu görevlisinin kendisinin malvarlığına zorla müdahalesini düzenler. Görevi yaptırmamak için direnme, görevli kamu görevlisine karşı gösterilen direniş durumunu düzenler. Mal sahibinin direnmesi ile kamu görevlisinin kendi tasarrufu ayrı suç tipleri oluşturur; aynı olay bakımından iki hükmün birlikte uygulanıp uygulanmayacağı somut olaya göre değerlendirilir.

## İlgili konular

- İstinaf (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/istinaf
- Temyiz isteminin kabule değer sayılmamasından dolayı hükmü veren (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/temyiz-isteminin-kabule-deger-sayilmamasindan-dolayi-hukmu-veren
- Temyiz (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/temyiz

## Örnek kararlar

- 2024/123 E., 2024/117 K., 27.06.2024 — ilgili: CMK m.284
- 2024/49 E., 2024/38 K., 22.02.2024 — ilgili: CMK m.284
- 2024/32 E., 2024/39 K., 22.02.2024 — ilgili: CMK m.284

## İlgili terimler

[Sirayet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sirayet) · [Temyiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temyiz) · [Kanun yolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanun-yolu) · [İtiraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/itiraz)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.