--- title: "Disiplin soruşturması nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-sorusturmasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Disiplin soruşturması **Kısaca:** Disiplin soruşturması, 10 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CGTİHK m.37 · disiplin cezalarının niteliği ve uygulama koşulları: Disiplin cezası verilmeden önce ihlalin araştırıldığı idari işlemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-37) - DMK m.127 · zamanaşımı: Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları bakımından, bir ay içinde başlatılması gereken soruşturmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-127) - AYMKYUHK m.18 · disiplin soruşturması işlemleri: Başkan ve üyelerin hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketleri hakkında Genel Kurul kararıyla yürütülen, sübut delillerinin toplanmasını ve savunmanın alınmasını amaçlayan ön incelemedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-18) ## Kanuna göre anlamı - **6413 s. K. m.3/1-e** (Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu): Disiplinsizlik yapan personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-3#f1-e - **7068 s. K. m.3/1-g** (Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun): Disiplinsizlik yaptığı iddia edilen personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri veya kurulları tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-g ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun - CGTİHK m.37 – Disiplin cezalarının niteliği ve uygulama koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-37#f2): Disiplin cezası verilmeden önce ihlalin araştırıldığı idari işlemdir. Maddenin ikinci fıkrası uyarınca bu soruşturma, eylemden dolayı açılmış bir kamu davası varsa bile yapılabilir. - CGTİHK m.47 – Disiplin soruşturması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-47#f4): Hükümlünün disiplin cezasını gerektiren bir eyleminin öğrenilmesi üzerine, kurum en üst amirince atanan bir görevlinin olayı araştırıp savunmayı alarak rapor düzenlediği usul aşamasıdır. Soruşturmanın amacı, disiplin kuruluna karar verilebilecek bir dosya hazırlamaktır. - CGTİHK m.49 – Yönetim tarafından alınabilecek tedbirler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-49#f1): Hükümlünün infaz kurumu içindeki bir disiplin ihlaline ilişkin olarak başlatılmış soruşturmayı ifade eder. Maddedeki ilk tedbir bu soruşturmanın yürütüldüğü hükümlü bakımından alınabilir. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.72 – Ceza soruşturması veya kovuşturması ile disiplin soruşturmasının bir arada yürütülmesi ve zamanaşımı: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-72#f1): Hâkim veya savcının disiplin suçu niteliğindeki hal ve hareketlerinin araştırılması işlemidir. Bu madde bakımından ceza soruşturması ya da kovuşturmasının başlamış olması, disiplin soruşturmasını gerektirmeyeceği gibi onu engellemez de. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.76 – İhbar ve şikayet: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-76#f1): Hâkim veya savcının disiplin sorumluluğunu gerektiren bir fiilinin araştırılmasıdır. Bu madde kapsamındaki soruşturma, bir şahsın şikâyeti üzerine başlanmış olmalıdır. ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.88 – Disiplin soruşturmasının yürütülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-88#f1): Oda veya borsa üyesinin disiplin suçu niteliğinde sayılan bir fiili nedeniyle, disiplin kurulu adına yürütülen ve ceza teklifine dayanak olacak bilgi ve delilleri toplayan işlemdir. Madde, soruşturmanın yürütücüsünü disiplin kurulunun kendisi olarak belirler. - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.89 – Disiplin soruşturmasının açılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-89#f1): Oda üyesinin, mesleki disiplin ve meslek ahlakına aykırı bir eylemi nedeniyle hakkında yürütülen ve disiplin kurulunun ceza verip vermeyeceğine karar vermesini sağlayan inceleme sürecidir. Maddenin ikinci fıkrası, kurulun bu süreçte suç oluştuğu kanaatine varıp ceza önermesi ya da ceza gerekmediğine karar vermesi gerektiğini belirtir. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-3#f1-e): Disiplinsizlik yapan personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri tarafından yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemedir. - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.49 – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-49#f1): Disiplin suçu işlendiği ileri sürülen kişi hakkında, eylemin sabit olup olmadığını ve ceza gerekip gerekmediğini belirlemek için yürütülen inceleme sürecidir. Usulü bu maddeye dayanılarak çıkarılan yönetmelikte belirlenir. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-g): Disiplinsizlik yaptığı iddia edilen personel hakkında karar vermek amacıyla disiplin amirleri veya kurulları tarafından yapılan ya da yaptırılan araştırma ve incelemedir. Soruşturma, cezalandırma kararının dayanağını oluşturur. - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.29 – Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-29): Fıkra 1'deki kısa sürelerin durdurucu işlemidir. Hafif cezalarda bir ay, ağır cezalarda altı ay içinde başlatılmazsa yetki zamanaşımına uğrar. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.127 – Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-127#f1-a): Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları bakımından, bir ay içinde başlatılması gereken soruşturmadır. Yalnızca soruşturmanın başlatılması zamanaşımını durdurur; cezanın verilmiş olması gerekmez. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.18 – Disiplin soruşturması işlemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-18#f1): Başkan ve üyelerin hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketleri hakkında Genel Kurul kararıyla yürütülen, sübut delillerinin toplanmasını ve savunmanın alınmasını amaçlayan ön incelemedir. Disiplin cezası verilmesine yer olup olmadığı soruşturma sonunda belirlenir. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.71 – Rapor verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-71): Danıştay mensubu hakkında işlenen bir disiplin fiili nedeniyle, olayın ve sorumlunun belirlenmesi amacıyla yürütülen inceleme sürecidir. Madde bu sürecin sonunda hazırlanan rapora ilişkindir. ## Karıştırılan kavramlar - **Disiplin soruşturması / ceza verme** (3568 s. K. m.26): Soruşturma delilleri toplama ve değerlendirme aşamasıdır. Ceza verme, soruşturma sonucunda verilen kararın aşamasıdır. Soruşturmanın yürütülmesi ile ceza verilmesi bu maddede ayrı görevler olarak sayılmıştır. - **Suç soruşturması-kamu davası / disiplin soruşturması** (CGTİHK m.37): Eylem nedeniyle ceza muhakemesinde kamu davası açılmıştır. Aynı eylem idari disiplin düzeninde ihlal olarak değerlendirilir. İki süreç birbirinden bağımsızdır; kamu davasının açık olması disiplin soruşturmasını ve cezayı engellemez. - **Ceza soruşturması / Disiplin soruşturması** (AYMKYUHK m.18): Ceza soruşturma ve kovuşturması, suç niteliğindeki eylem nedeniyle yürütülür ve ceza yargılamasının konusudur. Disiplin soruşturması, hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan veya hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketler için Genel Kurul kararıyla yürütülür. İkisi aynı olay için birlikte yürütülebilir; biri diğerinin açılmasına ya da uygulanmasına engel olmaz. Ancak eylem aynı zamanda suç teşkil eder, kanunda daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüş ve ceza soruşturması ya da kovuşturması açılmışsa, disiplin cezası için beş yıllık süre yerine ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. - **Disiplin soruşturması açılması / Disiplin cezası verilmesi** (AYMKYUHK m.18): Soruşturma açılması, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Ceza verilmesi, eylemin işlendiği tarihten itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır. Bir yıl geçmişse soruşturma açılamaz; beş yıl geçmişse ceza verilemez. Her iki süre ayrı başlangıç anına bağlıdır. - **Disiplin soruşturması / Tahkikat** (6413 s. K. m.3): Disiplin soruşturması, karar vermek amacıyla disiplin amirlerince yapılan veya yaptırılan araştırma ve incelemedir. Tahkikat, disiplin cezasının belirlenmesi dahil, disiplin kuruluna sevk edilen personel hakkında yapılan tüm faaliyetleri kapsar. Tahkikat, soruşturmayı da içine alan daha geniş bir kavramdır; soruşturma tahkikatın bir parçası olarak düşünülebilir. - **Disiplin soruşturması / disiplin cezası** (7068 s. K. m.3): Disiplin soruşturması, disiplinsizlik iddiası hakkında karar vermek için yapılan araştırma ve incelemedir. Disiplin cezası, disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleri veya kurullarınca verilen yaptırımdır. Soruşturma ceza verilmesinden önce yürütülen aşamadır; soruşturma sonucu olmadan ceza verilemez. ## İlgili konular - Disiplin kovuşturması (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/disiplin-kovusturmasi ## Örnek kararlar - 2025/81 E., 2025/74 K., 27.03.2025 — ilgili: CGTİHK m.49 - 2021/44 E., 2024/172 K., 17.10.2024 — ilgili: 6413 s. K. m.3 - 2024/145 E., 2024/138 K., 23.07.2024 — ilgili: CGTİHK m.49 ## İlgili terimler [Soruşturmacı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorusturmaci) · [Üst disiplin amirleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-disiplin-amirleri) · [Disiplinsizlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplinsizlik) · [Âmir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mir) · [Tahkikat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkikat) · [Disiplin amiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-amiri) · [Üst](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust) · [Oda Disiplin Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oda-disiplin-kurulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.