---
title: "Doğrudan gelir desteği nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-gelir-destegi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Doğrudan gelir desteği

**Kısaca:** Doğrudan gelir desteği: Ürün ve girdi fiyatlarını doğrudan etkilemeden, üreticilere yapılan gelir transferlerini (5488 s. K. m.3/1-f)

## Kanuni tanım

- **5488 s. K. m.3/1-f** (Tarım Kanunu): Ürün ve girdi fiyatlarını doğrudan etkilemeden, üreticilere yapılan gelir transferlerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-f

## Kanunda nerede geçiyor

### Tarım Kanunu
- Tarım Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-f): Ürün ve girdi fiyatlarını doğrudan etkilemeden üreticilere yapılan gelir transferidir. Destek, fiyat mekanizmasına müdahale etmeyen bir transfer olarak tanımlanır.
- Tarım Kanunu m.19 – Tarımsal destekleme araçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-19#f1-a): Üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için Cumhurbaşkanınca belirlenen birim ödeme miktarı üzerinden yapılan doğrudan ödemedir. Ödeme miktarları üreticilerin tarım politikası amaçları ve çevre koruma koşullarına uyumuna göre farklı düzeylerde belirlenebilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Doğrudan gelir desteği / Fiyat destekleri** (5488 s. K. m.3): Doğrudan gelir desteği, ürün ve girdi fiyatlarını doğrudan etkilemeyen gelir transferidir. Fiyat desteği ise piyasa fiyatına müdahale eden destek türüdür ve bu tanım kapsamına girmez. Fiyatı etkileyen bir destek bu maddeye göre doğrudan gelir desteği sayılmaz.
- **Doğrudan gelir desteği / Telafi edici ödeme** (5488 s. K. m.19): Doğrudan gelir desteği, işlenen arazi üzerinden ve üretim yapılan arazi esas alınarak verilir; üretimin yönü ayrı bir koşul değildir. Telafi edici ödeme, arz fazlası ürünün üretiminden vazgeçip alternatif ürüne yönelen üreticiye verilir ve alternatif ürün arazisi esas alınır. Alternatif ürüne yönelme koşulu yalnız telafi edici ödemede aranır; ödeme ürün kapsamı ve süresi Cumhurbaşkanınca ayrıca belirlenir.
- **Doğrudan gelir desteği / Çevre amaçlı koruma programı** (5488 s. K. m.19): Doğrudan gelir desteği, işlemeli tarım yapılan arazide yıllık birim ödeme üzerinden yapılır ve sözleşme aranmaz. Çevre amaçlı koruma programı, erozyon ve çevresel etkiye maruz araziler için Bakanlıkla akdedilen sözleşmeye dayanır ve belirli süreyi kapsar. Koruma programı ödemesi sözleşme süresi ve çevre tedbirleri yükümlülüğü ile bağlıdır; doğrudan gelir desteğinde bu yükümlülük yoktur.
- **Fark ödemesi / Doğrudan gelir desteği** (5488 s. K. m.19): Fark ödemesi, maliyet ve fiyat farkını gidermeye yöneliktir ve öncelikle arz açığı olan ürünleri kapsar. Doğrudan gelir desteği, ürün fiyatından bağımsız olarak arazi temelinde birim ödeme yapar. Fark ödemesi kapsamı ve miktarı her yıl Kurulca belirlenir; doğrudan gelir desteği Cumhurbaşkanınca belirlenen birim ödemeyle hesaplanır.

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2021/562 E., 2022/1813 K., 21.12.2022 — ilgili: 5488 s. K. m.19
- Ceza Genel Kurulu, 2017/1061 E., 2019/426 K., 14.05.2019 — ilgili: 5488 s. K. m.3
- Hukuk Genel Kurulu, 2013/505 E., 2013/1710 K., 25.12.2013 — ilgili: 5488 s. K. m.19

## İlgili terimler

[Entegre idare ve kontrol sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/entegre-idare-ve-kontrol-sistemi) · [Tarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim) · [Tarım havzaları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim-havzalari) · [Tarımsal üretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-uretim) · [Özel sektör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-sektor) · [Sözleşmeli üretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeli-uretim) · [Çiftçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciftci) · [Tarımsal işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-isletme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.