--- title: "Doğrudan soruşturma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-sorusturma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Doğrudan soruşturma **Kısaca:** Doğrudan soruşturma, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.332 · bilgi isteme: Haklarında kamu davası açılması için izin veya karar alınması gereken kişiler hakkında da, bu izin veya karar aranmaksızın soruşturma yapılabilmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-332) - AYMKYUHK m.62 · bilgi ve belge verme yükümlülüğü ile Devlet sırrı niteliğindeki bilgiler: Mahkemenin taleplerini belirtilen süre içinde yerine getirmeyenler hakkında genel hükümlere göre başlattığı soruşturmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-62) - 4054 s. K. m.40 · önaraştırma: Önaraştırma aşamasından geçilmeden, Kurulun doğrudan soruşturma açmaya karar verdiği haldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-40) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.161 – Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-161#f8): Cumhuriyet savcısının, emrindeki kolluk aracılığı olmaksızın bizzat yürüttüğü soruşturmadır. Madde metninde kolluk aracılığıyla ya da doğrudan her türlü araştırmayı yapma yetkisi olarak geçer. - CMK m.332 – Bilgi isteme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-332#f2): Haklarında kamu davası açılması için izin veya karar alınması gereken kişiler hakkında da, bu izin veya karar aranmaksızın soruşturma yapılabilmesi anlamına gelir. Yasama dokunulmazlığı saklıdır. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.62 – Bilgi ve belge verme yükümlülüğü ile Devlet sırrı niteliğindeki bilgiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-62#f1): Mahkemenin taleplerini belirtilen süre içinde yerine getirmeyenler hakkında genel hükümlere göre başlattığı soruşturmadır. Mahkemenin bu yetkiyi kullanması için talebin süre içinde yerine getirilmemiş olması gerekir. ### Rekabetin Korunması Hakkında Kanun - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.40 – Önaraştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-40#f1): Önaraştırma aşamasından geçilmeden, Kurulun doğrudan soruşturma açmaya karar verdiği haldir. Maddeye göre Kurul bu iki yoldan birini seçer. ### Doğal Gaz Piyasası Kanunu - Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.10 – Ön araştırma, soruşturma ve dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-10#f1): Kurul'un ön araştırma aşamasını atlayarak, doğrudan soruşturma açmasına karar verdiği durumdur. Kanun, bu iki yol arasında seçim yapma yetkisini Kurul'a tanır. ### Petrol Piyasası Kanunu - Petrol Piyasası Kanunu m.21 – Ön araştırma, soruşturma ve dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-21#f1): Kurul'un bir ihbar veya şikâyet ya da kendi re'sen tespiti üzerine, ön araştırma yapmadan soruşturma açmasıdır. Kurul bu yolu, olayın ön araştırmaya gerek görülmeden soruşturmaya konu edilebilecek açıklıkta olduğu hallerde seçer. ### Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.18 – Ön araştırma, soruşturma ve dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-18#f1): Kurulun, ön araştırma aşamasını geçmeden doğrudan soruşturma açmasıdır. Kurul bunu re'sen ya da kendisine intikal eden ihbar veya şikâyet üzerine karar verebilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Doğrudan soruşturma / Önaraştırma** (4054 s. K. m.40): Doğrudan soruşturmada Kurul, ön bir inceleme yapmadan soruşturma açmaya karar verir. Önaraştırmada Kurul, soruşturma açılıp açılmayacağını belirlemek üzere ön bir inceleme yapılmasına karar verir. Hangi yolun seçileceği Kurulun takdirindedir; önaraştırma yoluna gidilirse raportör görevlendirilir ve 30 günlük bildirim süresi işler. - **Doğrudan soruşturma / Ön araştırma** (4646 s. K. m.10): Doğrudan soruşturmada Kurul, ihlalin varlığı hakkında yeterli bilgiye sahip olduğu kanaatiyle soruşturmayı hemen başlatır. Ön araştırmada Kurul, önce soruşturma gerekip gerekmediğini tespit etmek için sınırlı bir inceleme yapar. Ön araştırma sonucunda soruşturma açılmayabilir; doğrudan soruşturmada ise soruşturma açılması kararı baştan alınmış olur. Hangi yolun izleneceği Kurul'un takdirindedir. ## İlgili konular - Yargılamaya ilişkin diğer hususlar ve kararlar (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yargilamaya-iliskin-diger-hususlar-ve-kararlar - Suçlara ilişkin ihbarlar ve soruşturma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sorusturmanin-gizliligi-suclarin-ihbari-ve-sorusturma-islemleri - Yargılama giderleri ve çeşitli hükümler (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/yargilama-giderleri-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2022/53 E., 2025/248 K., 11.06.2025 — ilgili: CMK m.161 - Ceza Genel Kurulu, 2020/337 E., 2021/162 K., 22.04.2021 — ilgili: CMK m.332 ## İlgili terimler [Ön araştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-arastirma) · [Resen](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen) · [İdari yaptırım kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-yaptirim-karari) · [Adli kolluk görevlisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-kolluk-gorevlisi) · [Cevap süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cevap-suresi) · [Devlet sırrı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-sirri) · [Yetkisizlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkisizlik-karari) · [Yerinde inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerinde-inceleme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.