---
title: "Doğrudanlık ilkesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudanlik-ilkesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Doğrudanlık ilkesi

**Kısaca:** Delilin davada hüküm verecek hâkim tarafından bizzat alınması ilkesidir. Tanıkların davaya bakan mahkemede dinlenmesi kuralı bu ilkenin gereğidir. (HMK m.259)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.197 – Delillerin incelenmesi ve istinabe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-197): Delillerin davaya bakan mahkeme huzurunda incelenmesi ilkesidir. Madde bu ilkenin istisnalarını kanun hallerine bağlar.
- HMK m.259 – Tanıkların mahkemede dinlenilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-259): Delilin davada hüküm verecek hâkim tarafından bizzat alınması ilkesidir. Tanıkların davaya bakan mahkemede dinlenmesi kuralı bu ilkenin gereğidir. Hâkim tanığı bizzat sorguya çeker ve bu işi başkasına bırakamaz.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.210 – Duruşmada okunmayacak belgeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-210): Delilin hâkimin önünde doğrudan alınması ilkesidir. Madde 210, bu ilkenin bir gereği olarak tanığın önceki beyanının duruşmada okunmasını tanık dinlemesinin yerine koymayı yasaklar.

## İlgili konular

- Delillerin ortaya konulması ve tartışılması (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/delillerin-ortaya-konulmasi-ve-tartisilmasi
- İspat ve deliller: genel hükümler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/genel-hukumler-hmk
- Yeminin zamanı ve şekli, tanıkların mahkemede dinlenilmesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yeminin-zamani-ve-sekli-taniklarin-mahkemede-dinlenilmesi

## İlgili terimler

[İstinabe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-stinabe) · [Tanıklıktan çekinme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tanikliktan-cekinme-hakki) · [Zorunlu haller](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-haller) · [Yargı çevresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-cevresi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.