--- title: "Dolaylı ayrımcılık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dolayli-ayrimcilik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Dolaylı ayrımcılık **Kısaca:** Dolaylı ayrımcılık, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 6701 s. K. m.2 · tanımlar: Görünüşte ayrımcı olmayan eylem, işlem ve uygulamalar sonucunda, kanunda sayılan temellerle bağlantılı olarak bir kişinin nesnel olarak haklılaştırılamayan dezavantajlı bir konuma sokulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-2) - 4049 s. K. m.5: Görünürde tarafsız bir uygulamanın bir cinsiyet veya gebelik grubunu fiilen dezavantajlı duruma düşürmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4049-sayili-11-10-1983-tarih-ve-2913-sayili-kanun-28-5-1986-tarih-ve-3292-sayili-kanun-26-10/madde-5) - 5378 s. K. m.3 · tanımlar: Görünüşte ayrımcı olmayan eylem, işlem ve uygulamaların sonucunda engelliliğe dayalı ayrımcılıkla bağlantılı olarak engellinin dezavantajlı bir konuma sokulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5378-sayili-engelliler-hakkinda-kanun/madde-3) ## Kanuna göre anlamı - **5378 s. K. m.3/1-b** (Engelliler Hakkında Kanun): Görünüşte ayrımcı olmayan her türlü eylem, işlem ve uygulamalar sonucunda engelliliğe dayalı ayrımcılık temeliyle bağlantılı olarak, engellinin hak ve özgürlüklerden yararlanması bakımından nesnel olarak haklılaştırılamayan dezavantajlı bir konuma sokulmasını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5378-sayili-engelliler-hakkinda-kanun/madde-3#f1-b - **6701 s. K. m.2/1-e** (Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu): Bir gerçek veya tüzel kişinin, görünüşte ayrımcı olmayan her türlü eylem, işlem ve uygulamalar sonucunda, bu Kanunda sayılan ayrımcılık temelleriyle bağlantılı olarak, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanma bakımından nesnel olarak haklılaştırılamayan dezavantajlı bir konuma sokulmasını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-2#f1-e ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu - Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-2#f1-e): Görünüşte ayrımcı olmayan eylem, işlem ve uygulamalar sonucunda, kanunda sayılan temellerle bağlantılı olarak bir kişinin nesnel olarak haklılaştırılamayan dezavantajlı bir konuma sokulmasıdır. Ayrımcılık niyeti aranmaz, sonuç ölçütü esas alınır. - Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.4 – Ayrımcılık türleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-4#f1-d): Görünüşte tarafsız bir uygulama, ölçüt ya da düzenlemenin, belirli bir gruptan kişileri belirli bir temele dayalı olarak diğerlerine göre dezavantajlı duruma düşürmesidir. Tanımı Kanun'un 2. maddesinde yer alır. ### 11.10.1983 Tarih ve 2913 Sayılı Kanun, 28.5.1986 Tarih ve 3292 Sayılı Kanun, 26.10.1990 Tarih ve 3671 Sayılı Kanun, 8.6.1949 Tarih ve 5434 Sayılı Kanun ile 14.7.1965 Tarih Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun - 11.10.1983 Tarih ve 2913 Sayılı Kanun, 28.5.1986 Tarih ve 3292 Sayılı Kanun, 26.10.1990 Tarih ve 3671 Sayılı Kanun, 8.6.1949 Tarih ve 5434 Sayılı Kanun ile 14.7.1965 Tarih Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4049-sayili-11-10-1983-tarih-ve-2913-sayili-kanun-28-5-1986-tarih-ve-3292-sayili-kanun-26-10/madde-5): Görünürde tarafsız bir uygulamanın bir cinsiyet veya gebelik grubunu fiilen dezavantajlı duruma düşürmesidir. Madde bunu doğrudan farklı işlemle birlikte yasaklar. ### Engelliler Hakkında Kanun - Engelliler Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5378-sayili-engelliler-hakkinda-kanun/madde-3#f1-b): Görünüşte ayrımcı olmayan eylem, işlem ve uygulamaların sonucunda engelliliğe dayalı ayrımcılıkla bağlantılı olarak engellinin dezavantajlı bir konuma sokulmasıdır. Bu dezavantaj nesnel olarak haklılaştırılamıyorsa ayrımcılık oluşur. ## Karıştırılan kavramlar - **Doğrudan ayrımcılık / Dolaylı ayrımcılık** (4049 s. K. m.5): Cinsiyet veya gebelik nedeniyle açıkça farklı işlem yapılması. Görünürde tarafsız bir uygulamanın bir cinsiyet veya gebelik grubunu fiilen dezavantajlı kılması. Her iki hal de madde kapsamında yasaktır; biyolojik veya işin niteliğine ilişkin zorunlu sebep yalnız bu yasağın istisnasıdır. - **Çoklu ayrımcılık / Doğrudan veya dolaylı ayrımcılık** (6701 s. K. m.4): Çoklu ayrımcılıkta birden fazla temel birlikte etki eder. Tek temele dayalı ayrımcılıkta ise yalnızca bir temel vardır. Çoklu ayrımcılık ayrı bir tür olarak sayılmıştır; ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulabilir. ## İlgili terimler [Doğrudan ayrımcılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-ayrimcilik) · [Makul düzenleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makul-duzenleme) · [Ayrı tutma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayri-tutma) · [Taciz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taciz) · [Varsayılan temele dayalı ayrımcılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/varsayilan-temele-dayali-ayrimcilik) · [Çoklu ayrımcılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/coklu-ayrimcilik) · [Ayrımcılık talimatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayrimcilik-talimati) · [İşyerinde yıldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyerinde-yildirma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.