--- title: "Dönemsel edim nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donemsel-edim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Dönemsel edim **Kısaca:** Belirli dönemlerle tekrarlanan edimlerdir. (TBK m.442) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.103 – III. Makbuz ve senetlerin geri verilmesi — 1. Borçlunun hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-103): Faiz veya kira bedeli gibi belli dönemler için tekrarlanan borçlardır. Bu tür edimlerde verilen makbuz, dönem bazında ödemenin kanıtı işlevi görür. - TBK m.104 – 2. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-104): Belirli aralıklarla tekrarlanan ve her dönem için ayrı doğan edimdir; kira bedeli ve belirli dönemlerde ödenen faiz bunun örneğidir. Tek seferde ifa edilen borçlar bu kapsama girmez. - TBK m.147 – II. Beş yıllık zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-147): Belirli aralıklarla tekrarlanan ve düzenli ödenen borçlardır. Kira bedeli, anapara faizi ve ücret bu niteliğin tipik örnekleridir. Kira bedelinin toptan ödenmesi ya da faizin anaparaya eklenerek ödenmesi halinde alacak dönemsel edim sayılmaz ve on yıllık süreye tabi kalır. - TBK m.150 – 2. Dönemsel edimlerde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-150): Borçlunun belirli aralıklarla tekrarlanarak yerine getirmeyi üstlendiği ve her dönemde ayrı ayrı muaccel olan edimlerdir. Tek bir borç ilişkisine dayanmaları, bu edimlerin hukuken tek bir bütün oluşturmasını sağlar. - TBK m.298 – IV. Bağışlayanın ölümü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-298): Belirli aralıklarla tekrarlanarak ifa edilen edimdir; kira, gelir ve faiz bu niteliktedir. Tek seferde verilmesi gereken bir şeyin bağışlanması bu kapsamda değildir. - TBK m.442 – VI. Sözleşmenin sona ermesinin sonuçları — 1. Borçların muaccel olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-442): Belirli dönemlerle tekrarlanan edimlerdir. Madde bu tür ilişkilerde erteleme süresini bir yıl ile sınırlar. - TBK m.607 – A. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-607): Belirli aralıklarla tekrarlanan ifadır. Tek seferlik ödeme dönemsel edim sayılmaz ve ömür boyu gelir sözleşmesi doğurmaz. Edim para dışında misli bir şey de olabilir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.840 – B. Kurulması ve sona ermesi — I. Kurulması — 1. Tescil ve kazanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-840): Belirli dönemlerde, örneğin yıllık olarak yerine getirilmesi gereken edimdir. Bu tür yüklerde sicile yazılacak miktar, aksi kararlaştırılmadıkça yıllık edimin hesaplanan bir katı alınarak belirlenir. - TMK m.928 – VI. Ödenen senedin geri verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-928): Faiz, kira bedeli gibi belirli dönemler için tekrar eden edimlerdir. Çekince konulmadan verilen makbuzun etkisi bu edimlere özgü olarak düzenlenmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Dönemsel edim / Tek seferlik edim** (TMK m.928): Faiz veya kira gibi dönemsel edimlerde, alacaklı çekince koymadan makbuz verdiğinde önceki dönemlerin ifa edilmiş sayılması söz konusudur. Tek seferlik borçlarda makbuz, ödenen borcu açıkça belirtmek zorundadır; önceki dönemlere ilişkin bir karine doğmaz. Dönemsel edimde eski dönemler ödenmiş sayılır; tek seferlik borçta böyle bir sonuç doğmaz. - **Çekincesiz makbuz / çekinceli makbuz (dönemsel edim)** (TBK m.103): Alacaklı çekince koymadan makbuz verirse önceki dönem edimleri de ifa edilmiş sayılır. Alacaklı makbuza belirli bir dönemi açıkça yazıp çekince koyarsa, diğer dönemler için ifa karinesi doğmaz. Çekincesiz makbuz, önceki dönem borçlarının da ödendiği yönünde karine oluşturur. - **Dönemsel edim / toptan ödeme** (TBK m.147): Kira, anapara faizi veya ücretin düzenli aralıklarla ödenmesi. Kira bedelinin toptan ödenmesi ya da faizin anaparaya eklenmesi. Birinci halde beş yıllık süre, ikinci halde TBK m.146 uyarınca on yıllık genel süre uygulanır. - **Tek seferlik edim / dönemsel edim** (TBK m.298): Bağışlanan şey bir kez verilecekse, örneğin bir taşınır ya da bir miktar para, bağışlayanın ölümünden sonra da borç ayakta kalır ve mirasçılar bu şeyi vermekle yükümlüdür. Belirli zamanlarda tekrar eden ifalar bağışlama konusuysa, bağışlayanın ölümüyle borç sona erer. Ölümün borcu sona erdirip erdirmediği, edimin tek seferlik mi dönemsel mi olduğuna bağlıdır. ## İlgili konular - Makbuz ve senetlerin geri verilmesi, alacaklının temerrüdü (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/makbuz-ve-senetlerin-geri-verilmesi-alacaklinin-temerrudu - Süreler ve zamanaşımının başlangıcı (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sureler-ve-zamanasiminin-baslangici - Bağışlama sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/bagislama-sozlesmesi - İşçinin veya işverenin ölümü, sözleşmenin sona ermesinin sonuçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/iscinin-veya-isverenin-olumu-sozlesmenin-sona-ermesinin-sonuclari - Ömür boyu gelir ve ölünceye kadar bakma sözleşmeleri (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/omur-boyu-gelir-sozlesmesi-ve-olunceye-kadar-bakma-sozlesmesi - Taşınmaz yükü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-yuku ## İlgili terimler [Borç senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borc-senedi) · [Çekince](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekince) · [Makbuz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makbuz) · [Fer'i borç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-borc) · [Senedin iptali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/senedin-iptali) · [Ürün payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/urun-payi) · [Adi karine](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adi-karine) · [Taşınmaz yükü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasinmaz-yuku) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.