---
title: "Dosyanın işlemden kaldırılması nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dosyanin-islemden-kaldirilmasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Dosyanın işlemden kaldırılması

**Kısaca:** Dosyanın işlemden kaldırılması, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.150 · tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması: Yargılamanın, tarafların takibi olmadığı için geçici olarak durdurulması ve dosyanın yargılama dışına alınmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-150)
- İYUK m.6 · dilekçe üzerine uygulanacak işlem: Dava açıldıktan sonra posta ücretinin tebligat işlemlerini engelleyecek ölçüde azalması halinde, 30 günlük tamamlama süresi dolduğunda verilen ara karardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-6)
- İİK m.78 · talep Müddeti: Süresinde haciz istenmediğinde icra dairesinin dosyayı işlemden çıkarmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-78)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.150 – Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-150#f1): Yargılamanın, tarafların takibi olmadığı için geçici olarak durdurulması ve dosyanın yargılama dışına alınmasıdır. Dava sona ermez; yenileme süresi içinde yeniden canlandırılabilir. Mahkemenin bir karar vermesiyle uygulanır.

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.78 – II. HACİZ — Haciz — 1 – Talep Müddeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-78): Süresinde haciz istenmediğinde icra dairesinin dosyayı işlemden çıkarmasıdır. Takibin kendisi düşmez; yalnız haciz isteme hakkı işlemez hâle gelir.

### İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.6 – Dilekçe üzerine uygulanacak işlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-6#f1-5): Dava açıldıktan sonra posta ücretinin tebligat işlemlerini engelleyecek ölçüde azalması halinde, 30 günlük tamamlama süresi dolduğunda verilen ara karardır. Dava dosyası derdest listesinden çıkar; ancak bu karar davanın sonlandırılması anlamına gelmez.

### Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.41 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6495-sayili-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun/madde-41): Müdürlüğün teslim işlemlerini sonlandırmasıdır. Bu karar sonucunda teslim emri hükümsüz hale gelir ve hak sahibi ile yükümlüye tebliğ edilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Dosyanın işlemden kaldırılması / takibin düşmesi** (İİK m.78): Bir yıllık sürenin geçmesi, haciz isteme hakkını düşürür ve dosyanın işlemden kaldırılmasına yol açar. Takibin düşmesi ise ayrı bir hukuki sonuçtur; m.78 kapsamında takip düşmez. Dosya işlemden kaldırılsa da alacaklı yenileme talebiyle haciz isteyebilir; takibin kendisi devam eder.
- **Davanın geri alınması / Dosyanın işlemden kaldırılması** (HMK m.123): Geri almada davacı davasını bir beyanla takipten vazgeçer ve hâkim geri almaya ilişkin karar verir. İşlemden kaldırmada dosya işlemden kaldırılır ve belirli süre içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Geri almada davalının açık rızası gerekir ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilir; işlemden kaldırmada davalının rızası aranmaz ve yenileme süresi işler.

## İlgili konular

- Haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz
- Kapsam ve nitelik, idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kapsam-ve-nitelik-idari-dava-turleri-ve-idari-yargi-yetkisinin-siniri
- Tahkikat, tarafların duruşmaya daveti ve mahkemenin çalışma zamanı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tahkikat-taraflarin-durusmaya-daveti-ve-mahkemenin-calisma-zamani

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2025/183 E., 2025/181 K., 26.03.2025 — ilgili: HMK m.150
- 10. Daire, 2022/6660 E., 2024/4761 K., 13.11.2024 — ilgili: İYUK m.6
- 10. Daire, 2022/6834 E., 2024/4762 K., 13.11.2024 — ilgili: İYUK m.6

## İlgili terimler

[Davanın açılmamış sayılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/davanin-acilmamis-sayilmasi) · [Kayıt tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayit-tarihi) · [Yenileme talebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme-talebi) · [Geçerli özür](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecerli-ozur) · [Yenileme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme) · [Hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahibi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.