---
title: "Dürüstlük kuralına aykırılık nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/durustluk-kuralina-aykirilik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Dürüstlük kuralına aykırılık

**Kısaca:** Taraf değişikliğinin, karşı tarafa zarar verecek ya da hakkı kötüye kullanır nitelikte yapılmasıdır. Bu nitelikteki talep, maddi hata da olsa, rıza aranmaksızın kabul edilmez. (HMK m.124)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.84 – II. İfanın konusu — 1. Kısmen ifa (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-84): Alacaklının kısmi ifayı reddetmesinin, somut durumda iyi niyet kurallarına uymayacak biçimde kullanılmasıdır. Edimin çok büyük olması veya ifa edilmeyen kısmın çok önemsiz kalması bu sonucu doğurabilir.
- TBK m.523 – III. Simsarın haklarını kaybetmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-523): Simsarın, taraflardan birinin çıkarını diğerinin aleyhine koruyarak ya da olağan dürüstlük ölçüsünün dışında bir menfaat sağlayarak hareket etmesidir. Bu ölçü somut olayın koşullarına göre belirlenir.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.124 – Tarafta iradî değişiklik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-124): Taraf değişikliğinin, karşı tarafa zarar verecek ya da hakkı kötüye kullanır nitelikte yapılmasıdır. Bu nitelikteki talep, maddi hata da olsa, rıza aranmaksızın kabul edilmez.
- HMK m.327 – Dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle yargılama giderlerinden sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-327): Tarafın davada gereksiz yere süreci uzatması veya gereksiz gider yapılmasına yol açması hâlidir. Kasıt aranmaz; davranışın gereksiz olması ve sonucu yaratması yeterlidir. Taraf haklı çıksa bile bu sonuç doğabilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Açıkça kötüye kullanım / dürüstlük kuralına aykırılık** (TMK m.2): Açıkça kötüye kullanımda hakkın amacına aykırılık belirgindir ve orantısızlık ortadadır. Yalnız dürüstlük kuralına aykırılıkta bu belirginlik bulunmaz, aykırılık değerlendirme gerektirir. Açık kötüye kullanımda hak korunmaz; belirgin olmayan aykırılıkta hak korunmaya devam edebilir, yalnız birinci fıkra gereği başka sonuçlar doğabilir.

## İlgili konular

- Genel olarak ve ifanın konusu (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/genel-olarak-ve-ifanin-konusu
- Kredi mektubu ve kredi emri, simsarlık sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/kredi-mektubu-ve-kredi-emri-simsarlik-sozlesmesi
- Davanın açılması (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/davanin-acilmasi
- Yargılama giderleri (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilama-giderleri

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1242 E., 2023/1042 K., 01.11.2023 — ilgili: HMK m.124
- 9. Hukuk Dairesi, 2021/8434 E., 2021/12581 K., 22.09.2021 — ilgili: HMK m.327

## İlgili terimler

[Bölünemez edim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolunemez-edim) · [Bölünebilir edim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolunebilir-edim) · [Simsar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/simsar) · [Karar ve ilam harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karar-ve-ilam-harci) · [Fer'i müdahale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-mudahale) · [Açık rıza](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acik-riza) · [Maddi hata](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/maddi-hata) · [Yargılama gideri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilama-gideri)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.