--- title: "Düşme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dusme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Düşme **Kısaca:** Düşme, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.398 · tedbire muhalefetin cezası: Tedbir kararına aykırı davranışın sona ermesi, tedbir kararının gereğinin yerine getirilmesi veya şikâyetten vazgeçilmesi hâllerinde dava ve bütün sonuçlarıyla birlikte cezanın ortadan kalkmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-398) - TTK m.1047 · ddd) Birlikte gemi ipoteğinde ipoteğin borçluya geçmesi: Diğer gemiler üzerindeki ipoteklerin, borçlunun ipoteği devraldığı gemi dışında kalan gemiler bakımından hukuken sona ermesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1047) - DMK m.103 · yıllık izinlerin kullanılışı: Cari yıl ve bir önceki yıl dışında kalan, önceki yıllara ait kullanılmamış yıllık izin haklarının sona ermesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-103) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.398 – Tedbire muhalefetin cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-398): Tedbir kararına aykırı davranışın sona ermesi, tedbir kararının gereğinin yerine getirilmesi veya şikâyetten vazgeçilmesi hâllerinde dava ve bütün sonuçlarıyla birlikte cezanın ortadan kalkmasıdır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1047 – ddd) Birlikte gemi ipoteğinde ipoteğin borçluya geçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1047): Diğer gemiler üzerindeki ipoteklerin, borçlunun ipoteği devraldığı gemi dışında kalan gemiler bakımından hukuken sona ermesidir. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.103 – Yıllık izinlerin kullanılışı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-103): Cari yıl ve bir önceki yıl dışında kalan, önceki yıllara ait kullanılmamış yıllık izin haklarının sona ermesidir. Cari yıl ile bir önceki yıl bu düşmeden korunur. ## Karıştırılan kavramlar - **Zorunlu ortak sayısının altına düşme / tüzel kişiliğin devamı** (GVK geç. m.40): Ortak sayısının 6762 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki zorunlu sayının altına düşmesi. Ortak sayısının zorunlu sayıya uygun olarak kalması. Fonun yönetiminde bulunan şirketlerde ortak sayısının düşmesi tüzel kişiliğe halel getirmez; bu hal, şirketin sona ermesi sebebi sayılmaz. - **Mahkumiyet / beraat ya da düşme kararı alan öğrenci** (926 s. K. m.35): Öğrencilik hukukunu kaybettirecek şekilde mahkum olan veya okul yüksek disiplin kurulunca ilişiği kesilen kişi teğmenliğe nasbedilmez. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya davanın ortadan kaldırılması kararı alan ya da gözaltından başka işlem yapılmadan serbest bırakılan kişi nasbedilir. Birinci gruptakilerin nasbı yapılmaz; ikinci gruptakilerin nasıbı emsal tarihine götürülerek yapılır. - **Firar ve izin tecavüzü / HAGB ve düşme kararları** (926 s. K. m.36): Firar veya izin tecavüzünde bulunduğu mahkeme kararıyla sabit olan subayın bu süreleri kıdemden düşülür. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya buna bağlı düşme kararı verilmiş olsa da bu sonuç değişmez. HAGB kararı, firar veya izin tecavüzü sürelerinin düşülmesini engellemez. - **Muaccel borç ödeyememe / Mevcut ve alacak yetersizliği / Düşme tehlikesi** (İİK m.309/M): Muaccel para borçlarını ödeyememe, ödeme güçlüğünün fiilen var olduğu halidir. Mevcut ve alacakların borçları karşılamaması bilanço esasına dayanan yetersizliktir; düşme tehlikesi ise henüz gerçekleşmemiş ama kuvvetle muhtemel olan durumdur. Başvuru için bu üç halden yalnızca birinin bulunması yeterlidir; düşme tehlikesi halinde de başvuru yapılabilir. - **Düşme kararı / itirazın iptali davasında karar verilmesine yer olmadığı** (İİK geç. m.13): İcra müdürünün dosya üzerinden düşme kararı, takip henüz itiraza uğramadan ya da itirazın değerlendirilmesi dışında, idari yargı görev alanındaki takibi kapatır. Karar verilmesine yer olmadığı kararı, borçlunun itirazının iptali veya kaldırılması davası açılmış olduğunda, mahkemenin davayı esastan incelemeden sonlandırdığı karardır. İlk durumda icra müdürü kararı verir ve şikayet yolu açıktır; ikinci durumda mahkeme kararı verir ve takip dosyası icra müdürlüğüne iade edilerek birinci fıkraya göre işlem yapılır. - **Düşme talebinin reddi / düşme kararının kabulü** (İİK geç. m.13): İcra müdürünün talebi reddetmesi ya da alacaklının şikayetinin kabul edilmesi, takibin düşmesini engeller. Düşme kararı verilip kesinleşmesi, takibin sona ermesi anlamına gelir. Talebin reddine veya şikayetin kabulüne ilişkin karar kesinleşmeden takibe devam edilemez. ## İlgili konular - İhtiyati tedbir (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/ihtiyati-tedbir ## Örnek kararlar - 12. Daire, 2023/3210 E., 2025/2743 K., 27.05.2025 — ilgili: DMK m.103 ## İlgili terimler [Görevli ve yetkili mahkeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevli-ve-yetkili-mahkeme) · [Disiplin hapsi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-hapsi) · [Rücu hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu-hakki) · [Şikâyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sikayet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.