--- title: "Düzeltme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Düzeltme **Kısaca:** Düzeltme, 7 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.39 · genel olarak: Sicilde mevcut bir kaydın yanlış, eksik ya da hatalı olan kısmının değiştirilmesi veya tamamlanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-39) - TBK m.493 · düzeltme ve iyileştirme: Eser sahibinin, eserde baştan var olan hata ve eksikleri, yayımın öncesinde veya sonrasında giderme yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-493) - KDVK m.35 · matrah ve indirim miktarlarının değişmesi: Matrahta değişiklik olan mükellefin, daha önce borçlandığı ya da indirim konusu yaptığı vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun biçimde yeniden hesaplayarak kaydını değiştirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-35) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.39 – IV. Düzeltme — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-39#f1): Sicilde mevcut bir kaydın yanlış, eksik ya da hatalı olan kısmının değiştirilmesi veya tamamlanmasıdır. Yeni bir olay kaydı ya da kaydın tamamen iptali bu kavramın doğrudan konusu değildir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.493 – V. Düzeltme ve iyileştirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-493#f1): Eser sahibinin, eserde baştan var olan hata ve eksikleri, yayımın öncesinde veya sonrasında giderme yetkisidir. Eser sahibi bu yetkiyi kendisi kullanabilir; haleflerine bu yetki tanınmamıştır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.81 – Noterlik işlemlerinde çıkıntı, değiştirme, fesih, iptal ve düzeltme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-81): Evvelki işlemin nitelik ve değerini değiştirmeden yapılan yazım ya da içerik düzeltmesidir. Nitelik veya değer değişiyorsa düzeltme sayılmaz ve değişiklik niteliğindeki yeni işlem gerekir. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.35 – Matrah ve indirim miktarlarının değişmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-35): Matrahta değişiklik olan mükellefin, daha önce borçlandığı ya da indirim konusu yaptığı vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun biçimde yeniden hesaplayarak kaydını değiştirmesidir. Düzeltme, değişikliğin meydana geldiği dönem içinde yapılır. ### Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu - Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu m.10 – Dağıtılan toprağın geri alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-10): Tapu sicilindeki kaydın, mahkeme hükmü aranmadan Mahalli Tapu Sicil Muhafızlığınca ilgili kuruluşun başvurusu üzerine Hazine adına değiştirilmesidir. ### Milletlerarası Tahkim Kanunu - Milletlerarası Tahkim Kanunu m.15 – İptal davası ve hakem kararlarının icra edilebilir hâle gelmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-15#f6): Hakem kararındaki hesap, yazı ve benzeri maddi hataların giderilmesidir. Hakem veya hakem kurulu, karar tarihini izleyen iki hafta içinde kendiliğinden de düzeltme yapabilir. ### Sayıştay Kanunu - Sayıştay Kanunu m.52 – İlamların tebliği, tavzihi ve düzeltilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-52#f3): Kararda tarafların adı, soyadı ve sıfatı ile iddiaların sonucuna ilişkin yanlışlıkların ve hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının giderilmesi talebidir. Hükmün esasını değiştirmeye yönelik bir talep değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Düzeltme / Değişiklik** (1512 s. K. m.81): Düzeltme, evvelki işin nitelik ve değerini değiştirmeyen bir düzeltmedir. Değişiklik, işlemin esasını etkileyen ya da nitelik ve değerini değiştiren müdahaledir. Düzeltme ancak nitelik ve değer korunduğunda evvelki işlemin şekline tabi olmadan düzeltme yoluyla yapılabilir; değişiklik ise yeni işlemle yapılır. - **Mahkeme kararlı düzeltme / kararsız düzeltme** (TMK m.39): Mahkeme kararına dayanan düzeltme, kayıt değişikliğinin hukuka uygun olduğunu gösteren yargısal bir işlemdir. Mahkeme kararı olmadan yapılan düzeltme, sicil memurunun veya idarenin kendi takdiriyle yaptığı değişikliktir. Kararsız düzeltme m.39'a aykırıdır ve kaydın dayanaksız değişikliği olarak sonuç doğurmaz; ilgililer bunu iptal ettirebilir. - **Tavzih / düzeltme** (6085 s. K. m.52): Tavzih, hükmün anlaşılmasını güçleştiren müphemliğin giderilmesine yöneliktir. Düzeltme, adı soyadı, sıfat, iddiaların sonucu ve hesap yanlışlıklarının giderilmesine yöneliktir. Talep hangi kusura dayanıyorsa o yolda yapılmalıdır; yanlış yolun seçilmesi talebi karşılıksız bırakabilir. - **Düzeltme ve iyileştirme / Güncelleştirme** (TBK m.493): Düzeltme ve iyileştirme, eser sahibinin kişisel yetkisidir ve eserin içeriğine ilişkin değişiklikleri kapsar. Güncelleştirme, eser sahibinin ölümünden sonra haleflerin kullanabileceği bir yetkidir ve bilgilerin değişen durumlara uyarlanmasını amaçlar. Haleflere yalnızca güncelleştirme yetkisi tanınmıştır; düzeltme ve iyileştirme yapmaları mümkün değildir. - **Süre içinde düzeltme / Süre içinde tamamlanmama** (GVK geç. m.70): Eksik fark madde metnindeki süre içinde beyan edilip ödenirse gecikme faizi ve vergi cezası aranmaz. Eksik tahakkuk eden verginin bu süre içinde tamamlanmaması hâlinde vergi ziyaı doğar. Süre içinde yapılan düzeltme cezasızdır; tamamlanmayan kısım bakımından vergi ziyaı cezasının hukuki sonucu gündeme gelir. - **Süre içinde düzeltme / süre geçtikten sonra düzeltme** (GVK geç. m.78): Eksik tutar muhtasar beyanname süresi içinde ayrı beyanname ile tamamlanırsa gecikme faizi ve vergi cezası aranmaz. Eksik verginin bu süre içinde tamamlanmaması halinde fark için vergi ziyaı doğmuş olur. Süre içinde düzeltme cezasız yapılır; süre kaçırılırsa vergi ziyaı hükümleri uygulanır. ## İlgili konular - Yayım sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/yayim-sozlesmesi - Kişisel durum sicili (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kisisel-durum-sicili - Oran ve indirim (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/oran-ve-indirim ## Örnek kararlar - 2012/102 E., 2012/207 K., 27.12.2012 — ilgili: 6085 s. K. m.52 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/683 E., 2023/832 K., 20.09.2023 — ilgili: TMK m.39 - Hukuk Genel Kurulu, 2015/3257 E., 2016/117 K., 29.01.2016 — ilgili: TMK m.39 ## İlgili terimler [Tavzih](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tavzih) · [Güncelleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guncellestirme) · [Karşı taraf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsi-taraf) · [Mahkeme kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahkeme-karari) · [Tamamlama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tamamlama) · [İyileştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyilestirme) · [Geçerli özür](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecerli-ozur) · [Kişisel durum sicili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisisel-durum-sicili) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.