--- title: "Edim nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/edim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Edim **Kısaca:** Edim, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.9 · ilan yoluyla ödül sözü verme: İlanda gerçekleştirilmesi istenen fiil veya sonuçtur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-9) - TCK m.236 · edimin ifasına fesat karıştırma: Borçlunun yerine getirmekle yükümlü olduğu verme, yapma veya yapmama davranışıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-236) - HMK m.105 · eda davası: Davalının yerine getirmekle yükümlü olduğu olumlu (vermek, yapmak) ya da olumsuz (yapmamak) davranıştır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-105) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.236 – Edimin ifasına fesat karıştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-236): Borçlunun yerine getirmekle yükümlü olduğu verme, yapma veya yapmama davranışıdır. Bu maddede edim, kamu kurum veya kuruluşları adına üstlenilen ve ihale kararında ya da sözleşmede belirtilen ifadır. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.9 – 6. İlan yoluyla ödül sözü verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-9): İlanda gerçekleştirilmesi istenen fiil veya sonuçtur. Edimin yerine getirildiği an, ödül borcunun muacceliyet anıdır; bu sonucun söz verene ulaştırılması gerekir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.105 – Eda davası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-105): Davalının yerine getirmekle yükümlü olduğu olumlu (vermek, yapmak) ya da olumsuz (yapmamak) davranıştır. Eda davasında mahkemenin hükmü bu edaya yöneliktir. ## Karıştırılan kavramlar - **Olumlu edim / olumsuz edim** (HMK m.105): Olumlu edimde davalının bir şeyi vermesi ya da bir işi yapması istenir. Örnek olarak taşınmazın tahliyesi verilebilir. Olumsuz edimde davalının bir şeyi yapmaktan kaçınması istenir. Örnek olarak komşunun gürültü yapmaması verilebilir. Her iki edim türü de maddenin kapsamına girer ve aynı dava türü içinde talep edilebilir. Olumsuz edimin ihlali halinde verilen eda hükmü, yapmamaya ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlar. - **Koşulsuz edim / koşula bağlı edim** (Av. K. m.35/A): Karşılıklı edimleri net ve koşulsuz olan tutanak, ilam niteliği taşır. Bir edimi koşula ya da tek taraflı iradeye bağlayan tutanak, ilam niteliğini kazanmaz. Koşula bağlı tutanakla ilamlı icra takibi yapılamaz; alacaklı genel hükümlere göre dava yoluna gidebilir. - **Olumlu edim gerektiren haklar / olumsuz yükümlülük (savunma) hakları** (Anayasa m.65): Eğitim, sağlık, konut gibi devletin okul, hastane gibi olumlu edimde bulunmasını gerektiren sosyal haklar. Devletin hakları ihlal etmemesini gerektiren, olumsuz yükümlülük doğuran temel haklar. Olumlu edim gerektiren haklarda m.65 sınırlaması devrededir ve Anayasa'da yer almaları tek başına dava edilebilir bir hak doğurmaz. Olumsuz yükümlülük doğuran haklarda ise devletin ödevi ihlal etmemektir. - **Karşılıklı edim içeren devir / karşılıksız devir** (TMK m.509): Karşılıksız (bedelsiz) yapılan tasarruftur. Bir karşılık alınarak yapılan devirdir. Madde yalnız karşılıksız tasarrufu kapsar; karşılıklı yapılan devir bu hükme girmez. - **Belirli mal bırakma / Tereke değeri üzerinden edim** (TMK m.517): Belirli mal bırakmada konu tereke içindeki somut bir mal veya haktır. Tereke değeri üzerinden edimde tereke değeri esas alınır; edim, irat ya da borçtan kurtarma olarak yüklenir. Bu ikinci tür, mirasçılara veya belirli mal bırakılanlara yüklenerek kurulur ve ödeme yükümü doğurur. - **Tenkis edilecek edim / mahsup edilecek karşılık** (TMK m.573): Feragat edene yapılan edimin değeri, tenkise konu olan kazandırma olarak hesaba girer. Edimlerin değerlerinin mahsubu, mirasta denkleştirme kurallarına göre yapılır. Mahsup işleminde mirasta denkleştirme kurallarının uygulanması gerekir; tenkis hesabının bu kurallarla birlikte yapılması, seçimlik hakkın doğmasına yol açabilir. ## İlgili konular - Sözleşmeden doğan borç ilişkileri, öneri ve kabul (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ikinci-derecedeki-noktalar-oneri-ve-kabul - Dava çeşitleri, dava şartları ve ilk itirazlar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/dava-cesitleri-dava-sartlari-ve-ilk-itirazlar ## Örnek kararlar - 5. Ceza Dairesi, 2020/6840 E., 2023/9774 K., 11.10.2023 — ilgili: TCK m.236 ## İlgili terimler [Eda davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eda-davasi) · [Hile](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hile) · [Seçimlik hareket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secimlik-hareket) · [Gider](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gider) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.