---
title: "Edinim nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/edinim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Edinim

**Kısaca:** Tüketicinin sözleşme gereğince edindiği ve cayma halinde iadesi gereken şeylerdir. (TKHK m.43)

## Kanunda nerede geçiyor

### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- TKHK m.43 – Cayma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-43): Tüketicinin sözleşme gereğince edindiği ve cayma halinde iadesi gereken şeylerdir. Bu maddede satıcının aldığı bedel ve tüketiciyi borç altına sokan belgeler de karşılıklı iade kapsamında yer alır.
- TKHK m.45 – Sözleşmeden dönme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-45): Tüketicinin dönme sonucu satıcıdan almış olduğu ve iade etmesi gereken edimlerdir. Üçüncü fıkraya göre satıcının bedel ve borç belgelerini iade etmesinden on gün sonra tüketici edinimlerini iade eder.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.988 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-988#f1): Taşınır üzerinde mülkiyet veya sınırlı aynî hakkın, hukuki tasarruf ve zilyetliğin devri yoluyla kazanılmasıdır. Kişisel hak kazanımı bu kavramın kapsamına girmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **1945 öncesi edinim / 1945 sonrası edinim** (VUK geç. m.8): 1945 yılı sonundan önce satın alınmış, inşa ettirilmiş veya trampa ile iktisap edilmiş mallar bu maddenin kapsamına girer. 1945 yılı sonundan sonra edinilen mallar için bu istisna uygulanmaz. Yalnızca 1945 öncesi edinilen mallardaki satış ve tazminat farkları kazanç dışı kalır; sonrakiler için genel kazanç hükümleri geçerlidir.
- **Olağan edinim / AB projesi ve Cumhurbaşkanlığı hibeleri** (237 s. K. m.10): Olağan edinimde taşıt, bütçe cetveli veya genel Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir. AB mali işbirliği projeleri ile Cumhurbaşkanlığına yıl içinde hibe edilen taşıtlar, yalnız Cumhurbaşkanı kararı ile edinilebilir. Bu özel hallerde yıllık cetvel şartı aranmaz, doğrudan Cumhurbaşkanı kararı yeterlidir.
- **Madde kapsamındaki ortak edinim / diğer müşterek mülkiyet hâlleri** (KMK ek m.4): Beş veya daha fazla kişinin yapı yaptırmak amacıyla birlikte edindiği arsa bu maddenin kapsamına girer. Amacı yapı yaptırma olmayan ya da beş kişiden az kişinin malik olduğu paylı mülkiyet bu maddenin kapsamında değildir. Kapsam dışı paylı mülkiyette bu maddeye dayalı pay iptali ve tescil kararı verilemez.
- **Birinci fıkra sınırlaması / miras yoluyla edinim** (2644 s. K. m.35): Birinci fıkradaki sınırlamalara tabi edinimler. Birinci fıkradaki sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmazlar. Miras yoluyla edinilen taşınmaz, birinci fıkra sınırlamalarına aykırı değilse tasfiyeye tabi tutulmaz; birinci fıkra kapsamındaki sınırlamalar dışında kalan miras edinimleri tasfiye kapsamındadır.
- **Maddenin kapsamında olan edinim / Kapsam dışı tutulan edinim** (2644 s. K. m.36): Doğrudan şirket edinimi ve ortaklık yoluyla edinim, madde hükümlerine tabidir. Rehin tesisi, rehnin paraya çevrilmesi, şirket birleşme ve bölünmeleri, özel yatırım bölgeleri ile bankaların kredi veya alacak tahsili amaçlı edinimleri madde hükümlerinin dışında kalır. Kapsam dışı tutulan işlemlerde yukarıdaki izin ve oran kısıtları uygulanmaz.
- **Oransal eşiği aşan edinim / eşiğin altına düşen devir** (4632 s. K. m.13): Bir ortağın paylarının yüzde on, yirmi, otuzüç veya elli oranını aşması sonucunu doğuran edinimler izne tabidir. Bir ortağın paylarının bu oranların altına düşmesi sonucunu doğuran devirler de izne tabidir. Her iki yönde de eşik geçişi izin gerektirir; eşik geçişi olmayan işlemler bu hüküm kapsamında kalmaz.

## İlgili konular

- Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-dolayisiyla-hakkin-korunmasi

## Örnek kararlar

- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2020/1944 E., 2023/1593 K., 14.12.2023 — ilgili: TKHK m.43, TKHK m.45
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/802 E., 2025/335 K., 21.05.2025 — ilgili: TMK m.988
- 3. Hukuk Dairesi, 2025/1168 E., 2025/4759 K., 13.10.2025 — ilgili: TMK m.988

## İlgili terimler

[Ön ödemeli konut satışı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odemeli-konut-satisi) · [Konut finansmanı kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konut-finansmani-kurulusu) · [Tasarruf yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-yetkisi) · [Sınırlı ayni hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinirli-ayni-hak) · [Cayma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cayma-hakki) · [Tazminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazminat) · [İyiniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyiniyet)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.