--- title: "Ek mali yükümlülük nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-mali-yukumluluk" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ek mali yükümlülük Diğer yazımlar: Ek mali yükümlülükler **Kısaca:** Ek mali yükümlülük, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.167 · piyasaların denetimi ve dış ticaretin düzenlenmesi: İthalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine konulan, vergi ve benzeri yükümlülükler dışındaki mali yüküdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-167) - 2976 s. K. m.2 · yetki: İthalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında konulan mali yükümlülüklerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2976-sayili-dis-ticaretin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-2) - 6361 s. K. m.36 · gümrüğe dair hükümler: Gümrük vergileri dışında ithalat sırasında ödenmesi gereken, gümrük mevzuatında yer alan diğer mali yüklerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-36) ## Kanunda nerede geçiyor ### Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2976-sayili-dis-ticaretin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında, ithalat veya ihracata bağlanan ilave parasal yük anlamına gelir. Vergi ve benzeri yükümlülükler bu kavramın dışındadır; onlar ayrı mevzuata tabidir. - Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.2 – Yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2976-sayili-dis-ticaretin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-2): İthalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında konulan mali yükümlülüklerdir. Vergi ve benzeri yükümlülükler bu kavramın dışındadır. - Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 – Ek mali yükümlülükler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2976-sayili-dis-ticaretin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-3#f1): İthalat, ihracat veya diğer dış ticaret işlemleri üzerine, vergi ve benzeri yükümlülükler dışında konulan parasal edimdir. Vergi kanunlarındaki yükümlülüklerden ayrı bir kategori oluşturur. - Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 – Müeyyide (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2976-sayili-dis-ticaretin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-4#f1): Cumhurbaşkanı kararıyla, kanunun verdiği yetkiye dayanarak ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine konulan, vergi ve benzeri yükümlülükler dışındaki mali borçtur. Kaynağı kanun değil Cumhurbaşkanı kararıdır; kararın dayanağı kanunda verilen yetkidir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.167 – II. Piyasaların denetimi ve dış ticaretin düzenlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-167#f2): İthalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine konulan, vergi ve benzeri yükümlülükler dışındaki mali yüküdür. Vergi ve benzeri yükümlülükler bu kavramın kapsamı dışındadır; onlar için ayrı bir rejim geçerlidir. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.36 – Gümrüğe dair hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-36#f1): Gümrük vergileri dışında ithalat sırasında ödenmesi gereken, gümrük mevzuatında yer alan diğer mali yüklerdir. Madde bunları gümrük vergileriyle birlikte aynı hükme bağlar. ## Karıştırılan kavramlar - **Vergi ve benzeri yükümlülük / ek mali yükümlülük** (Anayasa m.167): Vergi ve benzeri yükümlülükler, dış ticaret işlemleri üzerine konulsa bile ikinci fıkranın yetki kapsamı dışındadır. Ek mali yükümlülük, vergi ve benzeri yükümlülüklerin dışında kalan ek bir mali yüktür. Vergi ve benzeri yükümlülüklerin konulması ve oranlarının belirlenmesi bu maddeye değil, vergi konusunu düzenleyen hükümlere tabidir. - **Vergi / ek mali yükümlülük** (2976 s. K. m.3): Vergi, kanunla konulan ve genel kamu giderlerini karşılamaya yönelik yükümlülüktür; kanun koyucu tarafından doğrudan belirlenir. Ek mali yükümlülük, dış ticaret işlemine bağlanan ve 2976 sayılı Kanun yetkisiyle Cumhurbaşkanı kararıyla konulan yükümlülüktür. Madde, yalnızca ek mali yükümlülükler için geçerlidir; vergiler bu maddenin kapsamı dışındadır ve vergi kanunlarına tabidir. - **Ek mali yükümlülük / vergi ve benzeri yükümlülük** (2976 s. K. m.4): Ek mali yükümlülük, Cumhurbaşkanı kararıyla konulan ve dış ticaret işlemlerine özgü yükümlülüktür. Vergi ve benzeri yükümlülükler, kanunla konulan ve vergi usulüne tabi olan borçlardır. Madde yalnızca ek mali yükümlülük için uygulanır; vergi ödenmemesinin cezası bu maddeye değil vergi hükümlerine tabidir. ## İlgili konular - Mali ve ekonomik hükümler, çeşitli hükümler, son hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/mali-ve-ekonomik-hukumler-cesitli-hukumler-son-hukumler ## Örnek kararlar - 7. Daire, 2024/3170 E., 2024/5398 K., 26.12.2024 — ilgili: 2976 s. K. m.1, 2976 s. K. m.3 - 7. Daire, 2021/1259 E., 2024/2806 K., 30.05.2024 — ilgili: 2976 s. K. m.1, 2976 s. K. m.2 - 7. Daire, 2020/3211 E., 2023/4953 K., 21.12.2023 — ilgili: 2976 s. K. m.1, 2976 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Fon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fon) · [Yabancı Şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yabanci-sirket) · [Amme alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amme-alacagi) · [Teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.