--- title: "Elkoyma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elkoyma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Elkoyma Diğer yazımlar: El koyma **Kısaca:** Elkoyma, 19 kanunda 25 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.128 · taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma: Malvarlığı değerinin fiilen veya hukuken ilgilinin tasarrufundan çıkarılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-128) - Anayasa m.21 · konut dokunulmazlığı: Konutta bulunan eşyanın kişinin tasarrufundan alınmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-21) - Kabahatler K. m.34 · kumar: Kumardan elde edilen gelirin kolluk tarafından fiilen alıkonulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-34) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.123 – Eşya veya kazancın muhafaza altına alınması ve bunlara elkonulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-123): Zilyedin rızası olmaksızın, eşyanın zorla alınmasıdır. Yalnız zilyedin rıza ile teslim etmemesi hâlinde ve yasal şartlar varsa uygulanır; hâkim kararı veya kanunda öngörülen hâllerde savcı emri gerektirir. - CMK m.127 – Elkoyma kararını verme yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-127#f1): Bir eşyanın veya malvarlığı değerinin, sahibinin ya da zilyedinin rızası dışında kamu gücüyle alınıp muhafaza altına alınması işlemidir. Maddede elkonulacak eşyanın türü sayılmamış, bu sınır 123. maddeye bağlanmıştır. - CMK m.128 – Taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-128#f4): Malvarlığı değerinin fiilen veya hukuken ilgilinin tasarrufundan çıkarılmasıdır. Taşınmazda tapu kütüğüne şerh, ulaşım aracında sicile şerh, hesapta bildirim yoluyla icra edilir. ### Kabahatler Kanunu - Kabahatler K. m.33 – Dilencilik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-33#f2): Dilencilikten elde edilen gelirin kolluk veya belediye zabıta görevlileri tarafından alıkonulmasıdır. Elkoyma, mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararından ayrı bir işlemdir. - Kabahatler K. m.34 – Kumar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-34#f2): Kumardan elde edilen gelirin kolluk tarafından fiilen alıkonulmasıdır. Mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararından ayrı bir işlemdir ve ondan önce gelen geçici bir tedbirdir. - Kabahatler K. m.43/C – Amaç dışı bıçak taşıma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-43c#f4): Kolluk görevlilerinin, yasağa aykırı bulunan eşyaya fiilen el koymasıdır. Elkoymanın geçici bir tedbir niteliği taşıdığı, mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararından ayrı olduğu anlaşılmalıdır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.287 – II - Defter tutma yükümlülüğü — 1. Başlangıç envanteri ve bilançosu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-287): Envanter ve bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye memurlarının şirketin malları, belgeleri ve defterleri üzerinde fiilen egemenlik kurmasıdır. - TTK m.540 – II - Tasfiye işleri — 1. İlk envanter ve bilanço (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-540): Onaylanmış envanterde yazılı bütün malların, belgelerin ve defterlerin tasfiye memurlarının zilyetliğine alınmasıdır. Bu yetki envanter ve bilançonun onaylanmasına bağlıdır. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.149 – Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-149): Tecavüze konu ürünlerin, cezayı gerektiren ürünlerin ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz ve makinelerin mahkeme kararıyla el konulmasıdır. Elkoyma, tecavüz oluşturmayan diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek biçimde yapılır. - SMK m.153 – Dava açılamayacak kişiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-153#f2): Sınai mülkiyet hakkı sahibinin, hakkına tecavüz eden kişinin piyasaya sürdüğü ürünlere karşı zamanında ve yeterli biçimde müdahale etmemesi, yani bu ürünleri piyasadan çekmek için gerekli adımları atmamasıdır. Maddenin ikinci fıkrası, hak sahibinin bu ihmalini ön koşul olarak alır. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.21 – B. Konut dokunulmazlığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-21#f1): Konutta bulunan eşyanın kişinin tasarrufundan alınmasıdır. Madde, bu işlemin de hâkim kararı ya da yetkili merciin yazılı emri ile yapılmasını aramaktadır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.47 – Çekişmeli hakları edinme yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-47): Avukatın bir işte vekil olarak yetkili kılınması ve o işi fiilen üstlenmesi durumudur. Yasağın başlangıcı, avukatın işi üstlendiği andır. ### Karayolları Trafik Kanunu - KTK m.83 – Trafik kazalarına el koyma ve bilirkişilik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-83): Kaza yerinin ve kaza ile ilgili iz ve delillerin korunması amacıyla zabıta tarafından kazaya müdahale edilmesidir. Bu işlem, adli ve idari kayıtların tutulmasını sağlar. ### Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.178 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-178): Şüpheli veya sanığa ait malvarlığı değerlerinin, suçtan elde edildiği iddia edilen değer olarak, hâkim kararıyla tedbir amacıyla alıkonulmasıdır. Mülkiyetin devri değil, geçici bir koruma tedbiridir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel elkoyma / rapor şartına bağlı elkoyma** (703 s. K. m.178): Hesap, kıymetli evrak, ortaklık payı ve benzeri değerler için maddenin birinci fıkrası uyarınca elkoyma yapılır. Taşınmaz, hak, alacak ve diğer malvarlığı değerleri için ilgili kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması gerekir. Taşınmaz, hak ve alacaklar bakımından rapor alınmadan elkoyma kararı verilemez; rapor süresi üç ay, uzatma iki aydır. - **Elkoyma / elkoymaya aykırılık** (703 s. K. m.178): Elkoyma kararına uygun olarak yapılan işlem tedbirin gereğidir. Elkoyma kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi ayrı bir suç doğurur. Aykırı hareket eden kişi hakkında Türk Ceza Kanunu'nun muhafaza görevini kötüye kullanma hükümleri uygulanır. - **Taşınmaz hak ve alacaklar üzerinde elkoyma / kayyım atanması** (703 s. K. m.178): Elkoyma, malvarlığı değerinin tedbir altına alınmasıdır. Kayyım atanması, elkonulan taşınmaz hak ve alacakların idaresi gerektiğinde yönetim amacıyla yapılır. Kayyım atanabilmesi için hâkim kararı gerekir ve atamada Ceza Muhakemesi Kanunu m.133 hükümleri kıyasen uygulanır. - **Elkoyma yetkisi / karada yetkinin sürdürülmesi** (2692 s. K. m.5): Elkoyma, denizde ve liman dışında yetkili kuvvetin kanun ve andlaşmadan doğan yetkisidir. Karada sürdürme, yetkinin kara sahasına taşmasıdır ve olağan kara yetkisinden ayrı bir amaca bağlıdır. Karada sürdürülen yetki sınırlı amaçla kullanılır ve mahalli mülki amire bildirim gerektirir; denizde elkoymanın böyle bir bildirim yükümlülüğü maddede öngörülmemiştir. - **El koyma / yıkım kararı** (2873 s. K. m.15): Yapı ve tesisin el konulması. El konulan yapının yıkılması veya değerlendirilmesi. El koyma hiçbir karar aranmadan yapılabilir; yıkım da Genel Müdürlüğün kararına bağlıdır ve ayrıca bir karar alınmasına gerek yoktur. - **Adli el koyma / Trafik kaza tespit tutanağı amacıyla el koyma** (KTK m.83): Mahalli genel zabıta kazaya adli yönden gereği yapılmak üzere el koyar. Trafik zabıtası kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirlemek üzere el koyar. İki el koymanın amacı farklıdır; adli işlemler genel zabıtanın, tespit tutanağı ise trafik zabıtasının işidir. ## İlgili konular - Arama ve elkoyma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/arama-ve-elkoyma - Kişinin hakları ve ödevleri, özel hayatın gizliliği ve korunması (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/kisinin-haklari-ve-odevleri-ozel-hayatin-gizliligi-ve-korunmasi - Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmaları (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlarin-birlikte-veya-avukatlik-ortakligi-seklinde-calismalari - Tasfiye işleri (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tasfiye-isleri - Tasfiye işleri ve defter tutma yükümlülüğü (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tasfiye-isleri-ve-defter-tutma-yukumlulugu ## Örnek kararlar - Genel Kurul, 2016/15586 E., 11.01.2018 — ilgili: CMK m.127, CMK m.128 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2026/686 E., 2026/735 K., 16.04.2026 — ilgili: CMK m.128, 5549 s. K. m.17 - 2024/151 E., 2025/107 K., 07.05.2025 — ilgili: 5199 s. K. m.24 ## İlgili terimler [Gecikmesinde sakınca](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikmesinde-sakinca) · [Mülkiyetin kamuya geçirilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulkiyetin-kamuya-gecirilmesi) · [Hâkim kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakim-karari) · [Hâkim onayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakim-onayi) · [Envanter](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/envanter) · [Kayyım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayyim) · [İdari para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi) · [Dilencilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dilencilik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.