--- title: "Emsal bedeli nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emsal-bedeli" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Emsal bedeli **Kısaca:** Emsal bedeli, 4 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.289: Benzer nitelikteki kıymetlerin piyasadaki karşılaştırılabilir satış ya da kullanım bedelleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-289) - GVK m.72 · gayrisafi hasılat: Ayın olarak tahsil edilen kiranın parasal karşılığını belirlemek için kullanılan ölçüttür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-72) - KDVK m.27 · emsal bedeli ve emsal ücreti: Aynı veya benzer mal ya da hizmetin, aynı zaman ve koşullarda serbest piyasada oluşan karşılığıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-27) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.274 – Emtia (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-274#f1): Aynı emtianın değerleme günündeki piyasa satış bedellerini yansıtan ölçüdür. Maliyet bedeli yerine kullanılabilmesi için değerleme gününde maliyetin yüzde on ve daha fazla düşüklük göstermesi gerekir. - VUK m.277 – Hayvanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-277#f1): Maliyet bedelinin tespit edilemediği hallerde esas alınan, işletmenin bulunduğu mahalde zirai kazanç komisyonlarınca belirlenmiş ortalama maliyet bedelidir. Bireysel işletmenin gerçek maliyeti yerine bölgesel ortalamaya dayanır. - VUK m.278/A – İmha edilmesi gereken mallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-278a#f2): Emtianın piyasadaki benzerlerinin satış değeri esas alınarak belirlenen tutardır. Bu maddenin dördüncü fıkrası bakımından imha edilen emtianın emsal bedeli, Maliye Bakanlığınca karşılıklı anlaşma yoluyla sıfır kabul edilebilir. - VUK m.289 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-289#f1): Benzer nitelikteki kıymetlerin piyasadaki karşılaştırılabilir satış ya da kullanım bedelleridir. Madde bakımından son ölçü olup, diğer ölçülerin hiçbirinin bulunmadığı hâlde başvurulur. - VUK m.293 – Menkul mallar ve gemiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-293): Malın değerinin, benzer nitelikteki malların piyasadaki bedeli esas alınarak belirlenmesi anlamına gelen değerleme ölçüsüdür. Maddede değerleme ölçüsü olarak tek başına bu yöntem öngörülmüştür. - VUK m.294 – Esham, tahvilat ve yabancı paralar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-294#f1): Borsada kayıtlı olmayan esham ve tahvilin, benzer kıymetlerin piyasadaki değerlerinden hareketle belirlenen bedelidir. Borsa rayicinin muvazaalı oluşması hâlinde de bu bedel esas alınır. - VUK m.296 – Haklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-296#f3-1): Hakkın konusu gibi benzer nitelikteki varlıkların piyasadaki bedelidir. Tapu siciline bedeli kaydedilmemiş tescile tabi haklarda ve birinci fıkranın dışında kalan haklarda değerleme ölçüsü olarak kullanılır. - VUK m.298 – Yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-298): Vergi matrahının belirlenmesinde, somut bir bedel bilinmediğinde veya güvenilir olmadığında başvurulan, benzer nitelikteki mal ya da hizmetlerin piyasadaki değeridir. Maddenin kapsamı yalnızca bu bölümde yazılı emsal bedelleridir. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.72 – Gayrisafi hasılat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-72#f2): Ayın olarak tahsil edilen kiranın parasal karşılığını belirlemek için kullanılan ölçüttür. Ölçütün tespiti Vergi Usul Kanunu hükümlerine bağlıdır. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.27 – Emsal bedeli ve emsal ücreti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-27#f1): Aynı veya benzer mal ya da hizmetin, aynı zaman ve koşullarda serbest piyasada oluşan karşılığıdır. Madde metnine göre emsal bedel, işlemin mahiyetine göre belirlenir ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilir. ### Özel Tüketim Vergisi Kanunu - Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.4 – Mükellef ve vergi sorumlusu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-4#f1-b-3): Belgesiz malın tespit tarihindeki piyasa karşılığını ifade eder. Re'sen tarhiyatta vergi matrahı olarak bu bedel esas alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **Maliyet bedeli / Emsal bedeli** (VUK m.277): Maliyet bedeli, hayvanın işletmeci tarafından fiilen yapılan ve kayda geçirilebilen harcamalarına dayanır. Emsal bedeli, maliyet bedelinin tespit edilemediği hallerde devreye giren, zirai kazanç komisyonunun belirlediği ortalama maliyet bedelidir. Önce maliyet bedeli aranır; ancak o tespit edilemezse komisyon bedeline geçilir. Bu sıra değiştirilemez. - **Sıfır emsal bedeli / Genel imha usulü** (VUK m.278/A): Bu maddeye göre imha edilen emtianın emsal bedeli, Bakanlıkça karşılıklı anlaşma ile tayin olunan oran dahilinde sıfır kabul edilir. Genel imha usulünde, 267. maddenin ikinci fıkrasının üçüncü bendindeki usule uyulması gerekir. Süreklilik arz eden mükellef, başvuru ve Bakanlık onayı ile bu usule bağlı kalmadan imha değerlemesi yapabilir; genel usulde ise belirtilen usule uyulur. - **Mukayyet değer / emsal bedeli** (VUK m.289): Mukayyet değer, kıymetin defter ya da kayıt değeridir ve ilgili bölümde bulunabilir. Emsal bedeli, piyasadaki benzer kıymetlerin bedelidir ve son ölçü olarak başvurulur. Mukayyet değer mevcutsa emsal araştırmasına gidilmez; mukayyet değer bulunmadığında emsal bedeli esas alınır. - **Borsa rayici / emsal bedeli** (VUK m.294): Borsaya kayıtlı esham ve tahvilde değer, borsa rayicidir. Borsada kayıtlı olmayan esham ve tahvilde değer, emsal bedelidir. Hangi değerleme yönteminin uygulanacağı, değerlenen kıymetin borsada kayıtlı olup olmamasına göre belirlenir. - **Tapu bedeli / emsal bedeli** (VUK m.296): Tescile tabi hak olup tapu siciline bedeli kaydedilmiş haklarda, değer bu tapu bedelidir. Tapu siciline bedeli gösterilmeyen tescile tabi haklarda ve birinci fıkra dışında kalan haklarda değer, emsal bedeli ile belirlenir. Aynı hak için iki farklı değerleme ölçütü uygulanır; hangisinin uygulanacağı tapu kaydındaki bedelin bulunup bulunmamasına bağlıdır. - **Emsal bedeli tespiti / Alacak ve borç değeri tespiti** (VUK m.298): Benzer mal veya hizmetin piyasa değerinin saptanması, emsal bedelinin belirlenmesidir. Bir alacak veya borcun parasal değerinin saptanması, mevcut bir hakkın tutarının belirlenmesidir. Madde iki tür değeri de aynı organa, Takdir Komisyonuna bağlar; tespit yetkisi bakımından bir ayrım yapmaz. ## İlgili konular - Servetleri değerleme (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/servetleri-degerleme - Gayrimenkullerde veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarında maliyet bedelinin (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkullerde-veya-elektrik-uretim-ve-dagitim-varliklarinda-maliyet-bedelinin - Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkul-sermaye-iradi-menkul-sermaye-iradi-diger-kazanc-ve-iratlar - Kasa mevcudu (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/kasa-mevcudu - Matrah (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/matrah ## Örnek kararlar - 2025/152 E., 2025/195 K., 08.10.2025 — ilgili: 4760 s. K. m.4 - 7. Daire, 2025/234 E., 2025/3242 K., 14.10.2025 — ilgili: 4760 s. K. m.4 - 7. Daire, 2025/1701 E., 2025/2837 K., 22.09.2025 — ilgili: 4760 s. K. m.4 ## İlgili terimler [Emtia](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emtia) · [Borsa rayici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borsa-rayici) · [Maliyet bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/maliyet-bedeli) · [Takarrür](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takarrur) · [Zirai işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zirai-isletme) · [Çıplak mülkiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciplak-mulkiyet) · [Ticari sermaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-sermaye) · [Değerleme günü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerleme-gunu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.