---
title: "Emsallere uygunluk ilkesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emsallere-uygunluk-ilkesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Emsallere uygunluk ilkesi

**Kısaca:** Emsallere uygunluk ilkesi, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 5520 s. K. m.13 · transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı: İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, taraflar arasında ilişki bulunmasaydı oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-13)
- GVK m.41 · gider kabul edilmiyen ödemeler: İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım satımında bedel ya da fiyatın piyasadaki emsallere uygun olması ölçütüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-41)
- 6362 s. K. m.21 · örtülü kazanç aktarımı yasağı: İlişkili taraf işleminin, aynı koşullarda bağımsız taraflar arasında yapılacak işlemle aynı fiyat, ücret, bedel ve şartları taşıması gerektiğini ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-21)

## Kanunda nerede geçiyor

### Kurumlar Vergisi Kanunu
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.13 – Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-13#f1): İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, taraflar arasında ilişki bulunmasaydı oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder. Ölçüt, bağımsız taraflar arasında oluşacak piyasa koşullarıdır.
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.22 – Safî kurum kazancı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-22#f3-b): Ana merkez veya yurt dışı şubelerle yapılan işlemlerin bağımsız taraflar arasında yapılmış olsaydı uygulanacak değerlere uygun olmasını ifade eden ilkedir. Dağıtım anahtarlarının bu ilkeye göre belirlenmesi gerekir.
- Kurumlar Vergisi Kanunu ek m.5 – İşletme bazlı kazanç veya zararın hesaplanması ile vergi yükünün tespiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/ek-madde-5#f6): Bağlı işletmeler arasındaki işlemlerin, bağımsız işletmeler arasında karşılaştırılabilir koşullarda elde edilecek sonuçlara göre kaydedilmesidir. Aykırı işlemler emsallere uygun şekilde yeniden düzenlenir.

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.41 – Gider kabul edilmiyen ödemeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-41#f1-5): İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım satımında bedel ya da fiyatın piyasadaki emsallere uygun olması ölçütüdür. Emsal bedel ile uygulanan bedel arasındaki işletme aleyhine oluşan fark işletmeden çekilmiş sayılır.

### Sermaye Piyasası Kanunu
- Sermaye Piyasası Kanunu m.21 – Örtülü kazanç aktarımı yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-21): İlişkili taraf işleminin, aynı koşullarda bağımsız taraflar arasında yapılacak işlemle aynı fiyat, ücret, bedel ve şartları taşıması gerektiğini ifade eder. Sapma, işlemin ilişkili taraf lehine kazanç aktarımı sayılması için bir ölçüttür.

## İlgili konular

- Dar mükellefiyet esasında verginin tarhı ve ödenmesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/dar-mukellefiyet-esasinda-verginin-tarhi-ve-odenmesi
- Matrahın tayini (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/matrahin-tayini
- Ticari kazanç (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ticari-kazanc

## Örnek kararlar

- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/884 E., 2025/376 K., 21.05.2025 — ilgili: 5520 s. K. m.13
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/988 E., 2025/375 K., 21.05.2025 — ilgili: 5520 s. K. m.13
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/898 E., 2025/383 K., 21.05.2025 — ilgili: 5520 s. K. m.13

## İlgili terimler

[İlişkili kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iliskili-kisi) · [Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/transfer-fiyatlandirmasi-yoluyla-ortulu-kazanc-dagitimi) · [Şeffaf işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/seffaf-isletme) · [Daimi temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/daimi-temsilci) · [İşyeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyeri) · [Kanuni faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-faiz)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.