---
title: "Engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/engelli-ve-eski-hukumlu-calistirma-yukumlulugu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü

**Kısaca:** Engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 4447 s. K. m.16: Belirli sayıdaki işyerlerinde işverenin, toplam işçi sayısı üzerinden belirlenen oranda engelli ya da eski hükümlü çalıştırma zorunluluğudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-16)

## Kanunda nerede geçiyor

### İş Kanunu
- İş K. m.101 – Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-101): İş Kanunu m.30 uyarınca, belirli sayıda işçi çalıştıran işverenin engelli ve eski hükümlü işçileri belirli oranlarda istihdam etme borcudur. Bu madde yükümlülüğün kendisini değil, ihlalinin yaptırımını düzenler.

### İşsizlik Sigortası Kanunu
- İşsizlik Sigortası Kanunu m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-16): Belirli sayıdaki işyerlerinde işverenin, toplam işçi sayısı üzerinden belirlenen oranda engelli ya da eski hükümlü çalıştırma zorunluluğudur. Yükümlülük, işyerinin kamu veya özel sektör olmasına göre farklı oranlara bağlanmıştır.

### Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.101 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6495-sayili-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun/madde-101): İş Kanunu m.30 uyarınca, elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenin belirli oranda engelli ve eski hükümlü istihdam etme zorunluluğudur. Bu madde yükümlülüğün kendisini değil, ona aykırılığın yaptırımını düzenler.

### İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.101 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-101): İş K. m.30'da düzenlenen, belirli sayıdaki işçi çalıştıran işverenin engelli ve eski hükümlü istihdam etme yükümüdür. Bu maddenin konusu, bu yükümün ihlali halidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Engelli ve eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü / Ceza sorumluluğu** (6552 s. K. m.101): Madde 30 kapsamındaki yükümlülüğe aykırı olarak çalıştırmayan işveren, çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü için ve çalıştırmadığı her ay için ceza sorumluluğuna tabidir. Yükümlülüğü yerine getiren, ancak Türk İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün cevabını bekleyen ve gerekli başvuruları süresinde yapmış olan işveren ceza almaz. Aynı eksiklik için ceza verilebilmesi, işverenin başvuru yükümünü süresinde yerine getirmemiş olmasına bağlıdır; süresinde başvuran işveren hakkında idari para cezası verilemez.

## İlgili konular

- İdari ceza hükümleri (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/idari-ceza-hukumleri

## İlgili terimler

[İdari para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi) · [İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren-vekili)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.