--- title: "Enstitü nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/enstitu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Enstitü **Kısaca:** Enstitü, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 2809 s. K. m.7 · ankara Üniversitesi: Lisansüstü eğitim ve bilimsel araştırma yapan birimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2809-sayili-yuksekogretim-kurumlari-teskilati-kanunu/madde-7) - 5653 s. K. m.2 · tanımlar: Kanunun amaçlarını gerçekleştirmek üzere eğitim, öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan, Vakfa bağlı kuruluştur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5653-sayili-yunus-emre-vakfi-kanunu/madde-2) - 6756 s. K. m.6 · enstitüler: Milli Savunma Üniversitesi bünyesinde lisansüstü ve araştırma faaliyetlerini yürüten akademik yapıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6756-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-tedbirler-alinmasi-ve-milli-savunma-universitesi/madde-6) ## Kanuna göre anlamı - **2547 s. K. m.3/1-f** (Yükseköğretim Kanunu): Üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla benzer ve ilgili bilim dallarında lisans üstü, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir yükseköğretim kurumudur — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-3#f1-f - **4652 s. K. m.2/1-m** (Polis Yüksek Öğretim Kanunu): Başkanlığa bağlı olarak ilgili bilim dallarında lisans üstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, inceleme ve yayın faaliyetlerinde bulunan ve öğretim elemanı yetiştiren yüksek öğretim kurumunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4652-sayili-polis-yuksek-ogretim-kanunu/madde-2#f1-m - **5653 s. K. m.2/1-c** (Yunus Emre Vakfı Kanunu): Bu Kanunun amaçlarını gerçekleştirmek üzere eğitim ve öğretim ile bilimsel araştırma ve uygulama yapan Vakfa bağlı kuruluşu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5653-sayili-yunus-emre-vakfi-kanunu/madde-2#f1-c - **7439 s. K. m.2/1-ç** (Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı Kanunu): Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfına bağlı olarak kurulan Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsünü — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7439-sayili-turk-arkeoloji-ve-kulturel-miras-vakfi-kanunu/madde-2#f1-cc ## Kanunda nerede geçiyor ### Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu - Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu m.3 – Esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2809-sayili-yuksekogretim-kurumlari-teskilati-kanunu/madde-3#f1): Rektörlüğe bağlı fen bilimleri, sosyal bilimler ve sağlık bilimleri enstitüleri ile rektörlüğe veya fakültelere bağlı diğer enstitülerden oluşan birimdir (c bendi). - Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu m.7 – Ankara Üniversitesi: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2809-sayili-yuksekogretim-kurumlari-teskilati-kanunu/madde-7#f1-d): Lisansüstü eğitim ve bilimsel araştırma yapan birimdir. Maddenin c bendinde sayılan enstitüler rektörlüğe bağlıdır. ### Yunus Emre Vakfı Kanunu - Yunus Emre Vakfı Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5653-sayili-yunus-emre-vakfi-kanunu/madde-2#f1-c): Kanunun amaçlarını gerçekleştirmek üzere eğitim, öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan, Vakfa bağlı kuruluştur. Tanımda yer alan eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma-uygulama faaliyetleri, bu kuruluşun görevini belirler. - Yunus Emre Vakfı Kanunu m.6 – Gelirler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5653-sayili-yunus-emre-vakfi-kanunu/madde-6#f1-d): Vakfın amacını gerçekleştirmek üzere kurabileceği ve gelir üretebileceği kuruluş türüdür. Maddenin ikinci fıkrasında Vakıf tarafından kurulabilecek yapılar arasında sayılmıştır. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun m.6 – Enstitüler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6756-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-tedbirler-alinmasi-ve-milli-savunma-universitesi/madde-6#f1): Milli Savunma Üniversitesi bünyesinde lisansüstü ve araştırma faaliyetlerini yürüten akademik yapıdır. Kuruluşu, giriş şartları ve işleyişi bu maddeye göre Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Fakülte / Enstitü** (2809 s. K. m.3): Fakülte, lisans düzeyinde eğitim ve öğretim veren ana akademik birimdir ve (b) bendinde alanları sayılmıştır. Enstitü, bilimsel alanlara göre (fen, sosyal, sağlık bilimleri) ayrılan ve rektörlüğe bağlı olabilen (c) bendi birimidir. Bağlı olduğu yapı farklıdır: fakülte ana birimdir, enstitü ise rektörlüğe veya fakültelere bağlı kurulabilir. - **Enstitü / Kültür Merkezi** (5653 s. K. m.2): Enstitü, Vakfa bağlı olarak eğitim-öğretim ile bilimsel araştırma ve uygulama yapan kuruluştur. Kültür Merkezi, yurt dışında kurulan ve tanıtım, kültür, sanat, eğitim ve sosyal faaliyetler yürüten birimdir. Enstitü'nün faaliyet alanı bilimsel nitelikli eğitim ve araştırmadır; Kültür Merkezinin kuruluş yeri yurt dışı ve faaliyet alanı kültürel tanıtımdır. Tanımlar birbirinin yerine kullanılamaz. - **Enstitü / iktisadi işletme / sermaye şirketi** (5653 s. K. m.6): Enstitü ve iktisadi işletme, Vakfın amaç gerçekleştirme aracıdır ve elde ettiği gelir birinci fıkranın (d) bendinde sayılır. Sermaye şirketi, ikinci fıkrada ayrıca yetki olarak sayılmıştır ve yurt dışı Kültür Merkezlerinin işleyişi amacına da bağlanmıştır. Şirket kurulması, metinde iktisadi işletme ve enstitüden ayrı anılmıştır; her üç yapı için ikinci fıkranın amaç koşulu geçerlidir. - **Enstitü müdürünün atanması / akademik birimin oluşturulması** (6756 s. K. m.6): Enstitü müdürünün atanması doğrudan Milli Savunma Bakanına aittir (fıkra 1). Akademik birimlerin oluşturulması Milli Savunma Bakanlığınca yapılır ancak rektörün teklifine bağlıdır (fıkra 2). Akademik birim kurulmasında rektörün teklifi zorunlu bir ön adımdır; müdür ataması için böyle bir teklif aranmaz. - **Enstitü malı aleyhine cürüm / Enstitü personelinin diğer fiilleri** (132 s. K. m.13): Enstitünün malları aleyhine işlenen cürümler, madde kapsamına girer ve bu cürümlerde memur hükümleri uygulanır. Kurum çalışanlarının kurum malı dışındaki fiilleri, madde kapsamında değildir; bu fiillerde memur gibi cezalandırılamazlar. Yalnız Enstitü malı aleyhine işlenen cürümde memur hükümleri uygulanır; diğer fiillerde kişi memur gibi cezalandırılmaz. - **Fakülte / Yüksekokul / Enstitü** (2547 s. K. m.3): Fakülte, yüksek düzeyde eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma yapan, kendisine birimler bağlanabilen kurumdur. Yüksekokul belirli bir mesleğe yönelik eğitim-öğretime ağırlık verir; enstitü ise üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla benzer ve ilgili bilim dalında lisans üstü eğitim yapar. Lisans üstü eğitim yetkisi enstitüye özgüdür; yüksekokulun ağırlığı mesleki eğitimdir. ## Örnek kararlar - 2011/143 E., 2013/18 K., 17.01.2013 — ilgili: 5653 s. K. m.2 - 1993/43 E., 1993/46 K., 25.11.1993 — ilgili: 2809 s. K. m.7 - 8. Daire, 2021/1583 E., 2023/3895 K., 15.09.2023 — ilgili: 2809 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Fakülte](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fakulte) · [Konservatuvar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konservatuvar) · [Kültür merkezi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kultur-merkezi) · [Yüksekokul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekokul) · [Onur Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onur-kurulu) · [İktisadi işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-isletme) · [Sermaye Şirketi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermaye-sirketi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.