--- title: "Esas sermaye nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esas-sermaye" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Esas sermaye **Kısaca:** Anonim şirketin ana sözleşmede belirlenen ve ortakların taahhüt ettiği sermaye tutarıdır. (TTK m.609) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.332 – IV - En az sermaye tutarı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-332#f1): Tamamı esas sözleşmede taahhüt edilmiş bulunan sermaye tutarıdır. Esas sermaye sisteminde sermaye sabit bir rakam olarak esas sözleşmede gösterilir ve değiştirilmesi esas sözleşme değişikliği gerektirir. - TTK m.386 – h) Sermayenin azaltılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-386): Esas sözleşmede belirlenen ve ticaret siciline tescil edilen sermaye tutarıdır. Bu tutarın azaltılması, payların itibari değerinin toplamının düşürülmesi anlamına gelir. - TTK m.473 – I - Karar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-473#f4): Esas sözleşmede gösterilen ve ticaret siciline tescil edilen sermaye tutarıdır. Ödenmiş ya da ödenmemiş olmasına bakılmaksızın azaltma konusu bu tutardır. - TTK m.573 – A) Kavram (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-573#f1): Şirket sözleşmesinde belirlenen ve esas sermaye paylarının toplamından oluşan, şirketin bağımsız sermaye miktarıdır. Ortakların taahhüt ettiği sermayenin kayıtlı tutarını ifade eder. - TTK m.580 – I - En az tutar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-580#f1): Ortak veya ortaklarca taahhüt edilen esas sermaye paylarının toplamından oluşan, şirket sözleşmesinde sabit bir rakam olarak gösterilen sermaye tutarıdır. Esas sermaye Türk lirası cinsinden belirli bir miktar olmak zorundadır. - TTK m.589 – A) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-589#f1): Şirket sözleşmesinde gösterilen ve ortakların taahhüt ettiği toplam sermaye tutarıdır. Karar nisabı bu tutar üzerinden, oy hakkı bulunan sermaye bakımından hesaplanır. - TTK m.592 – II - Esas sermayenin azaltılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-592#f1): Esas sözleşmede gösterilen ve ticaret siciline tescil edilen, şirketin sermayesinin itibari (nominal) toplam değeridir. Ödenmiş veya ödenmemiş olması bu kavramın tanımını değiştirmez. - TTK m.609 – II - Faiz yasağı ve hazırlık dönemi faizi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-609#f1): Anonim şirketin ana sözleşmede belirlenen ve ortakların taahhüt ettiği sermaye tutarıdır. Maddenin yasakladığı faizin ilk konusu bu tutardır. - TTK m.642 – 2. Ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-642#f1-b): Ana sözleşmede taahhüt edilen ve sermaye kanunu hükümlerine göre azaltılabilen sermaye tutarıdır. Ayrılma akçesinin ödenmesi için gerekli kaynak yetmezse, bu tutar esas sermayenin azaltılması yoluyla serbest hale gelir. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.51 – Değişken sermayeli yatırım ortaklıklarında uygulanmayacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-51#f1): Anonim şirketlerde esas sözleşmede belirli bir tutar olarak gösterilen ve paylara bölünmüş sermayedir. Değişken sermayeli yatırım ortaklıklarında bu kavram sabit bir tutar olarak uygulanmaz, sermaye tutarı değişkendir. ## Karıştırılan kavramlar - **Esas sermaye sistemi / Kayıtlı sermaye sistemi** (TTK m.332): Esas sermaye sisteminde sermaye esas sözleşmede sabit bir rakam olarak gösterilir ve değişikliği genel kurul kararı ile esas sözleşme değişikliği gerektirir. Kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu, esas sözleşmede gösterilen tavana kadar sermayeyi artırabilir. Asgari tutar farklıdır: esas sermaye sisteminde 50.000 TL, kayıtlı sermaye sisteminde halka açık olmayan şirket için 100.000 TL başlangıç sermayesi aranır. - **Esas sermaye / Defter kârı** (TTK m.473): Esas sermaye, esas sözleşmede gösterilen ve tescil edilen itibari tutardır. Defter kârı, azaltma sonucu kayıtlara göre doğan farktır. Defter kârı yalnızca payların yok edilmesinde kullanılabilir; ortaklara ya da başka amaçlara aktarılamaz. - **Esas sermaye payı / konulması taahhüt edilen sermaye** (TTK m.573): Esas sermaye payı, şirket sözleşmesinde belirlenen ve ortağın taahhüt ettiği paydır; esas sermaye paylarının toplamı esas sermayeyi oluşturur. Konulması taahhüt edilen sermaye, ortağın şirkete koymayı üstlendiği varlıkların toplamıdır; kavram olarak aynı değildir. Ortağın sorumluluğu taahhüt ettiği esas sermaye payı ile sınırlıdır; gerekçe, kanunun terim birliği için 'esas sermaye payı' ifadesini seçtiğini belirtir. - **Esas sermaye payı ödeme yükümlülüğü / ek ödeme ve yan edim yükümlülüğü** (TTK m.573): Esas sermaye payını ödeme yükümlülüğü, kanunun doğrudan öngördüğü ve her ortağın taşıdığı temel yükümlülüktür. Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri yalnız şirket sözleşmesinde öngörüldüğünde doğar ve sözleşmeye bağlıdır. Ek ödeme ve yan edim yalnız sözleşmede açıkça yer aldığında ortağa yüklenir; sözleşmede yoksa ortağın sorumluluğu esas sermaye payı ile sınırlı kalır. - **Esas sermaye faizi / hazırlık dönemi faizi** (TTK m.609): Esas sermayeye bağlanan faiz, ortağın şirkete koyduğu sermaye tutarı üzerinden işleyen faizdir. Hazırlık dönemi faizi, şirketin kuruluş sürecinde sermaye koymaya bağlı olarak sözleşmeyle öngörülen faizdir. Esas sermaye faizi kesinlikle yasaktır; hazırlık dönemi faizi ise yalnızca şirket sözleşmesinde öngörülürse geçerlidir. - **Kullanılabilir özkaynak / Esas sermaye azaltımı** (TTK m.642): Şirketin kullanılabilir özkaynağı varsa, akçe bu özkaynaktan karşılanarak muaccel olur. Özkaynak yetmiyorsa, esas sermayenin ilgili hükümlere göre azaltılması gerekir; esas sermaye azaltımı bu yolla serbest hale gelen kaynağı oluşturur. Birinci fıkra a ve c bentleri alternatif değil, kaynak bakımından sıralı bir ilişki kurar; özkaynak yetmediğinde azaltım yoluna gidilmesi uygulamada ayrıca değerlendirilir. ## İlgili konular - Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi ve esas sermaye payının işlemlere konu olması (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirket-sozlesmesinin-degistirilmesi-ve-esas-sermaye-payinin-islemlere-konu - Genel hükümler ve devletin gözetimi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-hukumler-ve-devletin-gozetimi - Kâr payı ve ilgili diğer hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kar-payi-ve-ilgili-diger-hukumler - Şarta bağlı sermaye artırımı ve sermaye artırımının gerçekleştirilmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sarta-bagli-sermaye-artirimi-ve-sermaye-artiriminin-gerceklestirilmesi - Sermaye, kuruluş ve tescil (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sermaye-kurulus-ve-tescil - Şirketin kendi paylarını iktisap veya rehin olarak kabul etmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-kendi-paylarini-iktisap-veya-rehin-olarak-kabul-etmesi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/976 E., 2025/98 K., 05.03.2025 — ilgili: TTK m.573, TTK m.642 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/289 E., 2024/3925 K., 15.05.2024 — ilgili: TTK m.609, TTK m.642 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/6495 E., 2024/7877 K., 07.11.2024 — ilgili: TTK m.642 ## İlgili terimler [Esas sermayenin azaltılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esas-sermayenin-azaltilmasi) · [Ek ödeme yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-odeme-yukumlulugu) · [Kayıtlı sermaye sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayitli-sermaye-sistemi) · [Çıkarılmış sermaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cikarilmis-sermaye) · [Başlangıç sermayesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baslangic-sermayesi) · [Esas sözleşme değişikliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esas-sozlesme-degisikligi) · [Yan edim yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yan-edim-yukumlulugu) · [Ayrılma akçesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayrilma-akcesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.